Chantage met bagage.
Wie online op zoek gaat naar vliegtuigticket, treft vaak verbluffend lage prijzen aan. Tot je daadwerkelijk gaat reserveren. Dan komen er ineens allerlei vervelende kosten bij. En het kan nog erger, dat je pas bij het inchecken plots te horen krijgt dat je handtas, rugzak of trolley blijkbaar een extra ticket nodig heeft. De kassa rinkelt, maar niet voor jou. De passagier betaalt de prijs, letterlijk. En daar willen Europese consumentenorganisaties, onder aanvoering van Testaankoop, nu paal en perk aan stellen. Zeven luchtvaartmaatschappijen staan in het vizier.
Europa heeft genoeg van handbagagechantage
De Europese koepelorganisatie BEUC, samen met zestien nationale consumentenverenigingen – waaronder dus Testaankoop – heeft woensdag een formele klacht ingediend bij de Europese Commissie én bij het netwerk van consumentenbeschermingsautoriteiten. Doelwit: zeven populaire, maar beruchte luchtvaartmaatschappijen die handbagage als luxeproduct zijn gaan beschouwen: easyJet, Norwegian Air Shuttle, Ryanair, Transavia, Volotea, Vueling en Wizz Air. Namen die bij reizigers stilaan synoniem staan voor “goedkoop tot je aankomt aan de gate.”
Het verwijt is helder: deze maatschappijen blijven hardnekkig geld vragen voor handbagage, terwijl het Europees Hof van Justitie eerder al geoordeeld heeft dat handbagage van redelijk formaat en gewicht, kosteloos moet worden toegelaten aan boord. En als de hoogste Europese rechter dat zegt, dan is het geen vrijblijvende suggestie meer, maar een juridische verplichting.
In Spanje liep het voor die maatschappijen al fout af. Daar kregen luchtvaartmaatschappijen boetes opgelegd voor precies dit soort praktijken. Toch blijft het fenomeen aanslepen. En dus trekken de consumentenwaakhonden nu aan de alarmbel op Europees niveau.
Handbagage: van basisrecht naar melkkoe
Wat ooit een vanzelfsprekend onderdeel van een vliegticket was – een klein stuk bagage dat je zelf mee aan boord draagt – is in de lowcostwereld van vandaag verworden tot een goudmijntje voor luchtvaartmaatschappijen. Wie vandaag in een Ryanair-vliegtuig stapt met een trolley van 10 kg, mag zich in veel gevallen verwachten aan extra kosten van 20 tot soms 50 euro, afhankelijk van wanneer en hoe je je “toeslag” betaalt. En die creativiteit beperkt zich niet tot Ryanair. Ook andere lowcostspelers hanteren een soortgelijk verdienmodel. Je bagage vliegt tegenwoordig meer premium dan jijzelf.
Testaankoop bijt zich vast in Ryanair
De Belgische consumentenorganisatie Testaankoop heeft vorige week Ryanair al voor de rechter gesleept wegens hun beleid rond handbagage. Dat dossier draait niet alleen rond geld, maar ook om transparantie, rechtvaardigheid en – jawel – juridische naleving. “Het is duidelijk dat passagiers zonder extra kosten aan boord moeten kunnen met hun handbagage”, luidt het onomwonden.
Testaankoop spreekt niet zomaar over verborgen kosten, maar over systematische misleiding. Veel reizigers boeken een zogenaamd goedkoop ticket, om vervolgens in een kluwen van extra’s, toeslagen, onduidelijke voorwaarden en omwegen terecht te komen. Met de zomer in aantocht, waarin miljoenen Europeanen opnieuw hun koffer pakken, is het geen overbodige luxe om dit aan te kaarten.
Tikkende tijdbom voor lowcostmaatschappijen?
Voor luchtvaartmaatschappijen zoals Ryanair en co is deze klacht potentieel explosief. Wat tot nu toe doorging als een slimme commerciële strategie, komt nu steeds meer in het vizier van juridische en publieke verontwaardiging. Als Europa deze klacht ernstig neemt – en dat lijkt het geval – dan kunnen luchtvaartmaatschappijen straks verplicht worden om hun hele prijsstructuur te herbekijken.
En dan is het gedaan met “vanaf 9,99 euro vliegen naar Barcelona”, terwijl je uiteindelijk 67 euro betaalt omdat je een tandenborstel, onderbroek en zonnebril mee hebt.
Wat nu?
De bal ligt nu in het kamp van de Europese Commissie. Die moet oordelen of de praktijken van de aangeklaagde maatschappijen inderdaad ingaan tegen het Europese consumentenrecht – en of daar collectieve actie tegen nodig is. Als de Commissie overgaat tot harde maatregelen, staat de lowcostluchtvaart zoals we die kennen mogelijk voor een serieuze reality check.
Tot dan? Denk twee keer na voor je bij het boeken van een goedkope vlucht denkt dat je de jackpot hebt gewonnen. In het Europa van vandaag moet je soms meer betalen voor je rugzak dan voor jezelf. En dat begint er bij steeds meer passagiers stevig in te hakken. Tijd dus dat de rechters hun trolley ook eens opentrekken.
