Vincent van Begroting blijft koppig vasthouden aan begrotingsdoel van 3 procent tegen 2030.
Vicepremier Vincent Van Peteghem (CD&V) houdt halsstarrig vast aan het idee dat België tegen 2030 zijn begrotingstekort moet terugbrengen tot 3 procent van het bruto binnenlands product. In Terzake herhaalde hij zijn mantra: uitstel, zoals collega Maxime Prévot (Les Engagés) suggereerde, komt niet in aanmerking. Alles opschuiven naar 2032 zou volgens hem onze geloofwaardigheid in Europa ondermijnen.
Die geloofwaardigheid fungeert voor Van Peteghem als moreel kompas. Europa wordt daarbij voorgesteld als een strenge sheriff die waakt over de orde. België mag geen outlaw zijn, zo luidt het, en dus moet het tekort binnen de krijtlijnen blijven. Het klinkt als een klassieke western, met een scherp onderscheid tussen werkers en profiteurs, braafburgers en sjoemelaars.
Eerste ronde in de Wetstraat: posities afgetekend, maar nog geen beslissingen
Maandag zaten de federale topministers voor het eerst samen om de begroting van volgend jaar te bespreken. Het werd een rondje verkennen, zonder concrete beslissingen. Van Peteghem liet wel duidelijk blijken welke kant hij uit wil: besparen, maar tegelijk ook de inkomstenzijde versterken.
Daarbij richt hij zijn vizier opnieuw op flexi-jobs en managementvennootschappen. Volgens hem worden die te vaak misbruikt om de belastingdruk te verlagen. Hij schildert zo een beeld van een fiscale frontier waar een minderheid van “profiteurs” de orde verstoren, en waar de plicht van de overheid erin bestaat de saloon op te ruimen.
Het gevaar van de cowboylogica
De cowboymentaliteit van Van Peteghem heeft echter een prijs. Door het begrotingsdebat te reduceren tot een strijd tussen goeden en slechten, werkers en ontwijkers, verengt hij een complex probleem tot een moralistisch duel. Dat mag electoraal aantrekkelijk klinken, het maskeert wel de structurele vragen: hoe hervormen we ons belastingsysteem fundamenteel, hoe zorgen we voor een evenwichtige verhouding tussen uitgaven en inkomsten, en hoe creëren we duurzame groei?
Een begrotingstekort terugdringen doe je niet door enkele fiscale symbooldossiers uit te lichten, maar door een breed en coherent beleid uit te werken. Het cowboyverhaal mag voor de camera’s stoer ogen, maar in de onderhandelingskamers leidt het eerder tot polarisatie dan consensus.
Symbolen boven structuur
Door managementvennootschappen en flexi-jobs telkens opnieuw te framen als het probleem, schuift Van Peteghem het grotere plaatje terzijde. De vergrijzing, de hoge loonkosten, de lage werkzaamheidsgraad bij bepaalde groepen, en de inefficiëntie van sommige overheidsuitgaven blijven daardoor - naar ons aanvoelen - te vaak buiten beeld.
Het gevaar is dat de begrotingsonderhandelingen verzanden in een spel van cowboys en indianen, waarbij ministers elkaar in morele kampen duwen in plaats van samen te zoeken naar structurele oplossingen. Het resultaat: stoere taal in het parlement, maar halfslachtige maatregelen die de echte uitdagingen opnieuw vooruit schuiven.
De sheriff en de werkelijkheid
Van Peteghem wil met zijn begrotingsdiscipline de sheriff van de Wetstraat zijn: streng, rechtlijnig en principieel. Maar begrotingen schrijven is geen western, het is boekhouden op lange termijn. Het decor van de werkelijkheid is niet die van een filmset met cowboys en outlaws, maar van een complexe economie waar grijstinten de norm zijn.
(Fotomontage: Philip Reynaers/Photo News)
