“Eerst zien wat de hervormingen opbrengen, om daarna te bekijken of er nieuwe initiatieven nodig zijn.”
De Belgische defensiebegroting is op weg naar een historische sprong. De regering-De Wever besliste eerder dat de militaire uitgaven vanaf dit jaar systematisch opgetrokken worden naar 2 procent van het bruto binnenlands product. Voor 2025 vertaalt zich dat in een extra factuur van zo’n 4 miljard euro. Wie die rekening zal betalen, is nog een open vraag – maar ze zal betaald worden. Minister van Begroting Vincent Van Peteghem (CD&V) houdt in elk geval bewust alle opties open. Ook die waar niemand op zit te wachten.
Vier miljard te gaan, wie biedt?
In de Kamercommissie Financiën werd Van Peteghem deze week op de rooster gelegd over het financiële luik van het defensieplan. Vlaams Belang-parlementslid Wouter Vermeersch legde hem expliciet de vraag voor of er nieuwe belastingen op komst zijn – specifiek een mogelijke ‘defensiebelasting’, zoals eerder geopperd door Vooruit-voorzitter Conner Rousseau.
Van Peteghem beet niet, maar gaf ook geen geruststelling. “Ik wil geen taboes uitspreken,” klonk het diplomatiek. Een standaardzinnetje in politieke communicatie, dat steevast betekent: de optie ligt wel degelijk op tafel. Wel probeerde de minister wat tegengewicht te bieden: hij benadrukte dat eerst gekeken moet worden wat de aangekondigde hervormingen zullen opleveren, alvorens nieuwe belastingscenario’s worden uitgetekend. “Dat betekent niet dat ik een belasting een goed idee vind,” voegde hij er nog voorzichtig hypocriet aan toe.
Politieke schijnbewegingen
Vooruit wil dus gerust dat burgers mee betalen voor raketten, drones en NAVO-toezeggingen. CD&V lijkt dat idee publiekelijk af te wijzen, maar sluit het op regeringsniveau niet uit. Les Engagés liet via vicepremier Maxime Prévot al eerder verstaan dat “nieuwe inkomsten” bespreekbaar zijn uit “intellectuele eerlijkheid”. Even vertalen? Eerlijkheid betekent in de Belgische politiek: we weten dat het onpopulair is, maar we gaan het toch doen.
CD&V-voorzitter Sammy Mahdi deed nog een poging om zich te profileren door hard uit te halen naar Rousseau: “Stop toch met belastingen uit te vinden.” Een mooie soundbite, maar tegelijk hol als een lege koekekdoos als blijkt dat de CD&V-fracties in Kamer en regering géén taboes willen uitspreken wanneer het er echt toe doet.
Technocratisch rookgordijn
Het regeerakkoord voorziet nochtans een verdeelsleutel voor nieuwe uitgaven. Structurele hervormingen moeten tegen 2026 twee derde van de totale begrotingsinspanning opbrengen. Van de overige derde moet maximaal een derde via “bijdragen van de sterkste schouders en diverse inkomsten” komen, de rest via besparingen. Een schoolvoorbeeld van hoe je een tekst opstelt die openstaat voor interpretatie en waarmee je alle kanten uitkan.
In de praktijk betekent dat dus dat ook belastingen – op arbeid, vermogen, consumptie of in dit geval ‘defensie’ – netjes binnen het regeerakkoord kunnen worden ingepast, zolang het aandeel mathematisch past. In politiek jargon heet dat dan: structurele bijdrage van de samenleving aan de collectieve veiligheid. In gewoon Nederlands: nieuwe belasting.
Wapens kopen met belastingen, of liever belastingen om wapens te kopen?
De vraag die niemand stelt maar iedereen hoort te stellen: hoe pervers wordt het als burgers straks niet alleen de prijs betalen voor inflatie, energiekosten en begrotingspuin, maar ook – letterlijk – voor hun eigen vernietiging? Een belasting die de aankoop financiert van oorlogstuig, zonder garanties over vreedzaam gebruik of parlementaire controle?
Is dat nog beleid? Of is dat gewoon cynisme verpakt als begrotingsdiscipline?
(Foto: Bert Van Den Broucke/ /Photo News)
