De kruidenier van de Wetstraat introduceert de “solidaire bijdrage.”
Frank Vandenbroucke, de zelfverklaarde hoeder van de solidariteit, maar in werkelijkheid de salonsocialist met een boekhoudersblik, reserveert zich alweer een plaatsje in de geschiedenisboekjes door te besparen op kap van de patiënt. De minister van Volksgezondheid what’s in a name – wil 907 miljoen euro schrappen uit de gezondheidszorg. Dat doet hij niet met de precisie van een kruidenier die elke cent telt – tenzij het om prestigeprojecten of communautaire sloopwerken gaat, dan is er wél marge.
Tijdens corona, was trop nooit teveel
Voor hen met een kort geheugen: tijdens corona kon het niet op. Sta ons toe Vandenbroucke te citeren. We schrijven juni 2023, Vandenbroucke in de Gezondheidscommissie: “Verschillende studies tonen aan dat de doeltreffendheid van het gemodificeerde bivalent BA.4/5-vaccin duidelijk superieur is aan die van het originele vaccin. Dus we kunnen de overtollige originele vaccins niet meer gebruiken. Daarom moeten ze binnenkort vernietigd worden. Het gaat om 2.631.000 dosissen Moderna en 3.305.220 dosissen mRNA-vaccins van Pfizer. Dit is dus louter een gevolg van de nieuwe soorten vaccins die zijn ontwikkeld.” Goed voor 6 miljoen euro. In november 2022 liet de grote Frank voor 5,1 miljoen euro testmateriaal verloren gaan. Testen was ten tijde van corona een obsessie van overheid en experten. Eind december bestelde Vandenbroucke nog eens voor 6,1 miljoen euro materiaal waarmee 1,25 miljoen testen uitgevoerd konden worden. Dat was toen een verdrievoudiging van de stock. Toen al werd het nut van ‘meten is weten’ in vraag gesteld. Het is maar een greep uit de grote graaiton van het coronatijdperk.
‘Iedereen een steentje’: behalve de politiek zelf
In een brief aan het RIZIV, de federale ziekteverzekering, schrijft Vandenbroucke dat “iedereen een steentje moet bijdragen” om de zorg betaalbaar te houden. Dat het vooral de patiënt is die dat steentje straks op zijn borstkas voelt drukken, laat hij gemakshalve achterwege. En dat men ook op andere manieren aan de zorgfactuur kan sleutelen – bijvoorbeeld door niet slaafs het narratief van ijzervreters als Theo Francken of Donald Trump te volgen, waar zorg een kostenpost is en geen beschavingstoets – daar rept hij met geen woord over. De schande voorbij.
Van sociale zekerheid naar sociale selectiviteit
Vandaag bestaan er nog geneesmiddelen die aan minder dan één euro verkocht worden. Vandenbroucke vindt dat problematisch. Zijn voorstel? Voer een minimumtarief in: één euro voor wie recht heeft op verhoogde tegemoetkoming, twee euro voor wie het “geluk” heeft gewoon te zijn. Resultaat? Een gezin met kinderen dat meerdere geneesmiddelen moet betalen, voelt dat acuut in de portefeuille. En laat dat nu net de groep zijn die sowieso al kreunt onder gestegen kosten voor energie, voeding en huisvesting. Maar dat zit Frank anders. Zijn plan is geen afbouw van solidariteit, maar “gezond verstand”. In realiteit is het vooral zuinigheid met sociale blinddoek.
Geneesmiddelen als zondebok voor begrotingszonden
Het gezondheidszorgbudget stijgt in 2026 weliswaar met 1,55 miljard euro tot 41,58 miljard, maar dat is onvoldoende om de stijgende uitgaven bij te benen. Daarom moet er 907 miljoen worden “teruggevonden”. Een mooi eufemisme voor besparen op rug van wie ziek is.
De helft van die som – 433 miljoen euro – moet komen van de geneesmiddelenmarkt. Geen toeval: Vandenbroucke beschuldigt de patiënt van “smossen met medicamenten”. En dus moet die patiënt heropgevoed worden. De geneesmiddelen moeten duurder: een soort boetetaks voor wie het waagt ziek te zijn.
Maagzuur, cholesterol en gezond verstand in promotie
Vandenbroucke viseert onder meer maagzuurremmers en cholesterolverlagers. In zijn ogen zijn die middelen “overgebruikt” en “onnodig” – hoewel artsen die voorschrijven en patiënten er baat bij hebben. België staat qua gebruik inderdaad hoog in Europa, maar dat zegt vooral iets over onze eet- en levensstijl, niet per se over misbruik.
De terugbetaling van die geneesmiddelen zal dus sneuvelen – behalve voor wie echt zwaar ziek is. De rest mag betalen. Resultaat: minder therapietrouw, meer complicaties, hogere kosten op lange termijn. Maar dat is voor later. Nu moet er bespaard worden – op Excel, niet in de kliniek.
Snijden in scans, knieën en levenseinde
Ook het ziekenhuis ontsnapt niet aan de bezuinigingskoorts. Vandenbroucke wil het aantal CT- en NMR-scans terugdringen, omdat ons land “boven het Europees gemiddelde” zit. Alsof gezondheid een kwestie van gemiddelden is. Alsof de Vlaamse patiënt die sneller en beter gediagnosticeerd wordt, dat moet inleveren voor statistische symmetrie.
De huisarts verliest mogelijks het recht om bepaalde onderzoeken voor te schrijven; enkel specialisten mogen nog beslissen. De boodschap is duidelijk: minder vertrouwen in de eerstelijnszorg, meer bureaucratie, meer wachttijden.
Zelfs het levenseinde wordt niet gespaard. Er komt een werkgroep die moet nagaan welke behandelingen in de laatste levensfase “onnodig” zijn. Opnieuw: besparing verpakt als ethisch debat. Maar met een cynisch motief: besparen op de dood om de begroting te redden.
Een hypocriet plan verpakt in technische termen
Vandenbroucke verkoopt zijn bezuinigingsoperatie als een rationeel, noodzakelijk plan. Maar in werkelijkheid is het ideologische schadebeperking voor een beleid dat al jaren wegkijkt van structurele hervormingen. Niet de farmalobby of het systeem van ondoorzichtige terugbetalingen wordt aangepakt, maar de patiënt aan de toonbank. Niet het politieke gegraai of de inefficiëntie in structuren, maar de zieke wordt aangepakt.
De salonsocialist die ooit zei de zwaksten te willen beschermen, trekt nu de kaft van de boekhouder open. Met een pennentrek wordt beslist wat nog terugbetaald wordt en wat niet. Wat waard is om te genezen, en wat gewoon te duur is om mee te tellen.
Een linkse minister die rechts durft besparen – op de verkeerde plek
Vandenbroucke wil een “gezonde” begroting. Dat kan. Maar dan moet hij de moed hebben om elders te snijden. Bijvoorbeeld in politieke structuren, in dubbele bevoegdheden, in fiscale uitgaven voor wie het niet nodig heeft. Niet bij wie al ziek is.
Een regering die spreekt over solidariteit, maar ze afbouwt met de precisie van een besparingsplan van een multinational, heeft haar ideologische kompas verloren. Frank Vandenbroucke heeft zich definitief herleid tot wat hij altijd vreesde te zijn: een apotheker zonder hart, die zijn kassa telt in plaats van zijn medemens.
(Foto: Didier Lebrun/Photo News)
