Heel wat studenten in België klussen bij, maar voor een steeds grotere groep is dat geen vrije keuze. Wie werkt uit financiële noodzaak, dreigt daardoor net zijn studies in gevaar te brengen. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van de VUB, dat de progressieve denktank Minerva maandag naar buiten bracht.
De cijfers liegen niet
Onderzoekers Karen Van Aerden, Kim Bosmans en Christophe Vanroelen van het Brussels Institute for Social and Population Studies (BRISPO) aan de VUB bevroegen 3.433 studenten over hun werksituatie. De resultaten zijn ontnuchterend.
Het merendeel werkt inderdaad om vrijetijdsactiviteiten te betalen of te sparen voor later. Maar vier op de tien studenten geven aan dat ze zichzelf of familieleden financieel moeten ondersteunen. Drie op de tien betaalt met zijn job letterlijk zijn eigen studie.
Wie het meest werkt? Studenten uit kansarmere milieus, studenten met een migratieachtergrond, oudere studenten en jongeren die alleen wonen. Zij draaien gemiddeld de meeste uren.
Een gevaarlijke paradox
Het probleem zit hem precies in die groep die het hardst moet werken. Hoe meer uren een student klopt, hoe groter het risico op een studie-werkconflict: de studies waarvoor ze werken, komen in gevaar door het werken zelf.
"Vooral de groep die werkt uit financiële noodzaak komt in een gevaarlijke paradox terecht: ze moeten werken om hun studies te betalen, maar komen door de hoge werkdruk nauwelijks nog aan studeren toe", stellen de onderzoekers.
Beleidsaanbevelingen gaan in tegen huidige trend
De onderzoekers zijn duidelijk over wat er moet veranderen: financiële drempels omlaag, de kostprijs van het hoger onderwijs onder controle houden en het systeem van studiefinanciering en -toelagen kritisch herbekijken.
Dat botst frontaal met de huidige politieke koers. Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) kondigde al aan dat de voorwaarden voor beurzen strenger worden. Zo moeten studenten vanaf het academiejaar 2026-2027 minstens 54 studiepunten opnemen om in aanmerking te komen voor een beurs. Een maatregel die al op flink wat protest stuitte — onder meer van professoren die erop wezen dat veel studenten net minder studiepunten opnemen omdat ze financieel geen andere keuze hebben dan te werken.
De boodschap van het VUB-onderzoek is dan ook helder: wie bezuinigt op ondersteuning voor studenten, riskeert ze nog harder de richting van de studentenjob in te duwen, met alle gevolgen van dien voor hun studiesucces.
