Dit verandert er op 1 mei.
Nieuwe maand, nieuwe wetten. Behalve de klassieke stoet van rode vlaggen en holle slogans – brengt 1 mei dit jaar ook een portie nieuwe wetgeving die je leven net dat tikkeltje transparanter of frustrerender maakt, het hangt er maar van af aan welke kant van de kassa je staat. Van elektrische toestellen die eindelijk kleur bekennen, tot verhuurders die een grens krijgen opgelegd voor hun graaizucht: welkom in de wondere wereld van Belgische hervormingen.
1. Herstelbaarheidsindex: eindelijk eerlijk rapport voor je stofzuiger
Geloof jij ook dat fabricanten hun spul zodanig maken, dat ze na een jaar of twee kapot gaan? Een nieuwe wet zou daar wel eens verandering in kunnen brengen. Vanaf 2 mei krijg je niet alleen punten op je rijbewijs, maar ook je huishoudtoestellen worden nu publiekelijk geëvalueerd. België introduceert als tweede land in Europa de herstelbaarheidsindex: een score op tien die aanduidt hoe makkelijk een toestel te demonteren en te herstellen valt.
Onder vuur komen onder andere je vaatwasser, laptop zonder touchscreen, hogedrukreiniger, grasmaaier en stofzuiger. Die toestellen moeten vanaf nu een rapport tonen met criteria als:
- Hoe makkelijk is het ding uit elkaar te halen - zonder het in de fik te steken?
- Zijn er onderdelen te vinden zonder dat je eerst een nier verkoopt?
- Hoe duur zijn die reserveonderdelen ten opzichte van een nieuw toestel?
- Publiceert de fabrikant effectief handleidingen of houdt die alles liever geheim ?
Klinkt niet slecht, maar er is een grote ‘maar’. De fabrikanten mogen voorlopig nog zélf hun score invullen – het is alsof leerlingen hun eigen examens mogen verbeteren. Repair&Share, een expertisecentrum voor herstellingen, vindt de herstelbaarheidsindex dan ook even geloofwaardig als een calorievrije frikandel.
Voor wie alsnog in een elektrische impasse zit, is er goed nieuws: het platform herstelmij.be wijst je de weg naar meer dan 1.200 herstellers in België – van krakende Repair Cafés tot electro-wizards in stoffige achterkamertjes.
2. Vlaams Centrum voor Digitale Veiligheid: de nerds krijgen hun schild
Ook digitaal wordt het op 1 mei menens. Vlaanderen krijgt z’n eigen cybermuur: het Vlaams Centrum voor Digitale Veiligheid (VCDV), ondergebracht bij Digitaal Vlaanderen. Geen terminators, geen drones, wél een clubje experts die je netwerk moeten beschermen tegen hackers, phishing, datalekken en andere virtuele voodoo.
De bedoeling is om verheden – zowel Vlaams als lokaal – uit te rusten met kennis, tools én snelle interventies bij incidenten. Het VCDV wordt een soort commandocentrum met hotline naar het Centrum voor Cybersecurity België, politiediensten, universiteiten en de occasionele ethische hacker met een hoodie en een cola light.
Volgens minister-president Matthias Diependaele (jawel, van N-VA) is dit de ruggegraat van een nieuwe Vlaamse digitale strategie. Het centrum moet niet alleen brandjes blussen, maar ook proactief beleid uitstippelen. Digitale veiligheid is nu eenmaal geen optioneel vak meer – het is corebusiness geworden.
3. Brussel temt de huurprijzen: paal en perk aan graaiflats
Wie in Brussel woont, weet al langer dat de huurmarkt toe is een strengere regels. Vanaf 1 mei mogen verhuurders geen buitensporige huurprijs meer voorstellen, lees: maximaal 20 procent boven de officiële referentiehuurprijs.
Die referentieprijs is geen nattevingerwerk: het is een jaarlijks herzien raster op basis van woningkenmerken, wijk en oppervlakte. Sinds 2022 moeten die cijfers trouwens ook vermeld worden in elk huurcontract. Wie er vandaag ver boven schiet zonder geldige reden, riskeert dat de huurder naar de huurcommissie stapt voor een prijsherziening.
Let wel: het is geen one-size-fits-all. Een luxueuze penthouse met marmeren jacuzzi en uitzicht op het Atomium mag wél duurder zijn. Maar omgekeerd mag een huisjesmelker met met een vochtige kelder met schimmel op de muren én een overschreden referentieprijs zich aan problemen verwachten.
