N-VA: Nieuwe Vlaamse Alliantie, of toch gewoon oude wijn in nieuwe zakken?
Terwijl de gemiddelde Vlaming zich blauw betaalt aan successierechten op het ouderlijk huis, boeken 730 vermogende families in stilte een belastingvrije overwinning van jewelste. In 2023 alleen al werd voor 6,72 miljard euro aan familiale vennootschappen weggeschonken, zonder ook maar één euro belasting op te hoesten. En dat bedrag loopt dit jaar vrolijk verder op.
De fiscale sluiproute loopt via de zogenaamde familiale vennootschap. Zet je vastgoed, aandelen of ander kapitaal in een bv’tje, geef dat als schenking door aan je kinderen en vermijd zo het normale progressieve tarief op erfenissen. De truc werkt perfect – en legaal – zolang je het papiertje 'onderneming' op de doos kleeft, zelfs als daarbinnen vooral stenen, rendementen en familiale belangen circuleren.
En ja hoor, het systeem werd ooit bedacht om ondernemerschap te beschermen. Maar vandaag volstaat het dat een tandarts met een managementvennootschap het frituurplan van zoonlief sponsort, en dat allemaal tegen 0 procent belasting. Hoe dat nog onder “bedrijfscontinuïteit” valt, weet niemand – behalve de fiscalisten die deze sluipwegen gretig in hun brochures zetten.
Minister van Financiën Ben Weyts (N-VA) kijkt liever de andere kant op. Of correcter: hij verbergt zich achter het mantra dat men “geen nodeloze schade mag berokkenen aan wie onderneemt.” De vraag is alleen: wanneer noemen we dat nog ondernemen, en wanneer is het gewoon vermogen doorsluizen zonder bijdrage aan de samenleving?
De cijfers laten weinig twijfel
Terwijl de rest van Vlaanderen jaarlijks netjes successierechten afdraagt – goed voor 6 miljard euro aan inkomsten – ontsnappen de superrijken massaal via een achterpoort die de Vlaamse regering zelf open laat staan. En dat gebeurt met volle kennis van zaken. Minister Weyts weet perfect wat hier speelt. Hij weet ook wat de Vlaamse Adviesraad SERV zegt: dat er dringend extra inkomsten nodig zijn om een begrotingsput van 2,56 miljard euro te dempen. Maar liever spaart men de familiale holding, dan dat men bijstuurt.
Wat dan met het regeerakkoord waarin de hervorming van de erfbelasting staat ingeschreven? Wel, Vooruit probeert het nog, met een voorstel om de achterpoortjes te sluiten en zo 210 miljoen euro per jaar terug te halen. Geld dat gebruikt zou kunnen worden om de belastingvrije som voor de middenklasse op te trekken. Maar bij N-VA klinkt het vooral: voorzichtig, voorzichtig – we willen ondernemers niet “verdacht maken”.
Dat is natuurlijk een handige semantiek: zodra het over de rijke bovenlaag gaat, heet het ineens ondernemen. En zodra er iemand vraagt om rechtvaardigheid in het systeem, is dat volgens N-VA “ideologische scalpjacht”.
Ironie en hypocrisie
De ironie is compleet als je weet dat N-VA zich ooit profileerde als partij van goed bestuur, gezond financieel beleid en een warm hart voor de Vlaming die werkt en spaart. Vandaag zien we een partij die openlijk het pad effent voor de vermogens die hun bijdrage kunnen en willen ontwijken, en die de factuur doorschuift naar de rest.
En dan mogen we toch even stilletjes de vraag stellen: moet N-VA haar naam niet dringend veranderen?
Want ‘nieuw’ is dit beleid allerminst. Het zijn de oudste truuks uit het handboek van de fiscale elite. ‘Vlaams’ is het nog nauwelijks, want het is beleid op maat van een vermogende bovenlaag, waar kapitaal belangrijker is dan afkomst. En ‘alliantie’? Dat klinkt als verbondenheid en solidariteit. In de praktijk is het à la tête du client: een gunst hier, een achterpoortje daar – afhankelijk van wie je bent en hoeveel je bezit.
(Foto: Shutterstock)
