Wie alleen is, betaalt alleen, maar deelt met iedereen.
Er is een dag waarop we niet alleen het einde van de Eerste Wereldoorlog herdenken, maar ook de eeuwige strijd van een andere frontlinie: die van de single. 11 november — Singles’ Day — en het onderzoeksbureau Bpact, samen met UGent@Work, heeft de loopgraven van het Belgische belastingstelsel nog eens doorkruist. Wat blijkt? Singles, vooral die met kinderen, hebben het gevoel dat ze tegelijk de volle mep betalen én de minste erkenning krijgen.
"Meer dan een derde van de alleenstaande ouders zegt nauwelijks rond te komen", schrijft 'De Tijd' op maandag. Dat is een uitspraak die kan tellen.
De zwaarst belaste mens ter wereld
België is een land dat zijn werkenden graag uitwringt tot de laatste cent. Maar wie echt pech heeft, is alleen.
Een werkende single staat gemiddeld 53 procent van zijn loon af aan sociale bijdragen en belastingen — meer dan een Duitser, meer dan een Fransman, véél meer dan de gemiddelde OESO-burger. Zelfs de Nederlandse vrijgezel, die met zijn 35 procent belastingdruk al flink bijdraagt, is hiermee vergelijk een koopkrachtkoning.
Vier op de vijf Belgische singles vinden dat ze te zwaar belast worden. En 59 procent vindt zelfs dat ze zwaarder worden aangepakt dan anderen. Het verschil met koppels is opvallend: daar is het 44 procent. De boodschap is duidelijk: wie alleen is, betaalt alleen, maar deelt met iedereen.
Het huwelijksquotiënt: een relikwie met scherpe tanden
Singles hebben wel degelijk een reden om zich benadeeld te voelen. De schuldige heet het huwelijksquotiënt – dat fiscale achterpoortje waarmee koppels hun inkomsten kunnen verdelen om samen in een lagere belastingschijf te vallen.
Econoom Baert - de expert die tegenwoordig in elk praatprogramma een centje mag bijverdienen - noemt het “de koterij van de Belgische fiscaliteit.” De regering wil dat systeem geleidelijk afbouwen, maar doet dat halfslachtig. Mat als gevolg dat singles blijven betalen voor het privilege van andermans liefde.
De realiteit achter de cijfers
De cijfers krijgen een gezicht als je ze leest:
- 37 procent van de alleenstaande ouders haalt het einde van de maand niet zonder te schrapen.
- Bij singles zonder kinderen is dat 18 procent, bij koppels met kinderen 17 procent, bij koppels zonder kinderen amper 13 procent.
Onderzoekster Morien El Haj legt in 'De Tijd' de vinger op de wonde: “Alleenstaande ouders combineren de financiële kwetsbaarheid van single zijn met de structurele nadelen van ouderschap.”
Wie alleen opvoedt, draagt twee petten, maar krijgt de erkenning van geen enkele. Op de arbeidsmarkt worden ze vaak als minder beschikbaar of minder ambitieus gezien. En dat vertaalt zich vroeg of laat in minder kansen, minder loon, minder uitzicht.
De werkvloer als spiegel
Ook op het werk wringt de schoen.
Een op de drie singles vindt dat er van hen meer wordt verwacht dan van collega’s met een gezin. Ze moeten flexibeler zijn, langer blijven, minder klagen. “Jij hebt toch niemand die op je wacht?” Het is de ondertoon die niemand zegt, maar iedereen voelt.
Tijd voor fiscale eerlijkheid
De onderzoekers schuiven twee remedies naar voren: het volledig afschaffen van het huwelijksquotiënt en het hervormen van de bijzondere bijdrage voor de sociale zekerheid. Het zou het speelveld gelijker maken, maar in België bewegen zulke hervormingen trager dan een pendelaar op maandagochtend.
Tot die dag blijft de single het meest fiscale exportproduct van dit land: goed voor de schatkist, slecht voor de nachtrust.
(Foto: Shutterstock)
