MR: “Dit is geen koerswijziging, maar een rationele maatregel.”
België is - en blijft - wereldkampioen surrealisme. In tegenstelling tot eerdere signalen heeft België beslist om zich wél achter een Europese sanctie tegen Israël te scharen. Daarmee dreigt Netanyahu en de zijnen de toegang tot 400 miljoen euro aan Europese subsidies te verliezen. Zelfs de MR - de koppige tegenstander van elke vorm van strafmaatregelen richting Tel Aviv - gaat mee in het verhaal. Maar wel met een “maar”.
Veel geblaat, weinig wol
De Europese Commissie legde vorige week een voorstel op tafel om de Israëlische deelname aan Horizon Europe – het vlaggenschipprogramma voor innovatie en technologie – deels op te schorten. Officieel vanwege de vaststelling dat Israël bepaalde voorwaarden van het samenwerkingsakkoord met de EU niet langer respecteert. De symboliek is duidelijk: Europa wil de druk op Netanyahu’s regering opvoeren, zonder zich formeel in het politieke conflict te mengen.
De Belgische steun leek aanvankelijk onzeker. Binnen de federale regering-De Wever lagen de posities ver uit elkaar. De MR verzette zich, zoals gewoonlijk, tegen elke sanctie tegen Israël. Toch kondigde minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) nu aan dat België het voorstel van de Commissie mee zal ondersteunen. Niet op eigen houtje, benadrukt zijn kabinet, maar namens de voltallige federale regering.
Volgens de MR is er geen sprake van een koerswijziging, maar van een “rationele maatregel” waarbij louter juridische criteria zijn gehanteerd. “Israël schendt bepaalde bepalingen uit het samenwerkingskader met de EU. Dan is dit een logische stap,” luidt het droogjes. Zelfs naar politieke maatstaven is dit behoorlijk hypocriet.
Coalitiestress rond Gaza
De interne spanningen in de regering-De Wever liepen de voorbije weken hoog op. Vooral Vooruit, CD&V en Les Engagés pleitten voor een scherper Israël-beleid. Volgens de partijtop van CD&V en Vooruit is de geloofwaardigheid van de federale regering in het Midden-Oosten-dossier op het spel gezet. Voor hen is de goedkeuring van de sanctie een beginpunt, geen eindstation.
Beide partijen eisen verdere maatregelen: een erkenning van Palestina als staat, een importverbod op producten uit de bezette gebieden, een inreisverbod voor bepaalde Israëlische ministers én een - gedeeltelijke - opschorting van het bredere Associatieverdrag tussen de EU en Israël.
Eerste Europese sanctie?
Minister Prévot noemt de Belgische steun een “belangrijke wending in de relatie tussen de EU en Israël” en hoopt dat dit de deur opent voor bijkomende stappen. Het zou zomaar eens kunnen dat hij dat zelf geloofd. Als de maatregel Europees wordt goedgekeurd, zou Israël de toegang verliezen tot honderden miljoenen euro's aan innovatiebudgetten – middelen bestemd voor projecten met potentieel dubbel gebruik, zoals drones, cybersecurity en artificiële intelligentie.
Maar, maar, maar…
Het gaat niet om een opzeg van het volledige EU-samenwerkingsakkoord, maar om een gerichte uitsluiting van deelname aan één specifiek programma. Lopende projecten en consortia blijven buiten schot.
Het zelfs niet eens zeker of de sanctie er ook effectief kom. In de Raad van de Europese Unie hebben enkele invloedrijke lidstaten, waaronder Italië en Duitsland, ernstige bedenkingen. Enkel bij voldoende steun zal de sanctie op 13 augustus formeel geagendeerd worden bij de vergadering van de EU-ambassadeurs.
Nu ja, wat maakt het uit. Het is een behoorlijk eind tot aan de volgende federale verkiezingen. Toch?
(Foto: Bert Van Den Broucke/ /Photo News)
