“Wie faalt, krijgt nog een kans. Wie echt faalt, krijgt er blijkbaar vijf.”
In België lijkt dat geen cynische boutade meer, maar een werkbare carrièrestrategie. De politieke voordracht van Axel Miller als voorzitter van de federale investeringsmaatschappij SFPIM zet kwaad bloed bij iedereen met gezond verstand.
Wat volgt, is geen randdebat. Het gaat over miljarden, over verantwoordelijkheid en over het geheugen van een land dat opvallend selectief lijkt te werken.
Een zwaar palmares, licht verteerd
Volgens Koen Schoors, econoom en ondervoorzitter van SFPIM, is het parcours van Miller allesbehalve onbesproken. Integendeel. Hij wijst op een reeks dossiers waarin de oud-bankier betrokken was en die telkens eindigden in financiële schade of strategische mislukkingen.
Het bekendste voorbeeld blijft het debacle rond Dexia. Miller stond er aan het roer van de Belgische tak tot 2008, toen de bank tijdens de financiële crisis implodeerde en overeind gehouden moest worden met miljarden euro’s belastinggeld.
Daar bleef het niet bij. Ook de gemeentelijke holding, waarin steden en gemeenten zwaar investeerden, ging kopje-onder. Volgens Schoors werden lokale besturen overtuigd om bijkomend kapitaal te pompen in een structuur die uiteindelijk waardeloos bleek.
Daarnaast is er het dossier van Arco, waar duizenden coöperanten hun spaargeld zagen verdampen.
En ook in de privésector bleef een overtuigend succesverhaal uit. Bij D'Ieteren vertrok Miller na enkele jaren zonder tastbare resultaten, na interne spanningen en een gebrek aan strategische doorbraken.
Politieke logica versus economische geloofwaardigheid
Dat net deze figuur nu naar voren wordt geschoven door MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez, zorgt voor frictie. Officieel wordt verwezen naar ervaring, netwerk en kennis van financiële markten. In de praktijk lijkt vooral de politieke logica te primeren: topbenoemingen worden verdeeld, zonder dat het parcours doorslaggevend hoeft te zijn.
Nochtans is de inzet aanzienlijk. De SFPIM speelt een sleutelrol in strategische investeringen van de Belgische staat en bereidt onder meer de gedeeltelijke privatisering voor van Belfius. Dat net iemand met een Dexia-verleden die operatie zou begeleiden, wringt op meerdere niveaus.
Openlijk verzet en dreigend vertrek
De kritiek blijft niet beperkt tot de oppositie. Koen Schoors zelf dreigt met ontslag indien de benoeming wordt doorgezet. Zijn reactie is ongewoon scherp en wijst op een fundamenteel vertrouwensprobleem.
Ook politieke stemmen, zoals Meyrem Almaci, spreken van een onaanvaardbare keuze en een signaal dat moeilijk te rijmen valt met goed bestuur.
Achter de schermen groeit dezelfde bezorgdheid. In de Wetstraat klinkt dat deze beslissing niet alleen vragen oproept over competentie, maar ook over geloofwaardigheid en politieke hygiëne.
Een systeem dat zichzelf in stand houdt
De kern van het probleem zit dieper dan één naam. Het gaat om een systeem waarin verantwoordelijkheid zelden definitief is, en waar falen niet noodzakelijk uitsluiting betekent, maar vaak slechts een tussenstap is.
De benoeming van Axel Miller is in dat opzicht geen uitzondering, maar een symptoom. Een illustratie van hoe netwerken, politieke loyaliteit en institutioneel geheugen elkaar kruisen — en hoe de rekening uiteindelijk elders belandt.
Bij de belastingbetaler, bijvoorbeeld.
(Foto: Christophe Licoppe/Didier Lebrun/Photonews)
