“België dreigt een narcostaat te worden.” Het klinkt als een harde uithaal van een buitenlandse krant. En dat is het ook. De invloedrijke Britse krant The Telegraph pakt uit met een uitgebreid onderzoek waarin Antwerpen wordt omschreven als een draaischijf voor internationale drugshandel, corruptie en geweld. Volgens de krant dreigt ons land af te glijden richting een narcostaat.
Alleen... echt nieuw is dat eigenlijk niet.
Wie de Belgische actualiteit de voorbije maanden een beetje heeft gevolgd, zal zich afvragen waarom daar nu plots zoveel ophef over ontstaat. Niet omdat de situatie niet ernstig zou zijn – integendeel – maar omdat net onze eigen magistraten al geruime tijd aan de alarmbel trekken.
Zo waarschuwde een Antwerpse onderzoeksrechter vorig jaar al dat de georganiseerde misdaad de stad steeds meer in een wurggreep houdt. En ook de voorzitter van het Antwerpse hof van beroep en de procureur-generaal lieten eerder verstaan dat de invloed van drugscriminelen op onze samenleving niet langer onderschat mag worden.
Met andere woorden: The Telegraph ontdekt vandaag iets waar België zelf al een hele tijd mee worstelt.
Dat neemt natuurlijk niet weg dat de feiten bijzonder verontrustend zijn.
Volgens de Britse krant stijgt de invoer van cannabis vanuit Canada razendsnel. Vorig jaar onderschepte de Belgische douane tientallen tonnen cannabis in de haven van Antwerpen-Brugge, een veelvoud van een jaar eerder. De legalisering van cannabis in Canada zou de productie daar sterk hebben opgedreven, waardoor Europa een bijzonder lucratieve afzetmarkt is geworden. Een kilo cannabis die in Canada relatief goedkoop is, levert hier een veelvoud op.
Maar eigenlijk is dat niet eens de kern van het probleem.
Cannabis, cocaïne of een andere drug: het echte gevaar ontstaat wanneer criminele organisaties erin slagen om mensen binnen de haven, de logistieke sector of zelfs de overheid onder druk te zetten of om te kopen.
Havenarbeiders krijgen volgens verschillende onderzoeken tienduizenden euro's aangeboden om containers ongemerkt door te laten. Douaniers en ambtenaren worden geïntimideerd. Magistraten leven onder politiebescherming. Voormalig minister van Justitie Vincent Van Quickenborne moest zelfs onderduiken nadat Nederlandse drugscriminelen een ontvoering zouden hebben voorbereid.
Dat zijn geen toestanden die je zomaar wegwuift als sensationele krantenkoppen.
Toch is enige nuance op zijn plaats.
Een "narcostaat" is immers een bijzonder zwaar begrip. Daarmee bedoel je een land waar de georganiseerde misdaad niet alleen actief is, maar ook politieke en gerechtelijke instellingen zodanig beïnvloedt dat de overheid haar greep op de samenleving verliest.
Zo ver is België gelukkig nog niet.
Dat neemt niet weg dat de signalen ernstig zijn. Corruptie, intimidatie en de enorme hoeveelheden drugsgeld vormen een reële bedreiging voor de rechtsstaat. En net daarom waarschuwen Belgische magistraten al maanden dat de situatie niet langer mag worden onderschat.
Wat misschien nog het meest opvallend is aan het hele verhaal, is dat de waarschuwing plots overal nieuws wordt... omdat ze uit een Britse krant komt.
Alsof een probleem pas écht bestaat wanneer een buitenlandse journalist het opschrijft.
Terwijl Antwerpen al jaren internationaal bekendstaat als een van de belangrijkste toegangspoorten voor cocaïne in Europa. Explosies aan woningen, afrekeningen in het drugsmilieu en steeds zwaarder bewapende criminelen zijn helaas al lang geen uitzonderingen meer.
Misschien moeten we dus minder focussen op de vraag of The Telegraph gelijk heeft.
En meer op de vaststelling dat onze eigen rechters, speurders en douaniers al veel langer hetzelfde zeggen.
De Britse krant heeft het probleem niet ontdekt.
Ze heeft het alleen nog eens onder de aandacht gebracht.
