Sterke Jan (Jambon) weigert te luisteren.
De btw-verhoging op afhaalmaaltijden die op 1 maart ingaat, raakt niet alleen pizza’s en frieten. Ook warme schoolmaaltijden, crèches en maaltijdleveringen aan thuiswonende ouderen vallen onder de nieuwe regeling. De fiscale ingreep van Jambon en zijn trawanten op takeaway, vertaalt zich in de praktijk in hogere kosten voor gezinnen en kwetsbare groepen.
De regering besliste in november om de btw op afhaalmaaltijden te verhogen van 6 naar 12 procent. Over de concrete afbakening woedde binnen de coalitie wekenlang discussie. Nu de regeling is vastgelegd, wordt duidelijk hoe breed ze uitvalt: alles met een houdbaarheidsdatum van minder dan twee dagen wordt als afhaalmaaltijd beschouwd.
Externe cateraars in het vizier
Dat criterium heeft verregaande gevolgen. Scholen die werken met een externe cateraar – steeds vaker het geval wegens de hoge kosten van eigen keukens en personeel – zien hun maaltijden plots onder het hogere btw-tarief vallen. Scholen met een eigen keuken blijven buiten schot.
Volgens cijfers van Gezond Leven kost een gemiddelde warme schoolmaaltijd met soep en dessert in Vlaanderen ongeveer 4 euro. Door de btw-verhoging stijgt de belasting per maaltijd van 24 naar 48 cent. Voor gezinnen met meerdere kinderen loopt dat op tot honderden euro’s per schooljaar.
Gezonde maaltijden versus goedkoop fastfood
Maaltijdleveranciers wijzen erop dat zij werken binnen strikte nutritionele richtlijnen, vaak opgelegd of aangemoedigd door de overheid zelf. Het gaat om evenwichtige maaltijden met gecontroleerd zout- en vetgehalte, bereid en geleverd onder strikte voorwaarden. Diezelfde bedrijven leveren ook maaltijden aan thuiswonende ouderen, met als doel langer zelfstandig wonen mogelijk te maken.
Volgens de sector is het signaal wrang: gezonde, vers bereide maaltijden worden duurder, terwijl goedkoop fastfood uit de supermarkt ongemoeid blijft. In scholen vertaalt zich dat steeds vaker in lege brooddozen of kinderen die met ultrabewerkte snacks aankomen.
Regering houdt voet bij stuk
Het kabinet van minister van Financiën Jan Jambon (N-VA) bevestigt dat schoolmaaltijden onder de regeling vallen. Volgens het kabinet is de afbakening bewust strak gehouden. Uitzonderingen zouden het systeem ondergraven en leiden tot eindeloze discussies. De meerkost per maaltijd wordt als “beperkt” omschreven.
Politieke spanning rond schoolvoeding
De maatregel zet de discussie over schoolmaaltijden opnieuw op scherp. PVDA wijst op de contradictie binnen de meerderheid: terwijl er jarenlang werd gepleit voor gratis of toegankelijke gezonde schoolmaaltijden, worden bestaande systemen nu duurder gemaakt via fiscale weg.
Vooruit, dat schoolmaaltijden eerder als speerpunt naar voren schoof, gaf voorlopig geen inhoudelijke reactie. Daarmee blijft een ongemakkelijke vaststelling overeind: gezonde voeding op school wordt niet structureel goedkoper of toegankelijker, maar wel fiscaal zwaarder belast.
Fiscale logica botst met sociale realiteit
Wat in de fiscale redenering een technische ingreep is, wordt op het terrein een sociale realiteit. De btw-verhoging maakt geen onderscheid tussen gemakseten en essentiële voeding. En zo dreigt de gezonde warme maaltijd op school steeds vaker plaats te maken voor de goedkoopste oplossing — met gevolgen die verder reiken dan de rekening alleen.
(Foto: Grok)
