Zes messteken, één dode, nul gevolgen: Belgische justitie tikt moordenaar op de vingers: “Foei, niet meer doen he.”
In België kun je als minderjarige iemand vermoorden, je daad vooraf aankondigen, zes keer steken met een verboden wapen – inclusief een fatale steek in het hart – en de rechtbank zal je nog altijd niet hard aanpakken. Integendeel. In Charleroi werd een 18-jarige die op 15-jarige leeftijd een leeftijdsgenoot ombracht uit wraak, deze week simpelweg... berispt. Geen sanctie, geen werkstraf, geen gesloten jeugdinstelling. Een berisping. Dat is de gerechtelijke realiteit anno 2025.
Koudbloedige aanval die vooraf werd aangekondigd
De feiten zijn nochtans glashelder én ernstig: op 24 november 2022 werd een 16-jarige jongen in Chimay neergestoken bij het busstation. Hij overleed iets na 18.30 uur aan zijn verwondingen. Uit de autopsie bleek dat hij zes messteken had gekregen, waarvan één het hart doorboorde. De dader was toen 15 jaar oud. Hij gaf de feiten toe en verklaarde dat hij uit wraak had gehandeld, nadat het slachtoffer hem drie weken eerder een gebroken neus had geslagen. Wraak met voorbedachten rade: vijf dagen voor de moord kondigde hij zijn plannen al aan op sociale media.
Een symbolisch tikje op de vingers
Het parket kon niet anders dan de feiten als moord met voorbedachte rade kwalificeren. De openbare aanklager vroeg dan ook – al bij al opmerkelijk mild – een prestatie van opvoedkundige aard, goed voor 150 uur. Een minimummaatregel, zou je denken. Maar zelfs dát vond de jeugdrechtbank van Charleroi kennelijk te verregaand. Ze besloot de jongeman – intussen 18 – alleen een berisping op te leggen.
‘Foei jongen’ als juridisch eindstation
De uitspraak heeft het karakter van een juridisch schouderklopje. Het is de formele versie van een “foei, niet meer doen, hé”. In de praktijk betekent het: géén strafblad, géén vrijheidsbeperking, géén structurele opvolging. Enkel de boodschap dat zijn dodelijke daad een jeugdzonde was. Iemand die met een mes zes keer uithaalt omdat hij zich onheus bejegend voelt, vormt blijkbaar geen gevaar voor de samenleving, maar is eerder een kandidaat voor herintegratie zonder voorwaarden.
Slachtoffers begraven, daders begeleiden
In een rechtsstaat zou moord het zwaarste misdrijf moeten blijven. Een onherroepelijke aanval op het meest fundamentele recht dat iemand bezit: het recht op leven. Maar in de Belgische jeugdbeschermingslogica primeert het potentieel van de dader op de onomkeerbare schade aan het slachtoffer. Zelfs wanneer de dader bij zijn volle verstand handelde, zijn daden vooraf aankondigde en na de feiten geen spoortje van mentale verwarring of dwang liet blijken.
Wie is hier eigenlijk het slachtoffer?
En zo ontstaat een verontrustend precedent. Wat zegt deze uitspraak aan andere jongeren die rondlopen met wrok, frustratie of geweldfantasieën? Dat als je minderjarig bent, het strafrecht je amper kan raken? Dat je met een wapen op zak én voorbedachte rade een leven kunt nemen – en er zonder noemenswaardige gevolgen vanaf komt?
Een rechtsstaat in regressie
In een land waar moord nog amper tot een sanctie leidt, rest de vraag: wat moet een minderjarige eigenlijk doen om nog wél serieus gestraft te worden? Of ruimen we binnenkort ook dat onderscheid gewoon op – en vervangen we celstraffen integraal door gesprekken, tekenopdrachten en lieve woordjes?
Wie weet. Misschien is het binnenkort zelfs ongepast om over ‘daders’ te spreken. Misschien worden ze straks “getriggerde jongeren met een scherpe mening”. En misschien wordt ons rechtssysteem dan definitief dat wat het vandaag al dreigt te zijn: een educatieve workshop.
(Foto: Shutterstock)
