Van ruim 16 miljoen euro aan uitgeschreven boetes voor zwartrijden werd voorlopig amper iets meer dan de helft geïnd.
Storingen, geschrapte haltes, te weinig chauffeurs, bussen die niet komen opdagen… en nu blijkt ook het innen van boetes niet bepaald een kerncompetentie. De Lijn slaagt er alweer in om met minder fraai nieuws de krantenkoppen te halen. Dit keer: van ruim 16 miljoen euro aan uitgeschreven boetes voor zwartrijden werd voorlopig amper iets meer dan de helft geïnd.
Wie braaf zijn ticket scant, kent het gevoel. Jij betaalt, iemand anders wandelt doodleuk langs de chauffeur en neemt plaats alsof het openbaar vervoer gratis is. De controleurs schrijven de voorbije jaren wel fors meer boetes uit, maar dat betekent nog niet dat het geld ook effectief op de rekening van De Lijn belandt.
Uit cijfers die Vlaams Parlementslid Jasper Pillen (Anders) opvroeg bij Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA) blijkt dat de vervoersmaatschappij een groot deel van haar boetes voorlopig gewoon niet geïnd krijgt.
16 miljoen euro op papier, 8,5 miljoen in de kassa
In 2025 werden voor 16,2 miljoen euro aan boetes uitgeschreven. Tot nu toe werd daarvan slechts 8,5 miljoen euro betaald. Ook voor 2024 bleef de teller steken op ongeveer 60 procent van de uitgeschreven sancties.
Na drie jaar raakt gemiddeld ongeveer 70 procent van de boetes alsnog betaald. De overige dossiers slepen aan of verdwijnen uiteindelijk zelfs in de verjaring.
"Dat vreet aan het rechtvaardigheidsgevoel"
Zo reageert Jasper Pillen in HLN bijzonder scherp.
"Veel reizigers betalen elke dag netjes hun ticket en zien ondertussen hun bushalte verdwijnen. Tegelijk blijft een derde tot de helft van de zwartrijders ongestraft omdat ze hun boete gewoon niet betalen. Dat vreet aan het rechtvaardigheidsgevoel."
Volgens Pillen rekent minister De Ridder zich bovendien rijk met inkomsten die in werkelijkheid helemaal niet binnenkomen.
“Hoe ga je 30 miljoen euro extra aan boetes innen als je na anderhalf jaar amper een kleine 8 miljoen hebt geïnd? De minister rekent zich rijk met boetegeld dat ze niet eens kunnen innen.”
De Lijn: "We blijven elke euro opeisen"
Bij De Lijn benadrukken ze dat de cijfers een momentopname zijn.
Zo reageert woordvoerder Marco Demerling in HLN: "In de maanden en zelfs jaren nadat een boete werd opgelegd, kan het effectief geïnde bedrag nog sterk stijgen."
Volgens De Lijn worden boetes vaak betwist, kiezen sommige overtreders voor een afbetalingsplan of moeten deurwaarders worden ingeschakeld. Daarnaast blijken heel wat wanbetalers onvermogend, verhuisd of zelfs naar het buitenland vertrokken.
De vervoersmaatschappij houdt vol dat niemand zomaar uit beeld verdwijnt.
"We zetten alles op alles om elke opeisbare euro te innen. Elke reiziger moet correct betalen voor zijn rit."
Minister ziet geen probleem
Ook minister Annick De Ridder probeert de kritiek te temperen: "Een uiteindelijke inningsgraad van 70 procent is heel normaal en ligt zelfs hoger dan bij de NMBS."
Ze blijft bovendien vasthouden aan de ambitie uit het regeerakkoord om via strengere controles jaarlijks 30 miljoen euro extra op te halen. Intussen werden elf bijkomende controleurs aangeworven.
Topvrouw waarschuwde zelf al
Opmerkelijk genoeg klonk eerder dit jaar al scepsis uit de eigen top van De Lijn.
CEO Ann Schoubs noemde de doelstelling van 30 miljoen euro extra aan boete-inkomsten toen al "niet realistisch".
Dat maakt de huidige cijfers extra pijnlijk. Want meer controleurs leveren wel meer boetes op, maar zolang een aanzienlijk deel daarvan onbetaald blijft, blijft ook de financiële rekening ontsporen.
En zo haalt De Lijn opnieuw de kranten. Helaas niet omdat de bussen stipter rijden, de dienstverlening verbetert of de reiziger eindelijk weer centraal staat. Deze keer is het omdat miljoenen euro's aan boetes vooral op papier lijken te bestaan. Dat is een prestatie waar zelfs de meest doorgewinterde zwartrijder stil van wordt.
(Foto: Philip Reynaers/Photo News)
