Regering serveert akkoord over meerwaardebelasting: een compromis met smaakmakers, maar wie betaalt straks écht?
Na een lange, zwoele – maar vooral uitputtende – nacht in de Wetstraat is het eindelijk zover: de federale regering heeft een deal gesmeed over de veelbesproken meerwaardebelasting. Premier Bart De Wever (N-VA) trok de onderhandelingen met zijn vicepremiers van de andere Arizonapartijen tot het uiterste door, en wist een akkoord uit de brand te slepen. Dat akkoord komt er niet zonder slag of stoot, en het laat geen enkel illusie over de verdeeldheid die onder het coalitieverband woedt.
De nacht van de lange messen
Sinds zondagavond 20 uur zat het kernkabinet, het topje van de federale regeringspiramide, broederlijk rond de tafel om te onderhandelen over de meerwaardebelasting — dé maatregel die de socialisten van Vooruit koste wat het kost in het regeerakkoord wilden zien staan. En dat begrijpen we, want wie vandaag aandelen of obligaties met winst verkoopt, mag die nog altijd quasi belastingvrij binnenrijven. Dat moet veranderen, vond Vooruit, het linkse geweten van deze regering.
De grote lijnen lagen al vast in het regeerakkoord: een belasting van 10 procent op de gerealiseerde meerwaarde, mét een vrijstelling op de eerste 10.000 euro winst. Wie minder verdient dan dat, krijgt dus geen belastingslag over zijn winst — een doekje voor het bloeden van de middenklasse, die de regering koste wat het kost wil sparen.
Maar over de concrete invulling, over die belangrijke details die het verschil maken tussen een straffe maatregel en een schijnbeweging, werd tot in de kleine uurtjes gepalaverd. Is die vrijstelling misschien toch verdubbeld? Hoe streng worden de controles? Welke ‘achterpoortjes’ worden definitief dichtgemetseld? En vooral: hoe hard gaat het de rijke beleggers raken?
De trofee van Vooruit — en het compromis van de coalitie
Vooruit is trots want de meerwaardebelasting is hun paradepaardje binnen de coalitie. Een maatregel die vanaf volgend jaar naar verwachting 250 miljoen euro extra in de staatskas moet brengen. Op kruissnelheid mikt de regering zelfs op een half miljard. Dat is geen kleinigheid in tijden van stijgende rente en torenhoge inflatie.Theo kan straks nog straffer gaan shoppen in de oorlogssupermarkt.
Het compromis duidelijk: de middenklasse blijft gespaard, en wie al die miljoenen en miljarden rijker wordt, mag toch blijven rekenen op een Belgisch ontsnappingsmechanisme. Dat benadrukt ook minister Clarinval, die na de onderhandeling zelfverzekerd de Wetstraat verliet: “We hebben ervoor gezorgd dat de middenklasse gespaard blijft. Het is goed dat het akkoord er is. Nu kunnen we verder met andere dossiers.”
“Achterpoortjes dichtgemetseld” — een statement met een korrel zout?
Federaal minister Frank Vandenbroucke (Vooruit) kon zijn tevredenheid na het lange beraad nauwelijks verbergen: “Het was erg belangrijk dat er een akkoord kwam waarbij de sterke schouders écht bijdragen, zonder openstaande achterpoortjes. Dat was onze grootste zorg. Ik ben heel blij dat we allerlei achterpoorten helemaal dichtgemetseld hebben.”
Dat klinkt mooi, maar wie de Belgische fiscale realiteit kent, weet dat ‘achterpoortjes’ een elastisch begrip zijn, met tal van creatieve manieren om ze toch weer open te wrikken. Toch is dit akkoord onmiskenbaar een stap in de richting van meer rechtvaardigheid, al blijft het afwachten hoe streng en hoe effectief de uitvoering zal zijn.
Een compromis met het oog op de volgende verkiezingen
Het akkoord rond de meerwaardebelasting is een politiek huzarenstukje geworden, met de nodige slapeloze uren en politieke schijnbewegingen. Premier De Wever en co. hopen dat ze hiermee een moeilijke hete aardappel tijdig door kunnen geven. Maar het is duidelijk dat deze maatregel vooral een trofeetje is voor Vooruit, die er haar linkse stempel op wil drukken. Of het een écht pijnlijke dobber wordt voor de rijken, of toch vooral een symbolische maatregel, zal de toekomst uitwijzen.
Voor nu is het vooral: mission accomplished, en door naar het volgende politieke dossier. De strijd om de belastingen is verre van voorbij. Samengevat: iedereen tevreden, maar niets is opgelost.
(Foto: Philip Reynaers/Photo News)
