Noodkreten uit Antwerpen.
De Antwerpse gouverneur Cathy Berx vraagt een federale wet die het zogenaamde ‘grondslapen’ in gevangenissen expliciet verbiedt. Volgens haar is dat vandaag de enige juridisch sluitende manier om de structurele overbevolking in de Belgische gevangenissen aan te pakken. Provincies beschikken momenteel over onvoldoende hefbomen om in te grijpen.
Aanleiding is de aanhoudende druk op het gevangeniswezen. Eerder werd de provincie Oost-Vlaanderen door een Commissie van Toezicht al aangespoord om maatregelen te nemen tegen de overbevolking, maar volgens Berx botsen provinciale initiatieven op federale wetgeving. Gevangenissen zijn wettelijk verplicht gedetineerden op te nemen zodra zij zich aandienen met een geldig bevel tot opsluiting. Provinciale verordeningen kunnen die verplichting niet overrulen.
Pleidooi voor quota en duidelijke regels
Berx pleit daarom voor een nieuwe wet die vastlegt wat er moet gebeuren wanneer een gevangenis haar capaciteit bereikt. In dat kader schuift ze het idee van quota naar voren, zodat er duidelijke grenzen komen aan het aantal gedetineerden per inrichting. Ook andere gouverneurs, waaronder die van Limburg, ondersteunen dat voorstel.
Volgens Berx kunnen gouverneurs vandaag niet veel meer doen dan symbolische signalen geven. Ze hoopt dat die noodkreten door de federale regering ernstig genomen worden en dat er snel beleidsmaatregelen volgen.
Onmenselijke situatie
In de Antwerpse gevangenissen alleen al slapen momenteel bijna honderd gedetineerden op de grond. Volgens Berx is die situatie onhoudbaar. Ze wijst op de negatieve gevolgen voor de gedetineerden zelf, het gevangenispersoneel en de algemene veiligheid binnen de instellingen. De omstandigheden zijn volgens haar onmenselijk en werken recidive in de hand.
Elektronisch toezicht als structureel alternatief
Naast een wettelijk verbod op grondslapers pleit Berx ook voor een ruimere inzet van elektronisch toezicht. Dat zou volgens haar niet alleen de druk op de gevangenissen verlichten, maar ook bijdragen aan een betere re-integratie van veroordeelden. Personen onder elektronisch toezicht kunnen blijven werken en worden nauwgezet opgevolgd.
Volgens de gouverneur is het tijd voor een bredere maatschappelijke discussie over opsluiting en moet detentie opnieuw bekeken worden als een uitzondering, niet als automatische reflex.
(Foto: Gregory Van Gansen/Photo News)
