De oorlog, de opinie en het ongemak van het niet-weten.
In 2025 wordt je veronderstelt een mening te hebben. Waar je die vandaan haalt, is onbelangrijk. Noem het een standpunt. Liefst vandaag nog, en liefst klaar voor de camera. De nieuwste cijfers uit een Ipsos-enquête in opdracht van ‘Het Nieuwsblad’ maken dat andermaal duidelijk: drie op de vier Vlamingen noemen de Israëlische militaire campagne in Gaza zonder omwegen een genocide. Zeventig procent wijst Israël rechtstreeks aan als hoofdverantwoordelijke voor de hongersnood in de Gazastrook. En de helft van hen wil premier Netanyahu gearresteerd zien zodra hij Belgisch grondgebied betreedt.
Strafbank voor Tel Aviv
De publieke opinie is glashelder: België moet ingrijpen. Bijna drie kwart van de respondenten pleit voor sancties. De voorkeur gaat uit naar economische strafmaatregelen (47 procent), gevolgd door een volledig verbod op militaire samenwerking (43 procent). Meer dan de helft (55 procent) vindt dat Netanyahu voor het Internationaal Strafhof moet verschijnen als hij voet op Europese bodem zet.
In dezelfde beweging geeft 60 procent van de Vlamingen aan dat Palestina officieel als staat erkend moet worden — zij het onder voorwaarden: de vrijlating van gijzelaars en het neerleggen van de wapens door Hamas. Want ondanks de harde veroordeling van Israël, houdt een significante minderheid (38 procent) ook Hamas deels verantwoordelijk voor de huidige catastrofe. Slechts 5 procent ziet Israël als onschuldig in dit conflict, een standpunt dat politiek en sociaal almaar moeilijker te verdedigen valt.
De publieke opinie is rechtlijnig. De realiteit is dat niet.
In het midden van deze zwart-witstelling zit een complex en historisch conflict dat al generaties aansleept. En zoals bij elk conflict: hoe extremer de feiten, hoe groter de druk om partij te kiezen. Beelden van uitgemergelde kinderen creëren terecht publieke verontwaardiging. Maar ze reduceren ook een meervoudige crisis tot eenrichtingsverontwaardiging — alsof er nog maar één correcte visie bestaat.
In een wereld waarin politieke leiders zich omhoogliegen tot aan de onderhandelingstafel, waarin cijfers strategisch worden gelekt en PR-teams narratieven serveren, is het lastig navigeren. De waarheid is vaak het eerste slachtoffer, en de nuance hinkt achterop.
Het recht om te zwijgen
Misschien moeten we in deze polariserende context erkennen dat ook geen mening hebben een legitiem standpunt is. Zoals je het recht hebt om te stemmen, heb je ook het recht om blanco te stemmen. Zoals je het recht hebt op vrije meningsuiting, heb je het evenzeer op het zwijgen. Dat betekent niet dat je onverschillig bent of laf. Het betekent misschien net dat je weigert mee te marcheren in een morele optocht waarvan de richting al bepaald is nog vóór je de situatie begrijpt.
De genocidevraag is een gewetenskwestie geworden. De schuldvraag is politiek gekaapt. En de nuance — die heeft zelden plaats in een enquête, laat staan in een opiniestuk.
Soms is het meest eerlijke antwoord niet 'ja' of 'nee', maar een weloverwogen stilte in een wereld vol schreeuwers.
(Foto: Shutterstock)
