Drones, drones en nog eens drones. Ze vliegen nu niet alleen over militaire basissen, maar legden ook luchthavens in ons land lam. Het lijkt het nieuwe normaal te worden. Vorig jaar veroorzaakten ze in de Verenigde Staten nog paniek, nu lijkt dat in België te gebeuren. Niet iedereen denkt dat het de Russen zijn. “Het zijn jongeren die het grappig vinden.”
Het dronefenomeen dat zich momenteel in ons land afspeelt, is eigenlijk geen onbekend verhaal. Vorig jaar werden er volgens United States Northern Command (een Amerikaans militair team dat de VS verdedigt en samenwerkt rond veiligheid in Noord-Amerika, red.) ongeveer 350 onautorisiseerde drone‑incidenten gemeld bij meer dan 100 Amerikaanse militaire installaties. Klinkt ons allemaal bekend in de oren.
Er is geen publiek bewijsmateriaal dat bevestigt wie er achter de incidenten zit. Wel werd, net zoals bij ons, gewezen in de richting van Rusland of China. En hoewel er 350 incidenten werden vastgesteld, is nog altijd niet duidelijk of ze allemaal met elkaar verwant zijn. In ieder geval stopte de drone‑activiteit plotseling.
Het is spionage
In België werd in het begin gespeculeerd over Russische betrokkenheid, maar ook over onschuldige amateurs of jongeren die niet goed beseften wat ze deden. De laatste tijd richten alle blikken zich echter steeds meer op spionage, mogelijk toch vanuit Rusland.
Ondertussen werden er bij ons drones gespot boven de militaire basissen van Kleine‑Brogel, Elsenborn en Marche‑en‑Famenne. Daarnaast werden enkele luchthavens tijdelijk stilgelegd na meldingen van drones: Brussels Airport, de luchthaven van Charleroi, de luchthaven van Oostende en Liège Airport.
Ze hebben satellieten, waarvoor zijn die drones nog nodig?
In België bestaat er een systeem, Skeyes, waarmee alles wat vliegt wordt gedetecteerd, zolang het maar hoog genoeg vliegt. Alles wordt dus gemonitord. Alleen als een drone bijvoorbeeld laag genoeg vliegt, wordt deze niet opgepikt door het systeem van de luchtverkeersleiding.
All geozones in Belgium managed by skeyes - Skeyes
Volgens ex-militair Steven Arrazola zijn er eigenlijk alleen maar meer drone‑meldingen bijgekomen, waardoor de speculatie over spionage, mogelijk door Rusland, alleen maar groter is geworden. Toch blijft hij zich afvragen waarom Rusland zoiets zou doen. “Rusland heeft, net zoals de Verenigde Staten en China, satellieten waarmee zij alles kunnen zien. Met die satellieten kun je vanuit de ruimte letterlijk lezen wat er op een A4‑blad staat.”
Die drones, dat gebeurt al jaren
Arrazola vindt het dus moeilijk te geloven dat Rusland of een ander land tijd en moeite steekt in het betalen van mensen om via via aan informatie te komen. “Er wordt nu gezegd dat er in Kleine‑Brogel nucleaire wapens liggen. Er worden oefeningen gedaan in Marche‑en‑Famenne. De Russen zouden geïnteresseerd zijn in wat daar gebeurt. Dat is complete onzin, want met satellieten kunnen ze alles perfect monitoren.”
De ex-militair stelt dat er een theorie bestaat vanuit de overheid of Defensie: Rusland zou dit doen om ons te triggeren of te pesten. Hij gaat niet mee met deze theorie en heeft er zelf een. Wat er nu gebeurt, is namelijk iets dat al jaren dagelijks plaatsvindt: er zijn gemiddeld elke dag zo’n 30 meldingen van drones in de buurt van Zaventem.
“Rusland is het zeker niet”
“Nu wordt daar voor mij een toneeltje opgevoerd om meer in Defensie te kunnen investeren of om een bepaald systeem te ontwikkelen om die drones uit de lucht te halen,” zegt Arrazola. Hij geeft toe dat het misschien niet slecht is dat daarover wordt nagedacht, maar vindt de manier waarop ronduit lachwekkend. De ex-militair is ervan overtuigd dat de drones niet van Rusland komen.
Ook een soort afleiding kunnen de drones volgens hem niet zijn. “Waarom? In theorie kan dat, maar wat we nu in Vlaanderen meemaken, gebeurt in heel Europa,” vertelt Arrazola. Al wordt er nu plots veel aandacht aan besteed. Die dertig meldingen per dag leken nog niet zo lang geleden geen echte dreiging.
Jongeren die zich kriek lachen
De ex-militair blijft ervan overtuigd dat het vooral om jongeren gaat die de hele situatie grappig vinden. “Hoe cool is het als je als 17- of 18-jarige met een drone kunt vliegen? En dat de hele wereld denkt dat het de gevaarlijke Russen zijn. Die lachen zich volgens mij een kriek.”
Tegenwoordig lees je in de kranten dat de drones groter en professioneler zouden zijn. Arrazola weet het antwoord: “Dat is tegenwoordig niet zo duur.” Hoe raar is het eigenlijk, vertelt hij, dat die drones gigantische lichten gebruiken, zodat ze zeker opvallen?
Freelance-spionage
Defensie probeert de drones dus te pakken, maar de pogingen zijn tot nu toe op niets uitgelopen. Elke drone weet de helikopters van zich af te schudden. Daardoor wordt Theo Franckens uitspraak “tragicomisch”, legt Arrazola uit: “Je hebt vorige week de uitspraak van Theo Francken, die zegt dat als Rusland iets zou doen, we ze met de grond gelijk maken. En nu kunnen ze niet eens een drone vangen. Tragicomisch.”
Francken heeft zich alvast ingedekt voor het geval het toch eens lukt om een drone te vangen. Als dat gebeurt, kunnen ze achterhalen waar de drone vandaan kwam. Schieten ze er een neer en blijkt het geen Russische drone te zijn, dan gaat het om mensen die betaald worden via crypto — freelance‑spionage als het ware.
Kleine kans om gepakt te worden
Arrazola houdt steevast trouw aan zijn theorie: het zijn jongeren die het grappig vinden. “Net omdat het zo moeilijk is om zo’n kleine drone te pakken. De kans dat je gepakt wordt, is klein. Militairen in een kazerne lopen niet standaard gewapend rond. De enigen die dat doen, zijn de mensen van wacht.” Hij bevestigt wel dat ook zij niet zomaar op iets in de lucht zullen beginnen schieten. Het “spelletje” dat nu aan de gang is, kan zo dus nog weken blijven duren.
(Foto bovenaan: P-magazine/facebook)
