Na elf dagen film, ontdekkingen en discussie heeft de 53ste editie van Film Fest Gent de deuren gesloten. De Franse film ‘La Gradiva’ wint de hoofdprijs, de Belgische documentaire ‘Jean’ krijgt een eervolle vermelding en ‘DAO’ sleept de prijs voor beste soundtrack in de wacht.
Filmfestivals zijn merkwaardige plekken. Een film die elders nauwelijks een zaal zou vullen, wordt er na afloop besproken alsof hij de wereldorde kan veranderen. Een onbekende regisseur krijgt plots een naam, een jonge acteur wordt ontdekt en een scène blijft nog dagen door het hoofd spoken. Daarna gaat iedereen weer naar huis, waar de streamingdiensten klaarstaan met hun algoritmes, vertrouwde gezichten en eindeloze rijen aanbevelingen.
Film Fest Gent, dat van 7 tot 18 oktober zijn 53ste editie beleefde, maakte opnieuw duidelijk waarom zo'n festival bestaansrecht heeft. De officiële competitie bracht twaalf films uit negentien landen samen, met bijzondere aandacht voor de relatie tussen beeld en muziek. Op 17 oktober werden de belangrijkste prijzen uitgereikt.
De grote winnaar: ‘La Gradiva’
De hoofdprijs ging naar ‘La Gradiva’ van de Franse cineaste Marine Atlan. Ze maakte naam als cinematograaf en waagt zich met de film voor het eerst aan een langspeelfilm als regisseur.
Atlan neemt de kijker mee met een groep Franse laatstejaars die op schoolreis naar Napels en Pompeii trekken. Hun lerares Mercier wil hen warm maken voor kunst, geschiedenis en vulkanen. De leerlingen hebben ondertussen andere zaken aan hun hoofd: verliefdheid, seksualiteit, vriendschap, status en de soms wrede rangorde binnen een klasgroep.
Pompeii is daarbij meer dan een fotogenieke achtergrond. De stad die onder de as van de Vesuvius werd begraven, vormt het decor voor jongeren die zelf op een kantelpunt staan. Hun schooltijd loopt af en de toekomst lonkt, terwijl Atlan hen niet reduceert tot de gebruikelijke types uit een coming-of-agefilm.
De jury bekroonde ‘La Gradiva’ om zijn genuanceerde portret van jongeren, de sterke ensemblecast, de fotografie en de manier waarop muziek en geluid de beelden versterken.
Ook België laat zich zien
De Belgische documentaire ‘Jean’ van Jolke Van Aerde kreeg een speciale vermelding. De film volgt een Antwerpse jongen over verschillende schooljaren en toont hoe hij probeert zijn toekomst vorm te geven binnen een onderwijssysteem dat niet altijd op zijn maat lijkt gemaakt.
Van Aerde houdt de camera dicht bij haar onderwerp en laat de moeilijkheden zien zonder haar hoofdpersonage tot een illustratie van een maatschappelijk probleem te maken. De jury waardeerde de menselijke benadering en de eerlijke blik van dit debuut.
De speciale vermelding is geen hoofdprijs, maar zet wel een jonge Belgische filmmaker in de kijker die het waard is om verder te volgen.
‘DAO’: muziek als hartslag van de film
Film Fest Gent houdt traditioneel een bijzondere plaats vrij voor filmmuziek en geluidsontwerp. De Georges Delerue Award ging dit jaar naar ‘DAO’, de nieuwe film van de Frans-Senegalese regisseur Alain Gomis.
De film verbindt een huwelijk in Frankrijk met een herdenkingsceremonie in Guinee-Bissau. Beide gebeurtenissen draaien rond dezelfde Afro-Franse familie en raken aan thema's als afkomst, verbondenheid, verlies en tradities die van generatie op generatie worden doorgegeven.
De bekroning voor de soundtrack past bij een film waarin muziek niet eenvoudigweg dient om emoties aan te dikken, maar verschillende werelden met elkaar verbindt. Dat is precies het terrein waarop Film Fest Gent zich onderscheidt: muziek is er geen versiering, maar een wezenlijk onderdeel van het filmische verhaal.
De jongerenjury kiest voor ‘Everytime’
De Explore Award ging naar ‘Everytime’ van Sandra Wollner. Daarin probeert Ella na de tragische dood van haar zestienjarige dochter Jessie haar leven opnieuw op te bouwen. Ze zoekt contact met Lux, de jongen die die nacht bij Jessie was, en nodigt hem samen met haar jongste dochter uit voor een vakantie op Tenerife.
Wollner kiest voor een beheerste vertelstijl en houdt de kijker weg van eenvoudige antwoorden. Een beklemmende sfeer, subtiele muziek en beelden die de grens tussen werkelijkheid en verbeelding doen vervagen, laten ruimte voor twijfel. De jongerenjury wist die aanpak alvast te waarderen.
En nu moeten we die films nog gaan bekijken
Daar begint na een filmfestival altijd het moeilijkste deel. Een prijs levert aandacht op, maar nog geen volle bioscoopzaal. Films met onbekende acteurs, weinig marketing en een verhaal dat zich niet in twintig seconden laat verkopen, moeten daarna concurreren met Netflix, sociale media en een eindeloze stroom vertrouwde titels.
Precies daarom blijft een festival als Gent relevant. Het haalt films naar boven die anders gemakkelijk onder de radar verdwijnen en geeft filmmakers even een podium dat niet door een algoritme wordt samengesteld. Maar zodra de rode loper wordt opgerold, moeten distributeurs, bioscopen en uiteindelijk ook wij als kijkers het overnemen.
‘La Gradiva’, ‘Jean’, ‘DAO’ en ‘Everytime’ kregen in Gent alvast hun moment. Nu komt de lastigste prijs: een publiek vinden dat ook zonder festivalbadge nog een kaartje wil kopen.
(Foto: Facebook)
