Meer dan veertig films, tientallen verhalen en regisseurs uit verschillende landen: het Brussels International Women’s Film Festival zet vrouwelijke filmmakers in de kijker. Achter de feestelijke affiche schuilt een bredere kwestie voor de filmsector: wie krijgt geld om een film te maken, wie vindt een distributeur en wie wordt door critici en publiek ernstig genomen? Talent alleen volstaat niet altijd om een film tot bij de bioscoopbezoeker te krijgen.
Een film kan op een festival worden bejubeld en toch nauwelijks een publiek vinden. Een regisseur kan prijzen winnen, zonder dat haar volgende project daardoor gemakkelijker gefinancierd raakt. En een verhaal dat buiten de vertrouwde Hollywoodformules valt, moet vaak extra hard vechten om een plaats in de bioscoop. Die hindernissen zijn niet uitsluitend een vrouwenkwestie, maar het Brussels International Women’s Film Festival maakt er wel een geschikt onderwerp van om de machtsverhoudingen achter het witte doek tegen het licht te houden.
De achttiende editie van het festival brengt films samen van vrouwelijke regisseurs uit verschillende landen, met fictie, documentaires, langspeelfilms en kortfilms. Het programma loopt op verschillende locaties in Brussel, waaronder UGC De Brouckère, Cinema Galeries, L’Aventure en CINEMATEK. De organisatie wil niet alleen films vertonen, maar ook ruimte bieden aan de makers en aan gesprekken met het publiek.
Wie krijgt het geld om een film te maken?
Een regisseur begint zelden met een lege lei waarop ze zomaar haar artistieke visie kan uittekenen. Voor er één scène wordt opgenomen, moet er geld worden gevonden, moeten producenten overtuigd raken en moet een project passen binnen de verwachtingen van financiers, omroepen en distributeurs. Wie niet in het bestaande netwerk zit of verhalen brengt die moeilijk in een commercieel hokje passen, kan al vroeg uit de boot vallen.
Dat maakt financiering een belangrijk vertrekpunt voor een kritische blik op de positie van vrouwelijke filmmakers. Hoeveel projecten van vrouwen raken effectief in productie? Welke genres krijgen gemakkelijker steun, en worden films over vrouwelijke personages anders beoordeeld dan verhalen waarin mannen centraal staan? En hoeveel ruimte krijgen regisseurs die niet alleen een ander perspectief bieden, maar ook afwijken van de commerciële normen van de sector?
Het festival vormt een aanleiding om die vragen te stellen, geen bewijs dat iedere vrouwelijke regisseur met dezelfde obstakels te maken krijgt.
Een film maken is één ding, een publiek vinden iets anders
Zelfs wanneer een film gerealiseerd raakt, begint een tweede strijd. Distributeurs moeten beslissen welke titels ze aankopen, bioscopen moeten ruimte vrijmaken in een overvolle programmatie en recensenten bepalen mee welke films aandacht krijgen. Een beperkte release, weinig promotiebudget of een ongunstige speelperiode kan ervoor zorgen dat een film amper wordt opgemerkt, ook wanneer hij artistiek overtuigt.
Filmfestivals bieden onafhankelijke en internationale producties een podium dat ze via de reguliere bioscoopdistributie niet vanzelfsprekend krijgen. Tegelijk schuilt daar een risico in: een film kan op het festivalcircuit blijven circuleren zonder ooit een breed publiek te bereiken. De vertoning is dan een erkenning, maar geen garantie op een duurzame carrière voor de maker.
Voor Belgische regisseurs is het daarom relevant om niet alleen te kijken naar wie films maakt, maar ook naar wat er na de première gebeurt. Krijgen vrouwelijke makers opnieuw de kans om een film te draaien? Worden hun films in België verdeeld, komen ze op streamingplatforms terecht en verschijnen ze in de reguliere bioscoopprogrammatie? Zonder die cijfers blijft zichtbaarheid een mooi woord dat weinig vertelt over de daadwerkelijke kansen in de sector.
Welke verhalen halen de affiche?
De inhoud van films verdient evenveel aandacht als de positie van hun makers. Wie bepaalt welke personages centraal staan, welke levens als herkenbaar worden beschouwd en welke onderwerpen als verkoopbaar gelden? Een film over moederschap, migratie, seksualiteit of geweld kan vanuit een ander perspectief vertrekken wanneer de maker zelf andere ervaringen meebrengt. Dat levert geen automatisch betere cinema op, wel een ruimer aanbod aan stemmen en verhaallijnen.
Het zou even gemakkelijk als onjuist zijn om vrouwelijke filmmakers tot één categorie te herleiden. Hun films verschillen in stijl, onderwerp, budget en ambitie, en hoeven niet allemaal een maatschappelijk statement te maken om relevant te zijn. Net daarom is een festival als BIWFF interessant: het kan films naast elkaar zetten die in de commerciële bioscoop niet vanzelfsprekend dezelfde aandacht zouden krijgen.
Van festivalselectie naar het grote scherm
Het Brussels International Women’s Film Festival loopt in oktober op verschillende Brusselse locaties. De openingsfilm is Marie Madeleine van de Haïtiaanse regisseur Gessica Généus, met een eerste vertoning in Brussel op 13 oktober. Voor de slotavond op 18 oktober staat Ton animal maternel van de Belgisch-Costaricaanse regisseur Valentina Maurel op het programma, als Belgische première. De selectie omvat daarnaast onder meer Hiedra van Ana Cristina Barragán, aangekondigd voor 16 oktober.
Het festival biedt zo een kans om cinema te ontdekken die buiten het gebruikelijke commerciële aanbod valt. De echte test komt daarna: worden deze makers ook opgepikt door distributeurs en programmeurs, krijgen ze vervolgprojecten gefinancierd en blijven hun films beschikbaar voor het publiek dat het festival heeft gemist?
Want diversiteit op een festivalaffiche is zichtbaar en fotogeniek. Een filmindustrie waarin uiteenlopende makers ook financiering, distributie en een publiek kunnen vinden, vraagt meer dan één geslaagde festivalweek.
Praktisch
Wat: Brussels International Women’s Film Festival (BIWFF), 18e editie
Wanneer: 13–21 oktober 2026 volgens de festivalinformatie van Cinema Galeries; slotactiviteiten 18 oktober.
Waar: UGC De Brouckère, Cinema Galeries, L’Aventure en CINEMATEK, Brussel
(Foto: YouTube)
