Zesvoudig moordenaar vraagt euthanasie aan, “omdat hij nooit vrij zal komen”.
Na bijna een halve eeuw cel kiest Freddy Horion (77) voor de uitgang. Niet via gratie of vervroegde vrijlating, maar via euthanasie. De man die in 1980 werd veroordeeld voor zes moorden, zegt dat zijn psychisch lijden uitzichtloos is. En volgens zijn advocaat is dat lijden vooral een gevolg van een systeem dat hem veroordeelde tot levenslang — zonder enig perspectief.
Een ultieme wanhoopsdaad
Ergens in een Belgische gevangenis zit een man die al 45 jaar vastzit voor een bloedbad dat het collectieve geheugen van Gent nog altijd kleurt. Freddy Horion, ooit medeplichtige van de gruwelijke moorden op een autohandelaar, diens vrouw, kinderen én schoonouders, heeft zijn laatste strijd ingezet. Niet meer tegen de staat, maar tegen het leven zelf.
Volgens zijn raadsman, Jürgen Millen, is de aanvraag tot euthanasie geen provocatie, maar een ultieme wanhoopsdaad. “Hij heeft begrepen dat hij nooit meer buiten zal komen. Dan blijft er voor hem geen alternatief meer over dan een legale dood,” zegt Millen.
Een mensenleven voor zes mensenlevens?
Horion werd in 1980 ter dood veroordeeld. Die straf werd later omgezet in levenslang, zoals gebruikelijk na de afschaffing van de doodstraf. Maar waar een levenslange straf in theorie nog uitzicht kan bieden op herintegratie, blijkt dat in praktijk vaak een loze belofte. Zeker voor een crapuul als Horion, die — ondanks tientallen aanvragen — nooit in aanmerking kwam voor invrijheidstelling.
De zaak sleept zich al jaren voort in de rechtszalen. In 2023 kreeg zijn advocaat voor het eerst gelijk van het hof van beroep in Antwerpen. De Belgische staat werd veroordeeld tot een dagelijkse dwangsom van 1.000 euro zolang ze Horion niet overbracht naar een forensisch psychiatrisch centrum. Een tussenstap naar een mogelijk leven buiten de gevangenismuren. Maar de staat ging in cassatie, en die procedure is — zoals zo vaak — nog steeds hangende.
In tussentijd blijft Horion opgesloten. Zonder toekomst, zonder uitzicht.
Euthanasie als ‘georganiseerde doodstraf’?
De symboliek is huiveringwekkend: wie ooit tot de dood werd veroordeeld, zou nu zijn leven beëindigen via een procedure die wettelijk bedoeld is voor ongeneeslijk lijden. Niet lichamelijk, maar psychisch. Dat lijden is overigens door een eerste psychiater inmiddels bevestigd. Moeten wij als maatschappij dan mede-lijden hebben?
Het wettelijk kader is duidelijk: drie onafhankelijke psychiaters moeten oordelen dat het psychisch lijden ondraaglijk en uitzichtloos is. Eén handtekening is al binnen. Twee te gaan. Daarna mag de injectie volgen.
“Het is een legitiem verzoek,” zegt Millen. “En het is ook een vorm van de doodstraf, maar dan uitgevoerd door het slachtoffer zelf, en met goedkeuring van de staat. Als dat geen ethische paradox is, weet ik het ook niet meer.”
Is Horion nog een gevaar?
Volgens zijn advocaat niet. “Hij is een oude man geworden. Hij beseft wat hij gedaan heeft, en waarom hij veroordeeld is. Drie psychiaters hebben onafhankelijk geoordeeld dat hij geen gevaar meer vormt voor de samenleving. Maar dat oordeel lijkt irrelevant in een systeem dat hem hoe dan ook achter tralies wil houden.”
Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft al meermaals gewezen op het recht op hoop, zelfs voor zware criminelen. België hinkt daar achteraan, met dossiers die decennialang blijven haken in juridische kommaneuken.
Urenlange moordpartij zonder motief
Freddy Horion werd op 17 december 1980 door het Gentse assisenhof ter dood veroordeeld, een straf die later werd omgezet in levenslang. Op 23 juni 1979 drong hij samen met Roland Feneulle het huis van autohandelaar Roland Steyaert in Sint-Amandsberg binnen en bracht daar op gruwelijke wijze vijf gezinsleden om het leven: vader, moeder, de oudste dochter, haar verloofde en een twaalfjarig meisje. De slachtpartij sleepte uren aan. Horion nam zijn tijd, liet moeder Steyaert zelfs eieren voor hem bakken. Een echt motief was er amper, behalve een vage wrok “tegen de maatschappij”. Enkele maanden eerder had hij ook de Gentse winkelierster Hélène Lichachevski vermoord. Bij zijn veroordeling bleef Horion onbewogen. Zijn laatste woorden aan het hof: “Het heeft allemaal geen belang meer. Met jullie moet ik toch niet meer verder leven.”
En nu? Op het eind van de rit is ook hij een mens, zij het één die alles verloor — inclusief de hoop. Volgens de advocaat kan Horion zelfs nog functioneren in de samenleving. Al weet hij zelf nauwelijks hoe die samenleving er vandaag uitziet.
Geen smartphone, geen internet, geen sociale media. Enkel muren, sloten, herinneringen — en een laatste document waarin staat dat hij niet meer verder wil.
(Foto: Paul Versele/Photo News)
