Mechelse oppositie ruikt bloed na heisa rond medewerkster van Somers.
Er zijn politici die een politieke carrière uitbouwen.
En er zijn politici die er een soort franchise van maken.
Bart Somers behoort zonder twijfel tot die tweede categorie.
Kamerlid. Partijvoorzitter. Vlaams minister-president. Viceminister-president. Vlaams minister. Burgemeester. En uiteindelijk opnieuw: burgemeester.
Somers is het politieke Zwitserse zakmes van het Vlaamse liberalisme. Hij was overal inzetbaar, wist zich doorgaans uitstekend te positioneren en heeft zich doorheen de jaren ontpopt tot een politicus die niet alleen graag aan de knoppen zit, maar ook bijzonder goed weet welke knoppen wanneer moeten worden ingedrukt.
In Mechelen is hij sinds 2001 de dominante politieke figuur. Hij werd er zelfs uitgeroepen tot "World Mayor" en bouwde de stad uit tot zijn persoonlijke politieke visitekaartje.
Maar wie zo lang aan de macht is, verzamelt vroeg of laat ook dossiers. En die beginnen zich momenteel gevaarlijk dicht bij de burgemeesterssjerp op te stapelen.
De man die Brussel achter zich liet
Somers heeft zichzelf de voorbije jaren graag voorgesteld als de man die het nationale politieke circus uiteindelijk de rug toekeerde voor zijn stad. In november 2023 stapte hij als Vlaams minister uit de regering. Zijn uitleg was duidelijk: Mechelen kwam voor hem op één en hij wilde zich volledig op de stad richten.
Dat klinkt mooi.
Maar het had ook iets typisch Somers.
Een politicus die perfect begrijpt dat macht niet alleen in de Wetstraat zit, maar ook op een burgemeestersstoel.
En daar zit hij nu.
Stevig.
Althans, tot voor kort.
Want plots wordt niet meer over Somers gesproken als de grote burgemeester van Mechelen die zijn stad boven de nationale politiek verkoos. Plots gaat het over verloningen, procedures, hogere weddeschalen en de vraag hoe ver een burgemeester mag gaan om een medewerker "correct" te laten verlonen. Dat is minder sexy dan een titel als beste burgemeester ter wereld.
Wettig is niet hetzelfde als verstandig
De kwestie draait om een persoonlijke medewerkster die na haar terugkeer van een Vlaams naar een Mechels kabinet loonverlies dreigde te lijden. En daar werd een Belgische oplossingetje voor gezocht. Creatief zijn, zeg maar. De oplossing bestond erin haar in een hoger ambt op niveau B aan te stellen, waardoor ze een hogere wedde kreeg.
Somers zegt dat hij bij de diensten had aangedrongen op een correcte verloning en dat de regeling volledig conform het politiestatuut is. Daarmee zou de kous volgens de burgemeester af moeten zijn.
Alleen denkt de oppositie daar anders over.
N-VA wil verder onderzoek. CD&V spreekt over normvervaging. PVDA heeft het over een "zelfbedieningscultuur". Vlaams Belang gaat nog een stap verder en vraagt het ontslag van Somers.
Dat laatste is politiek uiteraard de hardste lijn. Maar het interessante zit elders. Want zelfs als alles juridisch blijkt te kloppen, blijft de politieke vraag overeind:
Was dit verstandig?
En nog belangrijker:
Hoe ziet dit eruit voor de gewone Mechelaar die elke dag moet proberen rond te komen met zijn loon?
Het spook van El Kaouakibi
En dan is er dat andere dossier dat als een ongewenst spook door de politieke gangen van Somers blijft wandelen: Sihame El Kaouakibi.
Somers was een van de belangrijkste politieke protagonisten bij haar entree in Open Vld. Hij verdedigde haar zelfs nog nadat de eerste zware vragen over haar werking en financiële handel en wandel opdoken. Achteraf bekeken was het een pijnlijke politieke uitschuiver. El Kaouakibi groeide uit tot een van de grootste politieke schandalen van de voorbije jaren en haar dossier sleepte niet alleen haar eigen politieke reputatie mee de dieperik in, maar beschadigde ook degenen die haar als ‘wit konijn’ hadden gelanceerd en verdedigd.
Somers ging er alvast niet politiek aan ten onder. Dat is misschien wel een van zijn grootste talenten. Hij valt zelden helemaal. Hij schuift. Hij manoeuvreert. Hij legt uit. Hij nuanceert. Hij trekt een dossier naar het niveau van procedures en bevoegdheden. En meestal staat hij daarna opnieuw recht.
Maar Mechelen is geen onneembare vesting
De verkiezingen van 2024 hebben al laten zien dat de Somers-machine niet langer onaantastbaar is.
Zijn stadslijst Voor Mechelen bleef weliswaar afgetekend de grootste, maar verloor haar absolute meerderheid. N-VA bleef tweede partij.
Dat betekent dat Somers nog altijd sterk staat. Maar het betekent ook dat de oppositie ruikt dat er bloed in het water zit.
En dan wordt elk dossier interessant.
De discussie over de verloning van zijn medewerkster staat bovendien niet helemaal alleen. N-VA verwijst ook naar eerdere vragen rond onder meer jobstudenten bij de politie en het boetesysteem. Daarmee verandert de politieke vraag.
Niet langer:
"Is deze ene regeling wettig?"
Maar:
"Is er een patroon?"
Dat is een veel vervelender vraag voor een burgemeester.
De sjerp als laatste bastion
Niemand hoeft vandaag te beweren dat Bart Somers schuldig is aan wat dan ook. Als de regeling wettig is, dan is ze wettig. Maar politiek gaat niet alleen over wat juridisch mag. Politiek gaat ook over vertrouwen, transparantie en de indruk die je achterlaat.
En wanneer een burgemeester persoonlijk aandringt op een oplossing voor de verloning van iemand uit zijn directe entourage, terwijl daar vervolgens vragen rijzen over de gekozen constructie, dan mag de oppositie daar vragen over stellen.
Dat is geen heksenjacht.
Dat is politiek.
De man die jarenlang zelf de politieke dans regisseerde, merkt dat anderen tegenwoordig ook de muziek mogen bepalen.
Het wordt heet onder de stoel van Bart Somers.
En deze keer is er geen ‘snelle regeling’ die hem kan redden.
(Foto: Bert Van Den Broucke/Photo News)
