F-16’s, energieprijzen en geopolitiek zorgen voor spanning binnen Arizona.
De oorlog in Iran stelt de federale regering opnieuw op de proef. Premier Bart De Wever probeert het geopolitieke conflict buiten de Belgische regeringskeuken te houden, maar de realiteit is dat de oorlog al op het binnenlandse bord. Van mogelijke militaire steun tot stijgende energieprijzen: de verdeeldheid binnen de Arizona-club is duidelijk zichtbaar.
Een wereld die veranderd is
De Wever doorbrak woensdag voor het eerst zijn relatieve stilzwijgen over het conflict. Tijdens een evenement van Voka liet de premier verstaan dat de internationale spelregels onder druk staan.
Volgens hem is het internationale recht in de praktijk afhankelijk geworden van de bereidheid van grootmachten om het te respecteren. En precies daar wringt het vandaag. Tegelijk plaatste hij kanttekeningen bij het argument dat sommige partijen gebruiken om de militaire acties van Israel en de United States scherp te veroordelen. In zijn analyse is het moeilijk om klassieke juridische argumenten te hanteren tegenover een regime dat zelf zwaar geweld tegen de eigen bevolking heeft gebruikt.
Regering verdeeld over Amerikaanse en Israëlische aanvallen
Binnen de coalitie lopen de meningen sterk uiteen. Partijen zoals Vooruit en CD&V stellen dat de militaire acties van Washington en Jeruzalem zonder mandaat van de Verenigde Naties plaatsvinden en dus het internationaal recht schenden.
Aan de andere kant van het politieke spectrum staan N-VA en MR, die zich veel nadrukkelijker achter de Amerikaanse en Israëlische lijn scharen. Voor hen is het Iraanse regime zelf de bron van instabiliteit in de regio en is militair ingrijpen verdedigbaar.
Ook binnen individuele partijen klinkt stevige taal. Sommige politici benadrukken dat het Iraanse regime zijn eigen bevolking onderdrukt en dat internationale druk noodzakelijk is. Anderen vrezen dat het conflict vooral een geopolitieke machtsstrijd is rond olie en strategische controle over de regio.
Voor de regering betekent dat één ding: voorzichtig manoeuvreren om een open crisis binnen de coalitie te vermijden.
Belgische F-16’s opnieuw naar het Midden-Oosten?
De geopolitieke discussie blijft niet beperkt tot woorden. Achter de schermen wordt ook bekeken of België militair kan bijdragen aan de verdediging van bondgenoten in de regio.
Minister van Defensie Theo Francken en minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot hebben de legerleiding gevraagd om te onderzoeken of Belgische F-16 Fighting Falcon-gevechtsvliegtuigen opnieuw kunnen worden ingezet in het Midden-Oosten.
Een mogelijke bestemming is Jordanië, waar België in het verleden al vliegtuigen stationeerde op de luchtmachtbasis Mufaq Salti Air Base tijdens operaties tegen terreurgroep Islamic State. Vanuit dat gebied zou ook het Europese eiland Cyprus beter beschermd kunnen worden tegen drone- of raketaanvallen.
Niet alle coalitiepartners staan echter te springen. Sommige partijen vrezen dat België zo meegezogen wordt in een complex conflict waar het weinig directe invloed op heeft.
Energieprijzen opnieuw politieke splijtzwam
Naast defensie belandt ook de energiefactuur opnieuw op de agenda van de regering. Door de spanningen rond de strategische Strait of Hormuz stijgen olie- en gasprijzen op de internationale markten.
Dat roept herinneringen op aan de energiecrisis van 2022. Verschillende partijen willen daarom snel maatregelen nemen om huishoudens te beschermen. Er circuleren voorstellen om accijnzen op gas tijdelijk te verlagen of geplande belastingverhogingen uit te stellen.
Andere stemmen binnen de regering, vooral bij de Vlaams-nationalisten, waarschuwen dan weer voor paniekmaatregelen. Volgens hen moet eerst duidelijk worden of Europa effectief op weg is naar een nieuwe energiecrisis.
Buitenlandse belangen van België
Ook Belgische economische belangen in de regio staan plots weer op de radar. In Oman werd de haven van Port of Duqm, waar Belgische bedrijven mee investeren, recent het doelwit van droneaanvallen.
Die haven is gedeeltelijk in handen van de Port of Antwerp-Bruges en baggerbedrijf DEME Group, dat er onder meer aan een waterstofproject werkt. De gebeurtenissen tonen hoe snel geopolitieke spanningen ook Belgische economische projecten kunnen raken.
Premier probeert crisis te vermijden
Bart De Wever beseft dat het conflict potentieel explosief is voor zijn coalitie. Na eerdere spanningen rond het Midden-Oosten probeert hij het debat zo veel mogelijk buiten de regeringsonderhandelingen te houden.
Maar dat wordt steeds moeilijker. Militair engagement, energieprijzen en economische belangen maken dat de oorlog in Iran niet langer een ver-van-ons-bedshow is.
De federale regering zal dus moeten balanceren tussen diplomatie, binnenlandse politiek en geopolitieke realiteit. En dat evenwicht blijkt vandaag bijzonder broos.
(Foto: Philip Reynaers/Photo News)
