Femicide is voortaan een apart misdrijf.
Italië neemt een historische beslissing in de strijd tegen gendergerelateerd geweld. Het Italiaanse parlement heeft een wet goedgekeurd die femicide formeel erkent als een afzonderlijk misdrijf, bestraft met levenslange gevangenisstraf. De beslissing kwam symbolisch op de Internationale Dag voor de Uitbanning van Geweld tegen Vrouwen en kreeg brede steun uit zowel meerderheid als oppositie.
De wet is het sluitstuk van een reeks schrijnende dossiers waarin vrouwen doelwit werden van extreem geweld, met als bekendste de moord op studente Giulia Cecchettin in 2023. De maatregel vormt een van de strengste juridische instrumenten in Europa: naast femicide worden ook stalkingsdelicten, digitale intimidatie en wraakporno strenger bestraft.
Trop is teveel
Volgens de Italiaanse regering wordt het repressieve kader gekoppeld aan bijkomende investeringen in hulpverlening, zoals extra financiering voor opvangcentra, ondersteuning van hulplijnen en meer educatieve trajecten. Tegelijk blijft er politieke discussie bestaan. Voor critici focust Rome te veel op strafverzwaring en te weinig op de diepere maatschappelijke oorzaken van gendergerelateerd geweld: economische afhankelijkheid, machtsongelijkheid, en hardnekkige culturele patronen.
Ondertussen blijven de cijfers ontnuchterend. Italië telde in 2024 106 vrouwelijke slachtoffers van dodelijk geweld; in 62 gevallen ging het om feiten gepleegd door een (ex-)partner. Over de rol van scholen blijft het debat heftig: de regering wil seksuele en relationele vorming beperken, terwijl deskundigen pleiten voor net meer verplichte lessen om gedragspatronen vroeg te doorbreken.
Wat is femicide precies?
Femicide wordt internationaal omschreven als de doding van een vrouw omdat ze vrouw is. Het is dus geen neutraal misdrijf, maar een moord waarbij gender een cruciale rol speelt. Vaak gaat het om geweld binnen relaties, maar ook eergerelateerd geweld, seksuele moord, of doden naar aanleiding van machtscontrole vallen onder de term.
Belangrijk is dat femicide verwijst naar structureel geweld: het gaat niet uitsluitend om individuele daden, maar om patronen die voortkomen uit ongelijkheid, afhankelijkheid, intimidatie en misogynie. De term krijgt wereldwijd steeds meer aandacht omdat klassieke strafrechtelijke categorieën onvoldoende context bieden om het fenomeen te analyseren of te bestrijden.
En hoe zit het in België?
België erkent femicide nog niet als afzonderlijke misdaadcategorie. Moorden op vrouwen worden juridisch behandeld als gewone moord of doodslag, zonder specifieke gendercomponent. Daardoor is het moeilijk om officiële statistieken te verzamelen en het probleem structureel in kaart te brengen.
Niet-gouvernementele organisaties brengen wel cijfers samen via meldpunten, nieuwsmonitoring en politierapporten. Jaar na jaar wijzen die op gelijkaardige patronen als in andere Europese landen: vrouwen worden het vaakst gedood door partners of ex-partners, vaak voorafgegaan door een periode van controle, intimidatie of fysiek geweld. België heeft de voorbije jaren wel belangrijke stappen gezet, zoals de introductie van risicotaxatie-instrumenten bij politie en justitie, strengere maatregelen rond partnergeweld en het nationaal actieplan tegen gendergerelateerd geweld.
Toch blijft de kritiek dat het beleid versnipperd is en dat structurele factoren onvoldoende worden aangepakt. Er is een tekort aan opvangcapaciteit, ondersteuningstrajecten variëren per regio, en dossiers van partnergeweld blijven regelmatig vastlopen door gebrek aan mankracht of coördinatie. Voor hulpverleners en belangenorganisaties is de Italianen hun aparte strafrechtelijke erkenning een signaal dat Europa in beweging komt—en dat België die discussie niet langer kan uitstellen.
(Foto: Pixabay)
