De regels veranderen in het midden van het spel, is het nieuwe Belgische normaal.
Wie dit jaar giften deed of uitgaven plande op basis van bestaande belastingvoordelen, mag zich aan een onaangename fiscale verrassing verwachten. De federale regering - bij monde van minister van Financiën Jan Jambon (N-VA) - bevestigt dat er geen overgangsmaatregelen komen voor het schrappen of verlagen van een reeks fiscale voordelen. De wijzigingen - die met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2025 ingaan - maken deel uit van een bredere fiscale hervorming waarmee de federale begroting dringend op koers moet worden gebracht.
Giften vanaf 2025 minder voordelig
Concreet betekent dit dat giften aan erkende goede doelen die sinds 1 januari 2025 zijn gedaan, nog maar voor 30 procent fiscaal aftrekbaar zijn, in plaats van de huidige 45 procent. Arizona bevestigt daarmee de reputatie om geld te gaan halen bij hen die het hardst nodig hebben. Niet de donateurs gaan het voelen, maar wel de geode doelen. Er is maar één goed doel dat er wel bij vaart: de oorlogsindutrie van Francken. De wet die een en ander regelt moet nog worden goedgekeurd in het parlement, maar dat lijkt louter een formaliteit. De nieuwe regels zullen retroactief gelden voor het hele kalenderjaar 2025.
Daarmee valt een van de populairste fiscale stimuli weg voor burgers die hun solidariteit ook fiscaal ondersteund wilden zien. En het blijft niet bij giften…
Fiscale snoeischaar spaart niets of niemand
Ook andere belastingvoordelen worden door de federale snoeischaar niet gespaard. Zo verdwijnen onder meer:
- De belastingaftrek voor algemene rechtsbijstandsverzekeringen
- De intrestaftrek voor hypotheken op niet-eigen woningen
- De fiscale tegemoetkoming voor adoptiekosten
- De aftrekbaarheid van uitgaven voor huispersoneel
Daarnaast wordt de aftrekbaarheid van onderhoudsuitkeringen verlaagd van 80 naar 50 procent. In combinatie met de andere aanpassingen vormt dit een fundamentele herschikking van de manier waarop de staat tussenkomt in bepaalde persoonlijke of familiale uitgaven.
Testaankoop: “Overheid pakt mensen in snelheid”
Consumentenorganisatie Testaankoop reageert scherp op de manier waarop de wijzigingen worden ingevoerd. De afschaffing van voordelen met terugwerkende kracht wordt “problematisch en onbetrouwbaar” genoemd. Woordvoerder Laura Clays waarschuwde maandag in het consumentenprogramma WinWin op Radio2 dat heel wat mensen hun budget al op basis van de oude regels hadden ingepland. “Het vertrouwen in de overheid krijgt hierdoor opnieuw een deuk.”
Testaankoop had aangedrongen op overgangsmaatregelen of minstens een uitgestelde invoering, maar die suggestie werd afgewezen.
Jambon: “Snel ingrijpen is noodzakelijk”
Sterke Jan verdedigt het harde ingrijpen als een noodzakelijke ingreep om het federale begrotingstekort aan te pakken. “In normale omstandigheden zouden we wellicht overgangsmaatregelen overwegen. Maar de toestand is ernstig: het budgettaire schip dreigt te zinken, en dus moeten we doorpakken.” Theo moet en zal zijn militaire inkopen moeten kunnen verder zetten. Want de Rus staat voor de deur. Niet?
De hervormingen zijn volgens hem geen losstaande ingreep, maar passen in een ruimer plan om werk te belonen. “Het netto-inkomen van werkenden zal stijgen. Dat proces begint geleidelijk vanaf volgend jaar, maar tegen het einde van de legislatuur zal er sprake zijn van een substantiële belastingverlaging voor wie werkt.” Zullen we deze inkaderen om te houden? Mogen we dan afrekenen over vier jaar?
Fiscale hervorming: belofte of breekijzer?
De vraag is of de ingrepen – hoewel noodzakelijk voor de overheidsfinanciën – politiek verteerbaar blijven. Want terwijl de boodschap ‘werken moet lonen’ voor sommigen als muziek in de oren klinkt, dreigt de voortdurende fiscale onvoorspelbaarheid het vertrouwen van de burger verder te ondermijnen. Zeker nu opnieuw blijkt dat belastingregels zonder waarschuwing kunnen worden herschreven, ook met terugwerkende kracht.
De federale regering gokt er voorlopig op dat de lange termijnbelofte van netto meer loon de korte termijnpijn zal verzachten. Maar of de kiezer dat straks ook zo ziet, willen wij voorzichtig ‘onzeker’ noemen.
(Foto: Philip Reynaers/Photo News)
