Chinese webwinkels lachen Europa vierkant uit.
De Europese pakjestaks moest de lawine aan goedkope Chinese pakketjes afremmen. Dat lukt… op papier. Shein, Temu en Alibaba hebben namelijk een nieuwe truc gevonden: minder kleine pakjes, meer grote zendingen. De klant blijft bestellen, alleen de logistiek verandert.
De Europese Unie dacht een slimme zet te doen. Gooi drie euro bovenop kleine pakketjes van buiten de EU en misschien wordt die eindeloze stroom goedkope spullen uit China eindelijk wat minder interessant.
In Luik lijkt dat alvast te werken. In juli kwamen er 53 miljoen kleine e-commercepakketjes binnen op de luchthaven, 53 procent minder dan een jaar eerder. Probleem opgelost, zou je denken.
Niet dus.
De Chinese webshops hebben blijkbaar ook kunnen rekenen.
Van miljoenen pakjes naar miljoenen grotere dozen
Shein, Temu, Alibaba en hun collega's sturen steeds vaker goederen in bulk naar Europa. Tientallen of zelfs honderden artikelen worden samen aangevoerd en vervolgens binnen de EU opnieuw verpakt en naar klanten gestuurd.
Het resultaat: het aantal bulkzendingen dat in juli in Luik aankwam, verdubbelde op jaarbasis tot 6,2 miljoen.
De pakjestaks heeft dus iets veranderd, maar niet noodzakelijk wat de Europese beleidsmakers hoopten. De consument bestelt nog altijd zijn T-shirts, gadgets, make-up, speelgoed en andere spullen voor prijzen waarvoor een Europese winkelier nauwelijks nog kan concurreren.
Alleen komt het pakje voortaan via een iets grotere doos.
Ook de klant krijgt een duwtje
Er is nog een opvallende verandering. De gemiddelde waarde van de kleine pakjes is sinds de invoering van de taks gestegen.
Voor de maatregel was een klein pakket gemiddeld zo'n 5,70 euro waard. In juli lag dat bedrag rond 10 euro hoger.
De verklaring is niet bepaald ingewikkeld: wie toch die vaste kost moet betalen, kan ze maar beter over meer spullen verdelen. Chinese webshops hebben er dus alle belang bij om klanten aan te moedigen meerdere producten tegelijk te bestellen.
Een extra T-shirt? Een telefoonhoesje erbij? Nog snel een lampje voor 2,49 euro?
De algoritmes zullen het wel voorstellen.
Douane is er niet rouwig om
Voor de Belgische douane heeft de nieuwe situatie wel een voordeel. Een container of grote zending controleren is een stuk overzichtelijker dan miljoenen individuele pakketjes één voor één proberen te inspecteren.
Kristian Vanderwaeren, directeur-generaal van de Belgische douane, ziet daarin een belangrijk pluspunt. Bij een grote zending kunnen verdachte producten sneller worden opgespoord en kunnen eventuele sancties bovendien financieel zwaarder doorwegen.
Minister van Financiën Jan Jambon (N-VA) noemt de eerste resultaten dan ook positief. Volgens hem maakt de maatregel het speelveld voor Europese ondernemingen eerlijker en krijgt de douane meer vat op de goederenstroom.
Dat laatste is moeilijk te ontkennen. Maar daarmee is de Chinese koopjesmachine nog lang niet stilgelegd.
De cijfers vertellen een ander verhaal
Wie naar de evolutie van de voorbije jaren kijkt, begrijpt waarom.
In 2023 kwamen er via Luik ongeveer 396 miljoen niet-Europese e-commercezendingen binnen. Een jaar later was dat al meer dan één miljard. In 2025 liep het aantal op tot ongeveer 1,3 miljard.
Een daling van het aantal kleine pakjes is dan mooi meegenomen, maar het is nog iets anders dan een daling van de Chinese goederenstroom.
De Chinese webshops hebben zich simpelweg aangepast aan de nieuwe spelregels.
En dan zijn er nog de producten zelf
Het debat gaat bovendien niet alleen over hoeveel pakketjes Europa binnenkomen. Ook over wat er in die dozen zit.
De Belgische douane onderschepte dit jaar al 59.608 producten die niet aan de Europese regels voldeden. Bij 47.463 gevallen ging het om namaak. Nog eens 10.097 producten voldeden niet aan de regels rond volksgezondheid.
Volgens minister van Economie David Clarinval (MR) is tussen 20 en 40 procent van de pakjes die worden gecontroleerd op een of andere manier niet conform. Vooral speelgoed, kleding, elektronica en cosmetica zijn problematisch.
En daar wringt het schoentje pas echt. Een Europese producent moet rekening houden met veiligheidsnormen, controles, verpakkingsregels en een hele reeks andere verplichtingen. Wie hetzelfde product rechtstreeks vanuit China laat komen, kan die regels soms een stuk makkelijker ontwijken.
208 miljoen voor de Belgische staatskas
De pakjestaks levert België ondertussen wel geld op. Naar verwachting komt er dit jaar zo'n 208 miljoen euro in de staatskas terecht.
Dat is mooi meegenomen. Maar een belasting die vooral inkomsten oplevert, maakt de markt nog niet automatisch eerlijker.
Unizo vindt de maatregel alvast een stap in de goede richting, maar wil verder gaan. De organisatie wijst onder meer naar Frankrijk, waar de heffingen op bepaalde goedkope producten nog veel hoger kunnen oplopen.
De boodschap aan Europa is duidelijk: drie euro is volgens de zelfstandigenorganisatie slechts een begin.
De Chinezen lachen niet, maar rekenen wel
En zo ontstaat een typisch Europees verhaal. Europa bedenkt een nieuwe regel, bedrijven passen hun businessmodel aan en vervolgens wordt gekeken of de regel heeft gewerkt.
De cijfers zeggen voorlopig: ja, er komen veel minder kleine pakjes binnen.
De werkelijkheid zegt: ja, maar de spullen zijn daarom nog niet verdwenen.
De Chinezen sturen gewoon wat grotere dozen.
Met alle Chinezen dus. Maar voor wie dacht dat een pakjestaks van drie euro de koopjesmachine zou stoppen, is er slecht nieuws: Alibaba, Temu en Shein hebben blijkbaar ook een rekenmachine.
(Foto: PD)
