Regering rondt losse eindjes van begrotingsakkoord af.
Het kernkabinet heeft donderdagnacht eindelijk knopen doorgehakt in de technische restpunten die waren blijven liggen na het meerjarenbegrotingsakkoord. De dossiers over militairen op straat en de aanhoudende overbevolking in de gevangenissen blijven vast zitten, maar er is wél een akkoord bereikt over een reeks structurele hervormingen — met het loslaten van het algemene verbod op nachtwerk als opvallendste breuklijn.
Nachtarbeid niet langer een uitzondering
Met het nieuwe akkoord verdwijnt het historische verbod op nachtwerk in brede zin. Arbeid tussen 20 uur ’s avonds en 6 uur ’s morgens kan voortaan in elke sector worden ingevoerd, op voorwaarde dat dit via een cao of een aangepast arbeidsreglement wordt geregeld.
Voor distributie, logistiek en e-commerce geldt een apart regime, waarin nachtwerk wordt gedefinieerd tussen 23 en 6 uur. Volgens minister van Werk David Clarinval (MR) schuift België daarmee op naar het model van de buurlanden: “Een modern en evenwichtig kader dat aansluit bij de economische realiteit.”
In de praktijk betekent dit dat sectoren die tot nu toe juridisch beperkt waren, hun arbeidsorganisatie kunnen aanpassen aan de 24-urenlogica van de markt.
Duidelijke afbakening van de e-commerce- en distributiesector
De regering werkt met een vaste lijst van veertien paritaire comités en een set activiteiten — waaronder retail met online verkoop, groothandel, logistieke dienstverlening, e-commerce en Bpost — om te bepalen waar de nieuwe regels gelden.
Belangrijk: de hervorming verandert niets aan sectoren waar nachtwerk al lang is ingeburgerd, zoals de zorg of andere essentiële diensten. Hun bestaande regimes blijven ongewijzigd.
Premies blijven, regels worden flexibeler
Werknemers die onder de nieuwe regeling vallen, behouden de premies die voorzien zijn in bestaande cao’s. Nieuw aangeworven werknemers hebben recht op een nachtpremie voor prestaties tussen 23 en 6 uur. Werkgevers kunnen de bestaande premies optrekken naar het niveau van hun huidige werknemers, maar dat is geen verplichting.
Daarnaast komt er een versoepelde procedure die het invoeren van avondwerk eenvoudiger maakt, met name voor sectoren waar de reorganisatie van werktijden noodzakelijk wordt om competitief te blijven.
Andere knopen: btw, centenindex, pensioenwet
Het kabinet bereikte ook een akkoord over:
- De btw-verhoging op takeaway, die voortaan ook geldt voor meeneemmaaltijden in supermarkten.
- De uitvoering van de centenindex, waar nog technische verduidelijkingen nodig waren.
- Het militaire Opsplan, dat nu wel groen licht kreeg.
- De pensioenhervorming, die eerst naar de Raad van State gaat voor advies.
Evaluatie na één jaar
De impact van de nieuwe nachtwerkregels wordt een jaar na inwerkingtreding geëvalueerd. De regering wil nagaan in hoeverre de maatregel bijdraagt aan een flexibelere arbeidsmarkt én welke effecten werknemers ervaren op vlak van werkdruk en veiligheid.
Met dit akkoord zet de federale regering een stap richting een arbeidsmarkt die beter aansluit bij de internationale concurrentie. Maar het politieke dossier rond veiligheid, justitie en defensie blijft voorlopig zonder sluitstuk — en dus onderwerp van een volgende onderhandeling. Kwestie van bezig blijven.
(Foto: Philip Reynaers / Photonews)
