Arizona lanceert een campagne van vier jaar(!) om ons de defensie-uitgaven te helpen slikken.
De Belgische overheid lanceert een vier jaar durende campagne - we moesten het ook even teruglezen, maar jawel: 4 jaar - onder de naam ‘Samen voorbereid’. Burgers worden opgeroepen om zelf een noodpakket voor 72 uur aan te leggen, een vluchtroute uit te tekenen en zich te informeren over noodsituaties. Volgens minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR) is het hoog tijd dat de bevolking “zijn eigen verantwoordelijkheid” neemt.
Critici zien vooral een klassieke operatie bangmakerij: de miljardendans van defensie- en crisisuitgaven moet immers verantwoord worden, en daarvoor is een narratief nodig dat de burger doet geloven dat het gevaar om de hoek loert.
De timing is veelzeggend. Na maanden van onrust over Russische drones boven ons land(?) en groeiende geopolitieke spanningen komt nu de oproep om thuis een noodrugzak klaar te zetten. “Nee, er zullen morgen geen Russische tanks op de Grote Markt staan,” nuanceert Quintin zelf, “maar de dreiging is de laatste jaren wel toegenomen.” Doch ‘de Quintin’ steekt een tandje bij, trek meteen ook de kaart van de klimaatverandering en herinnert ons aan de overstromingen in Wallonië in 2021 met 41 doden. Moesten die mensen een noodrugzak onder het bed hebben gehad, het zou zo erg niet zijn geweest?
Nu goed, de minster zegt dat hij duidelijk wil zijn: de overheid bereidt zich voor, maar reken niet alleen op haar.
Wat moet er in dat noodpakket?
Het Nationaal Crisiscentrum heeft een gedetailleerde lijst opgesteld. Voor een noodrugzak (voor evacuatie) adviseert men vooral lichte, lang houdbare producten: energierepen, noten, koeken, één liter water per persoon per dag, kopieën van identiteitskaarten, verzekeringspapieren, een lijst met noodnummers, een basisapotheek, persoonlijke medicatie, een zakmes, een fluitje, cash geld (niet te veel) en een powerbank.
Voor het bredere noodpakket thuis wordt aangeraden om drie tot tien liter water per persoon per dag te stockeren, conservenvoeding die zonder elektriciteit of gas klaar te maken is, wc-papier, kaarsen, een opwindbare radio en – opvallend – jodiumtabletten voor een eventuele nucleaire dreiging.
De campagne loopt vier jaar, zodat zelfs de burgers met een IQ van een bonobo het kunnen begrijpen. Want: “Dit moet doordringen,” zegt Quintin. “Met één shockcampagne zouden mensen na een paar maanden alweer zeggen: er is niks gebeurd, waarom was dit nodig?” Jawel, er is over nagedacht. Daarom wordt er ook ingezet op scholen en gemeenten. Kinderen moeten van jongs af aan leren wat ze doen bij een ramp, net zoals in Japan met aardbevingen. We kunnen niet wachten om die plannen te zien.
Achter de schermen: het Weerbaarheidsplan
Terwijl de burger wordt aangespoord om zijn eigen rugzak te vullen, werkt de overheid achter de schermen aan een veel omvangrijker ‘Weerbaarheidsplan’. Dit geclassificeerde document moet ervoor zorgen dat regering, overheidsdiensten, energie-, water- en voedselvoorziening blijven functioneren bij grote noodsituaties. Het plan loopt parallel met het nieuwe Nationaal Verdedigingsplan van Defensie en een ‘Nationaal Enablement Plan’ dat de snelle verplaatsing van (ook buitenlandse) troepen over Belgisch grondgebied moet garanderen. Oef, met die info spaar je een Xanax uit: ze zijn goed bezig in daar in Brussel. Niet?
Het Crisiscentrum bevestigt dat het document zwakke plekken in ons systeem analyseert, maar wil er verder weinig over kwijt: “De tegenstander leest mee.” Nee, wij verzinnen dit niet.
Dat de burger nu geacht wordt zijn eigen verantwoordelijkheid te nemen, komt dus niet uit de lucht vallen. Het past in een bredere strategie waarbij de overheid de eigen miljardeninvesteringen in defensie en crisisbeheersing legitimeert door de bevolking te herinneren aan haar kwetsbaarheid.
Of het werkt, zullen we over vier jaar zien. Voorlopig klinkt de boodschap vooral als een goedbedoelde, maar ook handige waarschuwing: bereid je voor, want de overheid kan niet alles alleen oplossen. Of, cynischer geformuleerd: bereid je voor, want wij kunnen niet alles alleen betalen én verantwoorden.
(Foto: Didier Lebrun/Photo News)
