De Vlaamse regering wil af van het eeuwige fenomeen van Vlamingen die hun winkelkar in Frankrijk vullen. Want geef toe: een sixpack Perrier of Vittel is daar tot een derde goedkoper dan bij Colruyt, en ook Coca-Cola of sterke drank zijn massaal goedkoper zodra je de grens oversteekt. Minister van Financiën Jan Jambon heeft daarom een plan klaarliggen dat, opvallend genoeg, de schatkist niet zou leegzuigen maar net méér geld moet opleveren.
De logica is simpel: verlaag de belastingen die de Belgische supermarkten artificieel duur maken, en je haalt meer inkomsten uit het feit dat mensen weer in eigen land komen winkelen. Vandaag dragen Belgische consumenten een hele resem extra kosten: een verpakkingsheffing die in onze buurlanden niet bestaat, een suikertaks die de prijs van frisdranken omhoogjaagt, hogere accijnzen op alcohol en loonkosten die de supermarkten doorrekenen. Resultaat: een volle winkelkar in Frankrijk kan tot 30 procent goedkoper zijn.
Jambon wil dat tij keren. Concreet zouden de verpakkingsheffingen op water en herbruikbare verpakkingen verdwijnen, net als de accijnzen op zero-dranken, thee en koffie. Ook alcohol komt in beeld: de accijnzen zijn hier zo hoog dat hele sectoren klagen over omzetverlies, omdat Belgen liever in Luxemburg of Frankrijk hun whisky of gin inslaan. Of die verlaging maatschappelijk en politiek verteerbaar is, is een ander paar mouwen.
Voor Belgische supermarktketens klinkt het alvast als muziek in de oren. Ze hameren al jaren op het feit dat onze regels hen benadelen tegenover buitenlandse concurrenten. Dat ze klanten verliezen aan Auchan en Carrefour net over de schreve, kost niet alleen hen omzet, maar ook de Belgische schatkist inkomsten.
Bovendien is er een psychologisch effect: wie vandaag eens per maand met de auto naar Frankrijk bolt voor goedkope wijn, frisdrank en sigaretten, doet daar meteen ook alle andere boodschappen. Als die reflex afneemt, winnen de Belgische ketens terrein. Zeker nu Albert Heijn en Jumbo de markt al naar beneden hebben getrokken met scherpere prijzen.
De theorie van Jambon is niet nieuw: lagere belastingen kunnen in sommige gevallen meer inkomsten opleveren. De vraag is alleen of zijn operatie “maak Auchan minder aantrekkelijk” meer wordt dan een verkiezingsstunt. Eén ding staat vast: wie in Vlaanderen zijn winkelkar vult, betaalt vandaag veel te veel – en dat blijft politieke munitie zolang de schreve lokt.
