"Blijf deze zomer weg uit Zuid-Europa." De voorbije weken konden we nauwelijks een krant of nieuwssite openen zonder een weerman of klimaatexpert die waarschuwde dat Spanje, Italië of Griekenland deze zomer "te heet" zouden worden. Sommigen kondigden zelfs aan dat ze hun vakantie aan de Belgische kust zouden doorbrengen. Want daar zou het – wonder boven wonder – ook aangenaam warm zijn.
Allemaal heel ernstig. Tot je plots een oude Panorama-reportage uit... 1975 terugziet. En dan besef je dat sommige dingen blijkbaar nooit veranderen.
In de reportage trekken Belgische gezinnen massaal met de auto richting Spanje. Niet met een elektrische SUV voorzien van zetelventilatie, adaptive cruisecontrol en een navigatiesysteem dat om de vijf minuten een alternatieve route voorstelt.
Nee. Met een papieren landkaart op schoot. Zonder airco. En met kinderen die achterin al ergens ter hoogte van Dijon voor de vijfhonderdste keer vragen: "Zijn we er bijna?"
Onderweg staan duizenden auto's urenlang in de file. De pechdiensten draaien overuren en wie uiteindelijk na meer dan een etmaal rijden de Spaanse kust bereikt, ontdekt soms dat het gehuurde appartement toch niet helemaal overeenkomt met de brochure. Met andere woorden: de gemiddelde Belgische gezinsvakantie.
Wat vooral opvalt, is hoe vanzelfsprekend iedereen het in 1975 vindt dat het in Spanje... heet is. Niemand kijkt verbaasd op wanneer de zon ongenadig brandt. Niemand spreekt over een ongezien fenomeen.
Integendeel: verschillende vakantiegangers vertellen gewoon dat het er erg warm is en dat de rit loodzwaar was. Blijkbaar was de Spaanse zon ook een halve eeuw geleden al behoorlijk goed in haar job.
Nog leuker zijn de beelden onderweg. Auto's staan bumper aan bumper richting Costa Brava. Mensen wandelen rustig over de pechstrook. Kinderen spelen naast de wagen. En jawel... hier en daar zie je dames gewoon in bikini langs de file wandelen alsof dat de normaalste zaak van de wereld is. Vandaag zou iemand waarschijnlijk eerst drie keer rondkijken of er geen smartphonecamera in de buurt is. Het contrast met 2026 is bijna groter dan dat met de auto's zelf.
Nee, deze reportage bewijst natuurlijk niet dat er niets verandert aan het klimaat. Maar ze herinnert ons er wel op een heerlijke manier aan dat één ding al minstens vijftig jaar onveranderd is: wie midden in de zomer naar Spanje trekt, mag zich eraan verwachten dat het er... warm is.
Soms zijn oude televisiebeelden de beste remedie tegen collectief geheugenverlies. En eigenlijk? Na het bekijken van deze reportage kregen wij vooral zin om nog eens met een papieren Michelin-kaart op de schoot richting Costa Brava te vertrekken. Al houden we de airco deze keer toch maar aan.
