De horrorcijfers van onze begroting op een rijtje.
Volgens de kakalverse prognoses van het Fedraal Planbureau gaat het begrotingstekort vanaf 2029 nog eens een beangstigende duik nemen: 6,2 procent van het bbp om precies te zijn. In 2030 zou dat zelfs kunnen oplopen tot 6,5 procent. Ter vergelijking: de Europese Commissie vraagt netjes onder de 3 procent te blijven. Een cijfer dat voor België momenteel even haalbaar lijkt als het winnen van de Champions League met FC De Kampioenen.
Tussen 2025 en 2028 blijft het tekort stabiel hangen rond 5,4 procent. 'Stabiel', nu ja, we zinken dan wat trager, maar we blijven zinken.
Rentelasten knagen als boktorren aan de balken
De Wever slaagde erin om de werkingskosten van de federale overheid wat te temperen, dat mag gezegd. Maar die daling wordt alweer opgesoupeerd door stijgende rentelasten: de overheid betaalt in 2025 zo'n 15,3 miljard euro aan rente op haar schulden. Tegen 2030 is dat al 24,5 miljard. Een stijging van 60 procent in vijf jaar. Daar kan geen beleidsnota tegenop.
En alsof dat nog niet genoeg is, komt daar ook nog eens de geplande verlaging van de personenbelasting bovenop. Politiek populair, begrotingstechnisch suïcidaal.
Regout luidt de noodklok
Baudouin Regout, de topman van het Planbureau, hoeft geen bel meer te luiden – hij staat inmiddels op de Grote Markt met een megafoon. "Extra beslissingen zijn onafwendbaar," zegt hij, wat in beleidsjargon betekent: als we nu niet ingrijpen, gaat het licht definitief uit.
Het Planbureau voorspelt dat de schuldgraad stijgt van 107,1 procent van het bbp in 2025 naar 117 procent in 2029, en 120,8 procent in 2030. Dat zijn Griekse cijfers, voor wie zich het drama van 2010 nog herinnert. En dit keer zijn we zelf de tragedie aan het schrijven.
Europa kijkt mee – en fronst
Dat onze vrienden in Brussel stilletjes op hun tanden bijten, is zacht uitgedrukt. De Europese Commissie eist dat België tegen 2029 onder die beruchte 3 procent zit. Om dat te halen, is een extra inspanning van om en bij de 20 miljard euro nodig. In mensentaal: besparen tot het kraakt, of belasten tot de kiezer op de barricades klimt.
Vorige week al waarschuwde NBB-gouverneur Pierre Wunsch voor een begroting die ontspoort als een trein zonder remmen. Nu doet het Planbureau daar nog een schep bovenop.
En de deelstaten? Die graven vrolijk mee
Wie dacht dat Vlaanderen, Wallonië of Brussel hun huishoudboekje wél op orde hebben, komt bedrogen uit. Vlaanderen zal in 2027 een tekort van 2,4 miljard euro boeken – en dat is nog zonder de Oosterweelwerf (800 miljoen euro) mee te rekenen. In 2028 en 2029 blijft het gat rond de 2,5 miljard hangen. De N-VA hoopt op evenwicht, Vooruit en CD&V ontpoppen zich tot doemdenkers.
In Wallonië is het plaatje niet veel mooier. Daar blijft het tekort hangen op 1,9 miljard euro. Alleen: daar is het tempo van de daling iets hoopgevender. In Brussel stijgt het tekort dan weer gestaag richting 1,7 miljard euro – op een totaalbudget van 7 miljard euro is dat een behoorlijk zwart gat.
Economische groei: traag en kreupel
En dan is er nog de economie zelf. Die zal tussen 2025 en 2030 schommelen tussen 0,9 en 1,4 procent groei per jaar. Niet bepaald cijfers waar men spontaan champagne voor ontkurkt. De aanhoudende handelsoorlog – aangestoken door good old Donald Trump – drukt zwaar op de uitvoer. En in 2027 krijgen we een inflatiepiek cadeau dankzij het uitgebreide Europese emissiehandelssysteem (ETS), dat olie en gas duurder maakt.
Werken tot je erbij neervalt
Toch één lichtpuntje: de werkgelegenheid stijgt met 263.000 mensen tegen 2030. Klinkt mooi, tot je leest dat meer dan een derde daarvan 65-plussers zijn. Wie dacht dat met pensioen gaan nog betekende dat je eindelijk van je vrijheid kon genieten, mag zich herpakken: werken tot je 67e wordt het nieuwe normaal.
De werkzaamheidsgraad stijgt - volgens economische waarzeggers - van 72,3 procent naar 74,7 procent in 2030. Mooi, maar nog altijd ver verwijderd van de 80 procent die op het communautaire verlanglijstje staat. Of zoals het regeerakkoord voorzichtig stelt: “stappen richting 80 procent”. Lees: we hopen dat het vanzelf gebeurt.
De kaasschaaf ligt op tafel, maar de emmer blijft lek
De regering-De Wever kan ‘stoefen’ over een getemd overheidsbeslag, en inderdaad: zowel de belastinginkomsten als de niet-rente-uitgaven dalen relatief gezien. Alleen: de tekorten blijven schrikbarend groot, de schuld zwelt verder aan, en de economische groei hinkt. Van begrotingsdiscipline is sprake, maar het is het soort discipline van iemand die probeert af te vallen door cola light bij zijn hamburger te drinken.
(Foto: Didier Lebrun/ /Photo News)
