AI-honger jaagt chipprijzen door het dak: elektronica dreigt fors duurder te worden.
De kans is groot dat smartphones, laptops en gameconsoles binnenkort opnieuw een smakduurder worden. In de technologiesector is namelijk een nieuwe prijsschok aan de gang. Grote producenten van geheugen- en opslagchips hebben hun tarieven fors opgetrokken, in sommige gevallen zelfs met verdubbelingen.
Dat zijn precies de componenten die in vrijwel elk modern toestel zitten. Van smartphones tot laptops, van auto’s tot datacenters: zonder deze chips draait geen enkel digitaal systeem nog.
Chipproducenten trekken prijzen fors op
Bedrijven zoals Samsung Electronics, Micron Technology, SK Hynix, Kioxia en Yangtze Memory Technologies behoren tot de belangrijkste leveranciers van geheugen- en opslagchips. Zij produceren onderdelen die uiteindelijk terechtkomen in toestellen van merken zoals Apple, Dell, HP, Lenovo en ASUS.
De prijsstijgingen zijn echter niet onmiddellijk zichtbaar in de winkelrekken. Veel fabrikanten werken met langlopende leveringscontracten. Daardoor circuleren momenteel nog toestellen op de markt die met oudere, goedkopere chips werden geproduceerd. Zodra nieuwe contracten ingaan, wordt de duurdere realiteit echter onvermijdelijk.
Explosieve vraag door artificiële intelligentie
De belangrijkste oorzaak ligt bij de ongeziene vraag naar rekenkracht voor toepassingen binnen Artificial intelligence. Datacenters die systemen draaien zoals ChatGPT of Google Gemini hebben enorme hoeveelheden geheugen- en opslagchips nodig.
Die vraag komt bovenop de groeiende behoefte vanuit andere sectoren, zoals de auto-industrie. Moderne voertuigen bevatten steeds meer digitale systemen en sensoren, waardoor ook daar het chipverbruik snel stijgt.
Het gevolg laat zich raden: wanneer de vraag plots sneller groeit dan de productiecapaciteit, stijgen de prijzen.
Nieuwe fabrieken bouwen duurt jaren
Het probleem is bovendien niet snel opgelost. Het bouwen van een nieuwe chipfabriek kost miljarden euro’s en neemt vaak meerdere jaren in beslag. Zelfs wanneer producenten vandaag beslissen om nieuwe fabrieken te bouwen, zal het nog lang duren voordat die extra capaciteit beschikbaar is.
Daar komt nog bij dat de sector nog maar net uit een moeilijke periode komt. Fabrikanten van geheugen- en opslagchips leden de afgelopen jaren zware verliezen toen de vraag tijdelijk instortte. Dat maakt bedrijven voorzichtig om opnieuw gigantische investeringen te doen.
Geopolitieke spanningen spelen mee
Internationale spanningen kunnen de situatie bovendien verergeren. Conflicten en handelsproblemen beïnvloeden transportlijnen en logistieke routes, wat de beschikbaarheid van componenten verder kan onder druk zetten. Hoewel de productie van chips zelf niet rechtstreeks afhankelijk is van die conflicten, kunnen transportproblemen de levering vertragen en de kosten verhogen.
Elektronica dreigt duurder te worden
Voor consumenten wordt vooral de vraag hoe sterk de prijsstijging uiteindelijk zal doorwerken in de winkelprijs van toestellen. Geheugen en opslag vormen slechts één onderdeel van de totale kostprijs, maar bij krachtige apparaten met veel capaciteit kan het effect aanzienlijk zijn.
Vooral high-end laptops, krachtige smartphones en gamingtoestellen zijn gevoelig voor dergelijke schommelingen. In de sector wordt zelfs rekening gehouden met prijsstijgingen voor smartphones tot ongeveer vijftien procent.
Fabrikanten zoeken ook andere oplossingen
Bedrijven proberen prijsstijgingen niet altijd rechtstreeks door te rekenen aan de consument. Een andere strategie is het aanpassen van de specificaties. Toestellen kunnen bijvoorbeeld met minder opslagruimte of minder werkgeheugen worden uitgerust om de verkoopprijs stabiel te houden.
Een smartphone die vandaag standaard 512 gigabyte opslag heeft, kan in een volgende generatie plots met de helft daarvan worden aangeboden.
Ook gameconsoles kunnen duurder worden
Niet alleen computers en telefoons lopen risico op hogere prijzen. Ook spelconsoles gebruiken grote hoeveelheden geheugen en opslagchips. Dat betekent dat apparaten zoals de PlayStation 5 op termijn duurder kunnen worden, afhankelijk van hoe sterk de componentprijzen blijven stijgen.
Ecosystemen verzachten de impact
Grote technologiebedrijven beschikken echter over een bijkomende troef. Ze verdienen niet alleen geld met hardware, maar ook met diensten en digitale ecosystemen.
Voor Apple gaat het bijvoorbeeld om inkomsten uit de App Store of streamingdiensten zoals Apple TV. Voor Sony spelen videogames en online diensten een vergelijkbare rol.
Die extra inkomsten kunnen bedrijven soms toelaten om de marges op hardware tijdelijk te verkleinen en prijsstijgingen uit te stellen.
Onzekere vooruitzichten
Hoe lang de huidige prijsgolf zal aanhouden, hangt vooral af van twee factoren: de aanhoudende vraag naar chips voor artificiële intelligentie en de snelheid waarmee producenten hun productiecapaciteit kunnen uitbreiden.
Zolang die vraag hoog blijft en nieuwe fabrieken nog niet operationeel zijn, dreigt elektronica opnieuw een stuk duurder te worden. Voor consumenten kan dat betekenen dat de prijs van hun volgende smartphone, laptop of console aanzienlijk hoger uitvalt dan vandaag.
(Foto: Shutterstock)
