Nieuwe regels trajectcontroles stuiten op kritiek van alle kanten.
De Vlaamse regering buigt zich vrijdag over het Verkeersveiligheidsplan 2026-2030. Centraal staat de vraag: hoe ver mag je gaan in het ‘pesten’ van automobilisten in naam van de veiligheid?
Reactief versus preventief: de kern van de discussie
Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA) pleit voor een gerichte inzet van trajectcontroles. “Handhaving is een middel, geen doel op zich”, klonk het afgelopen zomer toen ze 72 geplande trajectcontroles van tafel veegde. Nieuwe camera’s mogen alleen nog op de zogenoemde zwarte punten, waar snelheid regelmatig leidt tot zware ongevallen, worden geplaatst.
Tegenstanders vragen zich echter af of dit voldoende is. Moet de overheid niet preventief optreden, voordat er slachtoffers vallen? Het is één van de principiële knelpunten binnen het Verkeersveiligheidsplan 2026-2030, opvolger van het plan van haar voorganger Lydia Peeters (Open Vld).
Volgens bronnen binnen de regering blijft het streven naar Vision Zero – tegen 2050 geen verkeersdoden – overeind, maar de strategie verschuift van kwantiteit naar selectiviteit.
Succesverhalen én kritiek: trajectcontroles werken
Trajectcontroles zouden een meetbaar effect hebben. Sinds hun massale uitrol daalde het aantal verkeersdoden van 310 in 2021 naar 253 in 2024. Vlaanderen ligt daarmee op koers om de EU-doelstelling voor 2030 te halen. Ook de Waalse regering kijkt geïnteresseerd: ze overweegt een gelijkaardige aanpak, inclusief lagere snelheden op gewestwegen en lokale inning van boetes.
Toch blijft het draagvlak kwetsbaar. In het verleden sloten tientallen gemeenten wurgcontracten af met privéfirma TaaS, die er belang bij had zoveel mogelijk boetes uit te schrijven. Het publiek voelde zich bedrogen, en de discussie over trajectcontroles raakte verengd tot een discussie over geld verdienen in plaats van veiligheid.
Mobiliteitsexpert Kris Peeters (PXL) benadrukt in ‘De Morgen’: “De discussie is vervuild door winstbeluste firma’s, maar het maakt het verkeer wél veiliger. Het is beter dat de overheid de controles zelf beheert.”
Ook professor Dirk Lauwers (UAntwerpen, UGent) waarschuwt: “We mogen het kind niet met het badwater weggooien.”
Strengere criteria en een puntensysteem in de maak
De Ridder werkt nu aan objectieve criteria voor nieuwe trajectcontroles. Een van de voorstellen is een puntensysteem, waarbij locaties punten krijgen op basis van de ernst van eerdere ongevallen. Alleen bij voldoende punten komt een plek in aanmerking voor een controle.
Voorstanders van een proactieve aanpak vinden dit onvoldoende. Binnen Vooruit klinkt dat trajectcontroles preventief moeten werken, en niet wachten tot er zware ongevallen zijn gebeurd. Lauwers: “Snelheid blijft de grootste moordenaar in het verkeer. Trajectcontroles preventief inzetten is daarom verantwoord. Anders vallen meer dan negen op de tien verkeersdoden buiten de focus van het beleid.”
Peeters voegt toe: “Vision Zero betekent niet wachten tot er slachtoffers vallen, maar preventief werken.”
De balans tussen veiligheid en draagvlak
Terwijl Vlaanderen honderden miljoenen in nieuwe fietspaden pompt en het onderhoud van infrastructuur fors opvoert, blijft de discussie over trajectcontroles prangend. Enerzijds zou de effectiviteit bewezen zijn, anderzijds blijft de perceptie dat controles vooral geld opleveren hardnekkig.
Voor De Ridder ligt de uitdaging in het vinden van een evenwicht: veiligheid versterken zonder het vertrouwen van de burger te verliezen. De knoop zal vrijdag hopelijk worden doorgehakt, maar duidelijk is dat de discussie nog lang niet voorbij is.
(Foto: Shutterstock)
