Wat voor de ene “maatschappijkritiek” is, heet voor de andere “haatspraak” — en precies daarover draait het hele dossier in beroep.
In Leuven begon het ooit als een lezing. Een universiteitszaal, een spreker, een publiek dat wilde luisteren of net kwam testen wat er gezegd zou worden. Intussen is het verhaal verplaatst naar de rechtbank, waar diezelfde woorden niet langer academische vrijheid zijn, maar juridische munitie.
En zoals zo vaak in dit soort dossiers: de waarheid lijkt niet verdwenen, maar opgesplitst. De ene versie eindigt waar de andere begint.
Van podium naar correctionele rechtbank
Dries Van Langenhove werd vorige maand door de correctionele rechtbank van Leuven veroordeeld tot een boete van 4.000 euro wegens het aanzetten tot haat tijdens een lezing aan de KU Leuven.
Volgens het vonnis ging het niet om losse uitspraken, maar om een structureel discours waarin bepaalde bevolkingsgroepen — waaronder zwarte Afrikanen en Romavrouwen — op systematische wijze in een negatief daglicht werden geplaatst.
De rechtbank was daarbij duidelijk in haar toon: dergelijke uitspraken zouden raken aan de fundamenten van een democratische rechtsstaat en bijdragen aan een klimaat van onverdraagzaamheid, met mogelijke gevolgen die verder gaan dan woorden alleen.
“Feiten” versus “haatspraak”
Maar waar de ene kant spreekt over ontwrichtende taal, spreekt de andere over een totaal verkeerd gelezen context.
Van Langenhove gaat in beroep en blijft bij zijn versie van de feiten: er zou geen sprake zijn van strafbare uitspraken, laat staan een oproep tot haat of geweld. Volgens zijn verdediging ging het om een politieke en maatschappijkritische uiteenzetting, waarin hij enkel observaties en standpunten heeft gebracht.
Zijn advocaat stelt dat onvoldoende duidelijk werd gemaakt welke passages precies strafbaar zouden zijn. Met andere woorden: waar ligt de grens tussen wat gezegd wordt en wat juridisch kan worden bewezen als strafbaar?
De klassieke clash: interpretatie als breekpunt
Het dossier lijkt minder te draaien rond wat er gezegd werd, en meer rond hoe dat geïnterpreteerd wordt.
Voor de rechtbank gaat het om een samenhangend geheel dat bijdraagt aan uitsluiting en polarisatie. Voor de verdediging gaat het om losse uitspraken die binnen een politieke context vallen en niet juridisch mogen worden opgeblazen tot strafbare feiten.
Die spanning is niet nieuw, maar wel structureel: woorden die in een zaal vallen, worden in een rechtbank herlezen met een andere bril — en vaak een andere uitkomst.
Beroep: doorstart van een oud debat
Van Langenhove legt zich niet neer bij het vonnis. Zijn verdediging vraagt in beroep de vrijspraak, of minstens een herziening van de straf. Ook de bijkomende geldboete wordt aangevochten.
Daarmee schuift het dossier opnieuw de arena in waar het eigenlijk al vanaf het begin thuishoort: niet die van het auditorium, maar die van interpretatie, context en juridische afbakening.
In dit dossier is één ding zeker: dezelfde woorden leiden tot twee verhalen — en geen van beide is bereid om zomaar te verdwijnen.
(Foto: Gianni Barbieux/Photo News)
