“1,5 miljard besparen zonder pijn bestaat niet.”
Het is traditie in ons land om voor uitputtingsvergaderingen te kiezen als een begroting moeten worden uitgedokterd. Ook nu was het weer van dat. Na een weekend onderhandelen heeft de Vlaamse regering een akkoord bereikt over de begroting voor 2026. Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) kondigde het akkoord in de nacht van zondag op maandag aan en licht het vandaag toe in het Vlaams Parlement tijdens zijn Septemberverklaring. De inzet: 1,5 miljard euro vinden om het pad naar een begrotingsevenwicht in 2027 niet te verlaten.
Besparingen en uitstel van beleid
De spreekwoordelijke broeksriem wordt nog maar eens aangetrokken. Aan de uitgavenzijde wordt zwaar gesneden. Geplande investeringen worden verschoven en het overheidsapparaat moet efficiënter. Minder consultants, het niet vervangen van ambtenaren die met pensioen gaan en het herschikken van bestaande projecten moeten honderden miljoenen euro’s opleveren. Vooral subsidies krijgen een extra knip: bovenop de eerder geplande 70 miljoen euro komt er nog eens 140 miljoen euro besparing. Daarmee zet de regering in op symbolische dossiers zoals het afschaffen van de ‘frigobon’ voor energiezuinige toestellen. Ook de jaarlijkse schoolbonus stond op de wip, al is nog niet duidelijk of die effectief sneuvelt.
Nieuwe inkomstenbronnen
Om de inkomstenzijde te versterken, wordt de kilometerheffing voor vrachtwagens verhoogd – goed voor 90 miljoen euro extra in 2026 en mogelijk het dubbele in 2027. Daarnaast gaat de zorgpremie fors omhoog: van 64 naar 100 euro per Vlaming, met slechts een beperkte stijging voor mensen met een verhoogde tegemoetkoming (van 32 naar 35 euro).
De hervorming van de erfbelasting wordt voorlopig afgezwakt en gefaseerd ingevoerd. In plaats van een forse verlaging komt er een beperkt bedrag op de begroting, gekoppeld aan een strenger toezicht op gunstregimes en familiale vennootschappen.
Strenger inkomensbegrip
Vanaf volgend jaar wordt het recht op subsidies en premies strikter gekoppeld aan het totale inkomen, niet alleen aan het loon. Vlamingen zullen een verklaring op eer moeten ondertekenen om aan te tonen dat hun inkomen beperkt is. Daarmee wil de regering misbruik tegengaan zonder een vermogenskadaster te installeren.
Begroting met politieke prijs
De nieuwe begroting legt de klemtoon op het terugdringen van uitgaven en het verhogen van bijdragen, zonder – naar eigen zeggen – het pad naar begrotingsevenwicht te verliezen. Maar de maatregelen tonen tegelijk hoe weinig marge de Vlaamse regering nog heeft: ‘gratis’ bonussen verdwijnen, burgers betalen meer voor basiszorg en scholen en lokale besturen krijgen minder subsidies. Het akkoord is zo evenzeer een financieel plan als een politiek statement: de Vlaamse overheid gaat naar een soberder model, met meer eigen bijdragen en minder collectieve cadeaus.
Strenger inkomensbegrip
Vanaf volgend jaar wordt het recht op subsidies en premies strikter gekoppeld aan het totale inkomen, niet alleen aan het loon. Vlamingen zullen een verklaring op eer moeten ondertekenen om aan te tonen dat hun inkomen beperkt is. Daarmee wil de regering misbruik tegengaan zonder een vermogenskadaster te installeren.
Begroting met politieke prijs
De nieuwe begroting legt de klemtoon op het terugdringen van uitgaven en het verhogen van bijdragen, zonder – naar eigen zeggen – het pad naar begrotingsevenwicht te verliezen. Maar de maatregelen tonen tegelijk hoe weinig marge de Vlaamse regering nog heeft: ‘gratis’ bonussen verdwijnen, burgers betalen meer voor basiszorg en scholen en lokale besturen krijgen minder subsidies. Het akkoord is zo evenzeer een financieel plan als een politiek statement: de Vlaamse overheid gaat naar een soberder model, met meer eigen bijdragen en minder collectieve cadeaus.
(Foto: Philip Reynaers/Photo News)
