Dure zondagsopeningen, wie volgt?
Carrefour wil ook op zondag haar deuren openen. De directie stelt een premie van 25 procent voor aan het personeel dat op zondag werkt. Het is de eerste concrete toegeving sinds januari, toen de gesprekken met de vakbonden begonnen.
Van Delhaize tot Carrefour: de druk van de concurrentie
Sinds Delhaize al zijn 128 eigen winkels verzelfstandigde en op zondag openstelde, is de toon in de sector gezet. Carrefour Express en veel Carrefour Markets draaien al op zondag, maar de 81 hypermarkten en Markets in eigen beheer blijven gesloten. Die winkels – waarvan er 18 in de ruime Antwerpse regio liggen – zijn precies het onderwerp van het overleg.
De groeiende kloof in openingsuren zet Carrefour onder druk. “Winkels die niet op zondag open zijn, verliezen marktaandeel,” stelt retailexpert Jorg Snoeck. Colruyt erkende recent aan aandeelhouders dat het marktaandeel verliest. Wat zondag wordt uitgegeven bij Delhaize, komt immers niet meer terecht bij Colruyt of Carrefour.
Premie van 25 procent: eerste toegeving
Tot vorige week weigerde Carrefour extra te betalen voor zondagswerk. Nu ligt een premie van 25 procent op tafel. Dat blijft wel minder dan het aanbod van Okay – de buurtsupermarkt van Colruyt – die vanaf 2026 elke zondag open gaat en 50 procent extra premie biedt. Bovendien wil Carrefour de premie enkel toekennen aan huidig personeel, niet aan nieuwe aanwervingen. Heelveel ‘maar’ met kleine lettertjes dus. Vakbonden noemen het daarom een stap vooruit, maar onvoldoende. Wel kregen ze de belofte dat werkroosters niet twee maar drie weken op voorhand bekend worden gemaakt.
Sector op een kantelpunt
Als Carrefour de stap zet, kan dat een domino-effect veroorzaken. Colruyt dan wellicht niet anders kunnen dan volgen, en daarna ook Aldi en Lidl. De supermarktoorlog wordt immers steeds vaker uitgevochten op openingsuren, niet alleen op prijs.
Maar achter de schermen speelt een andere factor: het paritair comité. Winkels in eigen beheer vallen onder striktere loon- en arbeidsvoorwaarden dan winkels die door zelfstandigen worden uitgebaat. Zondagswerk kost ketens daarom fors meer – tot drie keer het normale loon.
Hoge loonkosten en het risico op verzelfstandiging
De loonkosten in eigen beheer liggen volgens berekeningen dertig procent hoger dan bij zelfstandige uitbaters. Voor Carrefour en Colruyt betekent dat dat zondagsopeningen structureel (te) duur zijn. “Zolang dat verschil blijft bestaan, dreigen ketens hun winkels verder te verzelfstandigen,” zegt ACV-secretaris Wouter Parmentier in Gazet Van Antwerpen. De vakbonden vrezen dat de zondagsdiscussie de deur openzet naar hetzelfde scenario als bij Delhaize. Officieel ontkent Carrefour plannen om de 81 winkels te verzelfstandigen, maar garanties op papier komen er niet.
Loon- en arbeidsvoorwaarden onder druk
Volgens de vakbonden is de ongelijkheid tussen de paritaire comités een structureel probleem dat de concurrentiestrijd op de rug van het personeel uitvecht. Alleen als de overheid de wettelijke verschillen verkleint, kan een stabieler speelveld ontstaan. Zonder ingreep dreigt de verzelfstandiging van supermarkten door te gaan, met dalende lonen voor nieuwe werknemers als gevolg.
Een breuklijn in de Belgische retail
Carrefour’s voorstel voor een zondagsvergoeding markeert een belangrijke verschuiving in de Belgische retailsector. Het is veel meer dan slechts een discussie over openingsuren. Het is intussen een debat over het arbeidsmodel, de loonkosten en de toekomst van het klassieke supermarktlandschap. Of Carrefour een akkoord sluit met de vakbonden of een nieuwe Delhaize-route inslaat, zal bepalen hoe snel de concurrentie volgt – en hoe zondag in België definitief een gewone winkeldag wordt.
(Foto: Shutterstock)
