“Lage snelheid, luid loeiende leugens” – hoe de dood van Fabian (11) een kettingreactie van paniek, protest en politionele putdeksels blootlegt.
Brussel – Wat begon als een tragische aanrijding in een park, is ondertussen uitgegroeid tot blamage voor de Belgische politie. De dood van de 11-jarige Fabian Ormanji - doodgereden door een combi tijdens een achtervolging - beroert niet alleen de straten van Koekelberg en Jette, maar scheurt ook dwars door het vertrouwen in de ordediensten. En dat komt niet alleen door de klap op het gras, maar vooral door de rookgordijnen die er achteraf werden opgetrokken.
Een kind, een step, een combi
Fabian, elf lentes jong, geboren in Moldavië maar getekend in Brussel, zat op een elektrische step. Volgens de wet was hij daarvoor vijf jaar te jong. Dat hij daar überhaupt op reed, had misschien al vragen moeten oproepen. Maar de echte vragen begonnen pas toen hij op die step het Elisabethpark invluchtte, achternagezeten door een politiecombi. Geen opgefokte crimineel, geen gewapende overvaller – een kind op een trottinette.
Een jonge agente en een collega uit het Luxemburgse Virton, ging met een combi in de achtervolging. Niet bepaald ‘Fast & Furious’, maar naar wat nu blijkt zeker ook niet ‘traag en voorzichtig’. En het was daar, op die grasberm in het park, dat de realiteit met brute kracht inreed op de droom van een veiligere samenleving.
Zwaailicht? Sirene? Of toch vooral gezwets?
De betrokken agent sprak achteraf van een ‘achtervolging aan lage snelheid’, met ‘zwaailicht én sirene’. Alleen: getuigen hoorden geen sirene. Ze zagen geen blauw licht. Wat ze wél zagen, was een combi die met 41 kilometer per uur door een park reed. Geen stop, geen rem, geen marge voor Fabian.
Het Comité P – de interne politiecontrole – kreeg achteraf een ander verhaal op papier dan wat de feiten wezen. Bewust? Per ongeluk? Of ingegeven door paniek en schuld? Vast staat dat de verklaringen niet matchen met de data die de onderzoekers binnenhaalden. Het uitlezen van de agenten hun gsm’s is inmiddels bevolen, want wie weet zat er hogerop nog iemand mee te sleutelen aan het narratief.
Eén foutje te veel
Procureur Julien Moinil windt er geen doekjes om: Fabian had geen drugs, geen wapens, geen intentie om iemand kwaad te doen. Zijn enige ‘misdaad’ was zich niet te houden aan de leeftijdsgrens van een e-step, en het feit dat hij niet stopte toen de politie dat vroeg. Maar of dat een dodenrit door een park rechtvaardigde? Moinil noemt het "niet proportioneel", wat in mensentaal zoveel betekent als: ze hebben het gigantisch verkloot.
Een begrafenis in Moldavië, een arrestatie in Brussel
Terwijl Fabians moeder haar zoon 2.500 kilometer verderop onder de grond stopte in Moldavië, werden de betrokken agenten gearresteerd. De vrouwelijke collega mocht beschikken, maar de chauffeur werd in verdenking gesteld. Kwaadwillige belemmering van het verkeer met de dood tot gevolg. Dertig jaar cel is geen fictie, maar het theoretisch maximum.
Voorlopig hoeft de man niet naar de gevangenis: een enkelband houdt hem binnen de grenzen van zijn woonst, maar buiten het politiekorps. Zijn loopbaan bij de politie is in essentie al begraven vóór hij goed en wel kon patrouilleren.
Politie in opstand, publiek in opstand(iger)
Dat dit dossier de rangen van de politie doet daveren, is een understatement. “Niet proportioneel”, roepen agenten in koor over de aanhouding van hun collega. De vakbonden sputteren, acties worden gepland, en vrijdag trekken agenten naar het justitiepaleis om hun ongenoegen te uiten. Een vakbond noemt het “een symbooldossier”, maar vergeet dat symbolen zelden uit het niets ontstaan.
Want op straat klinkt een ander geluid. “Justice pour Fabian”, “Fuck the police” – slogans van jongeren die zich opnieuw vergeten voelen in het geweld van een systeem dat hen hoort te beschermen. De politie krijgt het verwijt dat ze niet alleen de regels handhaven, maar ze ook naar eigen goeddunken veranderen – tot het fout loopt. Dodelijk fout.
Eén dode, twee kanten, geen winnaars
Procureur Moinil probeert nog de boel te lijmen met de boodschap: “Laat dit niet het proces van de hele Brusselse politie worden.” Maar dat is moeilijk als de beerput zo breed openligt. Als kinderen sterven onder de wielen van zij die moeten beschermen, dan heeft de politie niet alleen een imagoprobleem – maar een structureel probleem.
En zo blijft Fabian, elf jaar, zonder toekomst, maar met een naam die in Brussel en ver daarbuiten wordt gefluisterd als het gezicht van een tragiek die perfect vermeden had kunnen worden. De nasleep – van leugens, protest en morele chaos – is nog lang niet voorbij.
(Foto: Bert Van Den Broucke/Photo News)
