De taart wordt herverdeeld en wie niet luistert krijgt geen stuk, maar kruimels.
Na enkele nachtelijke marathonvergaderingen heeft de federale regering-De Wever het zomerakkoord afgeklopt. De deal bevat een uitgebreide mix van fiscale bijsturingen, sociale correcties en arbeidsmarkthervormingen. Van een versoepeling in het vervroegd pensioen voor langdurig zieken tot een fiscaal duwtje in de rug voor wie tweedehandskleren verkoopt: dit zijn de concrete maatregelen die een directe impact kunnen hebben op uw inkomen, loopbaan en levenskwaliteit.
Pensioen: versoepeling én verstrenging
Centraal in het akkoord staat een verfijning van de pensioenmalus. Wie met vervroegd pensioen wil, moet 42 loopbaanjaren kunnen aantonen, waarvan minstens 35 jaar effectief gewerkt — niet geschorst of in loopbaanonderbreking. Wie daar niet aan voldoet, ziet zijn pensioenbedrag zakken. De boete bedraagt 2 procent per jaar voor wie bijna aan zijn pensioen zit, maar stijgt naar 4 à 5 procent voor jongere generaties.
Toch zijn er ook sociale versoepelingen. Langdurige ziekte wordt voortaan volledig gelijkgesteld met werk, wat betekent dat ook wie arbeidsongeschikt is geweest, zijn recht op vervroegd pensioen niet automatisch verliest. Voor deeltijdse werkhervattingen tijdens ziekte wordt de gelijkstelling pro rata toegepast. Het is een overwinning(kje) voor partijen als Vooruit, CD&V en Les Engagés, die dit punt al langer op tafel legden.
Zorgverlof en tijdelijke werkloosheid blijven eveneens meetellen voor het minimumpensioen, en de toegangsdrempel van 30 jaar blijft behouden.
Ook ambtenaren ontsnappen niet aan de hervormingsdrift. De uitzonderlijk lage pensioenleeftijden voor bepaalde categorieën — zoals militairen en treinbestuurders — worden stap voor stap opgetrokken. Bovendien zullen ambtenarenpensioenen voortaan niet meer worden berekend op basis van de laatste vier of tien dienstjaren, maar op de volledige loopbaan van 45 jaar — net zoals bij werknemers en zelfstandigen.
Netto meer overhouden tegen 2029
De regering wil de werkende bevolking tegen 2029 gemiddeld 100 euro netto per maand extra laten overhouden. Door een verhoging van de belastingvrije som van 10.910 naar 15.300 euro (met een eerste stap in 2026), zullen vooral lage en middeninkomens daar baat bij hebben.
De werkbonus voor de laagste lonen wordt verhoogd, wat maakt dat brutoloon en nettoloon dichter bij elkaar komen voor wie aan het minimumloon werkt. De sociale zekerheidbijdrage voor alleenstaanden wordt aangepast — goed voor maximaal 365 euro netto extra op jaarbasis.
Voor gezinnen stijgt het fiscaal voordeel voor het eerste kind ten laste van 1.980 naar 2.650 euro, met de belofte om dit op termijn gelijk te trekken per kind. Gepensioneerden die blijven werken, zullen nog maximaal 33 procent belasting betalen — in plaats van de gebruikelijke 50 procent.
Zelfstandigen zonder vennootschap krijgen een hogere aftrekpost, terwijl het gebruik van auteursrechten in de IT-sector opnieuw mogelijk wordt gemaakt.
Nieuwe fiscale vrijstelling voor online verkoop
Er komt een zogenoemde ‘Vinted-vrijstelling’: tot 2.000 euro aan jaarlijkse inkomsten uit online tweedehandsverkoop zal niet langer aanleiding geven tot een fiscale aanslag van 33 procent. Wie dus af en toe een jas of paar schoenen doorverkoopt, hoeft zich voortaan geen zorgen meer te maken over de fiscus die op de loer ligt.
Gezondheid: supplementen op ereloon onder vuur
Minister Vandenbroucke (Vooruit) boekte een doorbraak in de strijd tegen torenhoge medische supplementen. Tot midden 2027 krijgen artsen en zorginstellingen de kans om zelf plafonds vast te leggen voor de toeslagen die ze bovenop hun reguliere ereloon vragen. Gebeurt dat niet, dan grijpt de overheid in en legt zelf maxima op.
Daarnaast komt er een volledige hertekening van de ziekenhuisfinanciering. Die moet ziekenhuizen minder afhankelijk maken van inkomsten via erelonen en artsenbijdragen. De hervorming krijgt een voorbereidingsperiode van één jaar in 2026 en treedt in werking vanaf 2028. Zorgverleners worden intussen extra gemotiveerd om toe te treden tot de conventie via gerichte premies.
Arbeidsmarkt: meer flexibiliteit, minder zekerheid
De regering geeft werkgevers in e-commerce en logistiek een competitief duwtje in de rug door het begrip nachtarbeid in die sectoren opnieuw te definiëren. Voortaan geldt nachtwerk enkel nog tussen middernacht en 5 uur ‘s morgens — wat de loonkost voor bedrijven drukt. Voor werknemers wordt beloofd dat hun koopkracht behouden blijft, al is onduidelijk hoe dat precies zal worden opgevangen.
Wie extra wil bijklussen, krijgt ruimte via een verhoging van het aantal fiscaalvriendelijke overuren tot 180 per jaar. Die overuren worden goedkoper voor de werkgever en leveren meer op voor de werknemer.
Opvallend is ook de afschaffing van de minimale arbeidsduur. Tot nu toe moesten werkgevers contracten van minstens een derde van een voltijdse job aanbieden. Die regel verdwijnt, wat zorgt voor meer flexibiliteit — maar ook meer onzekerheid voor werknemers, waarschuwen de vakbonden.
Balans: voor elk wat wils, maar de rekening blijft vaag
Het zomerakkoord draagt duidelijk de handtekening van zowel de N-VA als Vooruit. De eerste ziet eindelijk harmonisaties die al jaren worden aangekondigd. De tweede kan uitpakken met sociale correcties rond ziekte, werkloosheid en gezinsbelasting. De liberalen krijgen hun zin met een trage fiscale hervorming, geen versnelde meerwaardebelasting en fiscale gunstmaatregelen voor zelfstandigen en online verkopers.
Maar tegelijk blijft veel onduidelijk. Wat betekent “geleidelijk” voor de pensioenleeftijd van militairen? Wat als artsen geen akkoord bereiken over supplementen? Hoe wordt de koopkracht van nachtarbeiders exact beschermd? En wie betaalt uiteindelijk de rekening?
Het zomerakkoord biedt antwoorden, maar ook nieuwe vragen. Eén zaak is zeker: de overheid schuift de hervormingen richting 2028 en 2029. Tegen dan zijn er weer verkiezingen gepasseerd, coalities herschikt en budgetten bijgesteld. Tot die tijd resteert voor veel burgers vooral dit: slikken, aanpassen en hopen dat er tegen dan nog genoeg overblijft van die beloofde honderd euro extra per maand.
(Foto: Didier Lebrun/Photo News)
