De Wever mist zijn afspraak met de geschiedenis en kiest voor wapens in plaats van sociale zekerheid.
Politieke theaterstukken zijn in België zelden briljant geschreven, maar soms zijn ze wél pijnlijk voorspelbaar. Neem nu het NAVO-debacle van deze week: terwijl Conner Rousseau (Vooruit), Georges-Louis Bouchez (MR) en Sammy Mahdi (CD&V) zich dit weekend publiekelijk uitsloofden op de barricades tegen de 5 procent van het bbp aan defensie -krankzinnig, doen we niet, we kunnen het niet betalen – zaten hun vicepremiers al lang gezellig aan tafel met Bart De Wever om het tegenovergestelde te beslissen: België had het verschil kunnen maken en het nieuwe ‘Zwitserland’ kunnen zijn, maar helaas Bart kiest niet voor het woord maar voor de kogel en stapt mee in het NAVO-verhaal van 5 procent militaire uitgaven. Punt.
Of zoals een regeringsbron het off the record samenvatte: “De interviews van het weekend waren intellectueel oneerlijk.” En dat is nog vriendelijk verwoord. Politieke leugens zijn dagelijkse kost, maar zelden zo opzichtig als deze.
De choreografie van het schaduwkabinet
Wat er écht gebeurde? Terwijl partijvoorzitters zaterdag op de koffie gingen bij VRT, RTL en De Morgen om hun afgrijzen over de 5-procentnorm luidkeels te verkondigen, lag het akkoord al sinds vrijdag netjes opgebaard in de koelkast van het kernkabinet. Iedereen wist het. Iedereen stemde toe. Zelfs Rousseau, die ‘krankzinnig’ riep, wist maar al te goed dat België op de NAVO-top in Den Haag het hoofd zal buigen.
Nee België vaart geen nationale, we spelen mee in het geopolitieke orkest, maar onze politici doen alsof ze niet wisten dat ze op het podium stonden.
De schaduw van Francken
Waar kwam de plotwending vandaan? Enter Theo Francken. De vader en pedagoog - zoals hij zichzelf op Facebook noemt - paradeert sinds zijn aanstelling door de Wetstraat als een Rambo op slippers. Voor Francken moet het meer zijn dan 2 procent. Hij wil tanks, drones en raketschilden – en durft luidop te zeggen waar het geld vandaan moet komen: uit de sociale zekerheid.
Bij Vooruit en CD&V ging meteen het politieke sirenelicht aan. Niet omdat ze het fundamenteel oneens zijn, maar omdat ze bang zijn hun achterban kwijt te spelen aan de budgettaire bulldozer van N-VA. Daarom die stoere praat in de media. Daarom het natrappen richting Francken. Niet uit moreel verzet, maar uit angst dat hij de oorlogstaart in z’n eentje opeet. De Belgische politiek staat bekend om zijn hypocriete schijnbewegingen, maar dit kazakkendraaien kent zijn gelijk niet.
Een cijferkermis zonder prijzen
De NAVO wil 5 procent van het bbp. Dat is géén klein bier. Vandaag spenderen we al 12 miljard per jaar aan defensie. Om 3,5 procent te bereiken voor puur militaire uitgaven moet daar nog eens 9 miljard bovenop. De overige 1,5 procent mag naar dingen als cyberveiligheid, bruggen die tanks kunnen dragen en andere troepentransportvriendelijke infrastructuur. Of zoals mary Poppins zei: “The spoon full of sugar makes the medicine go down.”
De Wever, die zich als kersvers premier in Den Haag zal profileren als de plichtsbewuste leerling van Rutte, vindt dat verzet geen zin heeft. België kan als lidstaat niet tegenstribbelen. Wie niet akkoord gaat, wordt genegeerd. En wie de norm niet haalt, krijgt géén sancties, géén boetes en zeker geen NAVO-ejectie. Zou dat het verschil maken, als de Rus, de Jood of de Islamiet zijn raketten op ons zou richten?
NAVO-deadline: liefst wat later graag
De diplomatie kreeg intussen de opdracht om het “schuiven met de cijfers” te perfectioneren. Terwijl de VS en de Baltische staten mikken op 2030, hopen België, Canada, Italië en het VK op een latere datum: 2035. De consensus lijkt zich te settelen rond 2032 – wat handig zou zijn, want dat is een jaar ná de volgende federale verkiezingen. Dan mogen ‘de anderen’ het oplossen. Ideaal om moeilijke keuzes tot dan in de schuif te laten liggen, toch?
Een groeipad van 0,2 procent per jaar, zoals eerst werd voorgesteld? Afgeschoten. Tot tevredenheid van iedereen die nog rekensommen kan maken.
5 procent? Alleen in theorie
Feit blijft: niemand binnen de regering – behalve N-VA en Les Engagés – gelooft écht dat België ooit aan die 5 procent komt. Onze begroting staat daarvoor te diep in het corona-rood. Rousseau en Mahdi lachen de norm stilletjes weg. “Misschien is het over vijf jaar allemaal anders. Misschien is Trump dan weg. Misschien is er dan vrede.” Misschien. Misschien ook niet.
Om de hypocrisie helemaal af te toppen wil België nu al vastleggen dat de NAVO in 2029 een evaluatie doet. Met andere woorden: we tekenen voor 5 procent, in de hoop dat we het nooit écht moeten uitvoeren.
Wat hebben we vandaag geleerd?
- Politieke lafheid is ingebakken: Partijvoorzitters zeggen A, stemmen B, en hopen dat niemand naar het kernkabinet kijkt.
- De NAVO-norm is rekbaar als elastiek: Er is geen sanctiemechanisme. Enkel publieke schaamte – en die is in België schaars.
- De oorlogseconomie is terug van nooit weggeweest: Defensie wordt dé uitgavenpost van de toekomst. En de sociale zekerheid ligt in de vuurlinie.
- De Wever krijgt zijn NAVO-norm. Francken krijgt zijn kanonnen. En de rest van de regering? Die krijgt vooral een spiegel. Of ze er ooit in durven kijken, is een andere vraag.
(Foto: Didier Lebrun / Photonews)
