Het heeft jaren geduurd, maar blijkbaar is er iemand in Brussel wakker geworden met een simpele vaststelling: als je cash systematisch wegduwt, gaan mensen daar vroeg of laat lastig van worden. En dus komt de overheid nu met een opvallende bocht: geld moet opnieuw… bereikbaar worden.
Jawel. Dat briefje van twintig euro dat je ooit zonder nadenken uit de muur trok, krijgt een soort comeback.
Van “overal automaten” naar “zoek het zelf uit”
Wie de voorbije jaren cash nodig had, kent het scenario. Je wandelt naar je vaste automaat… en staat plots voor een dichtgemetselde muur. Geen scherm, geen gleuf, niks. Gewoon weg.
En dat is geen toeval. In tien jaar tijd verdwenen er in België meer dan 5.000 geldautomaten. Bijna 40 procent ging er al uit tussen 2015 en 2022, en daarna ging het nog sneller. Resultaat: lange wachtrijen aan de weinige overblijvende CASH-punten en vooral veel gevloek van mensen die gewoon hun eigen geld willen afhalen.
Digitale betalingen zijn handig, zeker. Tot je kapper “alleen cash” zegt, of je op de markt staat met een bak aardbeien en een verkoper die geen QR-code heeft.
De overheid grijpt in: cash wordt beschermd
De regering heeft het intussen ook door en grijpt nu stevig in. Onder impuls van Rob Beenders, samen met Jan Jambon en David Clarinval, komt er een wet die cash letterlijk beschermt.
Vanaf 2027 geldt een simpele regel: je moet opnieuw relatief makkelijk aan geld kunnen geraken. Concreet betekent dat: in de stad: binnen 2 kilometer een automaat, in randgebieden: binnen 3 kilometer, op het platteland: maximaal 5 kilometer.
Met andere woorden: nooit meer een halve roadtrip plannen om 50 euro af te halen.
Daarnaast krijgt elke gemeente opnieuw de garantie op minstens één geldautomaat. Banken zullen dus niet langer zomaar kunnen beslissen om ergens de stekker eruit te trekken omdat het “niet rendabel” is.
2.100 automaten te weinig (ja, echt)
Wie denkt dat dit met een paar extra toestellen opgelost is, vergist zich. Volgens de cijfers moeten er liefst zo’n 2.100 automaten bijkomen om terug te keren naar het niveau van 2021.
Dat betekent: nieuwe installaties, extra capaciteit en hopelijk ook minder rijen waarbij je het gevoel hebt dat je staat aan te schuiven voor een concertticket in plaats van voor je eigen geld.
En wie gaat dat betalen?
Goede vraag. Want zo’n automaat zet je niet gratis neer.
De vrees leeft dat banken dat gaan doorrekenen aan de klant, maar volgens de overheid is dat niet de bedoeling. Er is afgesproken dat elke Belg recht houdt op minstens 24 gratis cashafhalingen per jaar, ongeacht waar je geld afhaalt.
Of dat zo zal blijven? Dat is een andere discussie.
Nog een frustratie minder: eindelijk iemand aan de lijn
Iedereen die ooit een kaart heeft zien verdwijnen in een automaat of een scherm kreeg dat zei “transactie gelukt” zonder dat er geld uitkwam, weet hoe frustrerend dat is.
Tot nu toe kon je dan vaak… niemand bereiken.
Dat moet veranderen. Banken worden verplicht om bereikbaar te zijn zolang hun automaten werken. Dus ja, ook ’s avonds en in het weekend. Geen keuzemenu’s meer waarbij je drie keer moet drukken om uiteindelijk toch niemand te spreken.
De comeback van de supermarkt-automaat
Misschien nog het opvallendste: de kans is groot dat geldautomaten opnieuw opduiken… in de supermarkt.
Wie zich dat nog herinnert: vroeger stond er in bijna elke buurtwinkel wel een automaat. Tot dat in 2017 praktisch onmogelijk werd door regels rond geldtransport.
Nu wil de overheid dat versoepelen. Winkeliers zouden opnieuw zelf hun automaten mogen bijvullen met geld uit hun kassa, zonder dat daar een dure bewakingsfirma aan te pas moet komen.
Gevolg? Meer automaten, dichter bij huis, minder afhankelijk van banken.
En voor wie minder mobiel is: gewoon weer geld afhalen tijdens het winkelen, zoals vroeger.
Geen vrijblijvend verhaal
De banken krijgen dit niet cadeau. De regels worden gecontroleerd door de Economische Inspectie en wie zich er niet aan houdt, riskeert sancties.
Het hele systeem ligt vast tot minstens 2032, dus dit is geen tijdelijke maatregel, maar een duidelijke koerswijziging.
Kortom: cash is terug (een beetje)
Na jaren waarin cash stilaan werd weggeduwd, lijkt het tij te keren. Niet omdat banken dat plots willen, maar omdat de overheid het afdwingt.
En misschien is dat ook gewoon logisch. Want hoe handig digitaal ook is… soms wil je gewoon nog altijd een briefje van twintig euro in je hand hebben. Zonder dat je daar eerst een zoektocht van een half uur voor moet doen.
