De centenindex blijft bestaan, maar het effect wordt minder scherp.
Nog geen week na het begrotingsakkoord moet de regering-De Wever al aan de knoppen draaien. De centenindex—het mechanisme dat de loonindexering afremt voor iedereen die meer dan 4.000 euro bruto verdient—blijft bestaan, maar krijgt een zachtere rand. De bijsturing moet vooral voorkomen dat bepaalde groepen, met de ambtenaren op kop, disproportioneel worden geraakt.
Hoe het oorspronkelijk zat
Het plan was simpel in opzet, ingewikkeld in uitvoering: in 2026 én 2028 zou enkel de eerste 4.000 euro van het brutoloon volledig geïndexeerd worden. Alles daarboven leverde niets extra’s op.
Bij een indexstijging van 2 procent betekende dat maximaal 80 euro extra, ook voor wie 6.000 euro bruto verdient en normaal 120 euro zou krijgen.
Onrust over scheeftrekkingen
Critici, oppositiepartijen en verschillende specialisten waarschuwden dat het systeem zou botsen op de Belgische lappendeken van sectorregels, paritaire comités en de aparte indexlogica van de overheid. Vooral het risico op ongelijkheid tussen ambtenaren en werknemers in de privé werd als pijnpunt naar voren geschoven.
Premier Bart De Wever liet in het parlement verstaan dat “de inspanning voor iedereen gelijk moet zijn” — een signaal dat een bijsturing eraan zat te komen.
Nieuwe rem: maximumverlies van 2 procent
De correctie volgt nu: de beperking wordt geplafonneerd tot 2 procent.
Ambtenarenlonen stijgen immers nooit meer dan 2 procent per overschrijding van de spilindex. Zonder bijsturing konden zij dus maximaal 2 procent verliezen, terwijl werknemers in de privé—bijvoorbeeld bij een indexsprong van 3 procent—zwaarder zouden inleveren.
In de nieuwe regeling geldt:
De eerste 4.000 euro van het brutoloon wordt volledig geïndexeerd aan het echte indexcijfer.
Voor het deel boven de 4.000 euro geldt: het indexverlies mag hooguit 1 procentpunt lager zijn dan de reële index.
Concreet: bij een index van 3 procent krijgt iemand met 6.000 euro bruto op het overschot niet 0 procent, maar 1 procent. Dat levert ongeveer 20 euro extra op tegenover de oorspronkelijke centenindex.
Vicepremier Jan Jambon belooft dat de aangepaste teksten “zo snel mogelijk” klaar zullen liggen om alle onzekerheid weg te werken.
Het wordt alsmaar ingewikkelder
Een arbeidsmarktexpert noemt de nieuwe regeling “een typisch Belgisch bijgebouw”: technisch sluitend, maar opgetrokken bovenop een al wankele structuur. Er moeten volgens hem nog heel wat berekeningen gebeuren om sectorale uitzonderingen correct te vertalen. Ook sociale secretariaten dreigen opgescheept te worden met een lastig te implementeren constructie. De vraag wanneer het systeem precies ingaat, blijft bovendien hangen.
Gemiste kans voor eenvoud
Misschien had de politiek beter gekozen voor uniforme indexeringsregels in alle sectoren—eenvoudiger, eerlijker en wellicht even doeltreffend om de loonstijgingen te temperen.
Nu goed, de bijsturing maakt de centenindex dus milder, maar tegelijk nóg ingewikkelder. België kiest opnieuw voor een compromis dat tegelijk technisch logisch en politiek noodzakelijk is, maar zelden elegant.
(Foto: Bert Van Den Broucke/Photo News)
