“Wees extra voorzichtig met kinderen.”
Het Vlaamse kraantjeswater bevat alsmaar vaker PFAS-concentraties die boven de gezondheidsnorm uitkomen. De regionale verschillen zijn groot, maar het probleem is intussen structureel. Dat bevestigen zowel recente metingen als toxicologen. Vooral baby’s en jonge kinderen lopen risico.
Stijging van overschrijdingen
PFAS zijn die hardnekkige chemische stoffen die we kennen uit antiaanbakpannen, waterafstotende kledij en talloze industriële toepassingen, en duiken in toenemende mate op in het drinkwater. De Vlaamse waterbedrijven houden de concentraties al enkele jaren nauwgezet bij.
In 2024 registreerden ze 54 procent meer overschrijdingen van de Europese norm dan het jaar ervoor. “Bij één op de vier metingen uit de kraan ligt de PFAS-waarde boven de grens”, zegt Groen-parlementslid Mieke Schauvliege, die de cijfers opvroeg bij minister van Omgeving Jo Brouns (CD&V).
Opvallend: negen drinkwatercentra zijn goed voor bijna driekwart van alle overschrijdingen. Het gaat onder meer om Harelbeke, Maasmechelen, Duffel, Halle, Oud-Heverlee, Ranst, Jabbeke, Mechelen en Zele. Geen enkele provincie blijft volledig buiten beeld.
Kosten lopen op
De saneringsfactuur stijgt snel. “In enkele jaren zijn de kosten om PFAS uit het drinkwater te halen geëxplodeerd”, aldus Schauvliege. Haar partij pleit voor een speciaal fonds waarin PFAS-producenten bijdragen, zodat de sanering niet bij de consument terechtkomt.
Risico’s vooral voor baby’s en kinderen
PFAS maken niemand acuut ziek, maar de gezondheidsrisico’s zijn goed gedocumenteerd. “Ze kunnen het immuunsysteem, de lever en het voortplantingsstelsel aantasten”, zegt toxicoloog Greet Schoeters (UAntwerpen) in ‘Het Nieuwsblad’. “Vooral kleine kinderen zijn kwetsbaar: zij krijgen per kilo lichaamsgewicht veel meer binnen.”
Schoeters adviseert ouders dan ook om geen kraantjeswater meer te gebruiken voor flesvoeding. “Baby’s en jonge kinderen drinken best bronwater.”
Kleinere PFAS duiken overal op
Niet alleen het drinkwater is getroffen. Een recente Europese steekproef vond TFA, de kleinste PFAS-variant, in graanproducten zoals brood, speculaas en koekjes. Drie van de tien hoogste waarden kwamen uit België. PFAS-pesticiden blijken de belangrijkste oorzaak.
Politieke druk op aanpak
Eind oktober vroegen de Vlaamse meerderheidspartijen om tegen 1 januari een strategisch plan te presenteren om het drinkwater beter te beschermen. Dat moet ook de uitfasering van PFAS-houdende pesticiden omvatten. Maar volgens Groen is er meer nodig dan plannen alleen. De partij wil een snelle ban op niet-essentiële PFAS-toepassingen.
De conclusie is helder: het PFAS-probleem verschuift van incident naar volksgezondheidsvraagstuk. De analyses worden dan wel scherper, de vraag blijft wanneer het beleid volgt.
(Foto: Pixabay)
