De Europese Commissie heeft een nieuw plan bedacht om Oekraïne 90 miljard euro te geven: Europa gaat òf zelf massaal lenen, òf, en dat is het creatieve deel, geld gebruiken dat eigenlijk van Rusland is, maar momenteel vastzit bij Euroclear in Brussel. Je weet wel: geconfisqueerd, maar enkel ‘in bewaring’. Alsof je de auto van je buur leent omdat hij in de gevangenis zit, maar hem wél moet teruggeven zodra hij vrij komt. Liefst in dezelfde staat en met dezelfde kilometerstand.
Volgens Commissievoorzitter Ursula von der Leyen is dit allemaal geen probleem. Sterker nog: ze noemt het een ‘stevige basis voor vredesonderhandelingen’. Alsof 90 miljard euro cash een soort diplomatieke wellnessbehandeling is.
België, als gastland van Euroclear, ziet het anders: “Niet legaal, risico’s torenhoog, en waarom moeten wíj opdraaien als Poetin zijn geld komt terughalen?”
Maar volgens von der Leyen zijn alle Belgische bezorgdheden opgelost. Door… euh… een ‘liquiditeitsmechanisme’. In mensentaal: als Rusland dat geld ooit terug moet krijgen, dan moeten de lidstaten, dus wij allemaal, dat simpelweg betalen. Een soort Europese borgsom, maar dan zónder dat we ooit hebben toegezegd borg te willen staan.
En ondertussen tikt de tijd: Oekraïne wil het geld tegen 2026, en de EU wil vóór 18 december een akkoord. Voor de optie gemeenschappelijke lening is unanimiteit nodig, en dat betekent dat Hongarije morgen al met z’n poot dwars gaat. Voor het plan Russisch geld gebruiken is slechts een meerderheid nodig en België mag dus perfect genegeerd worden.
Het resultaat? Een voorstel dat juridisch wankel staat, financieel riskant is, geopolitiek gevaarlijk lijkt én op termijn bij ons belandt als de rekening onverwacht terug opduikt. Maar hé, op papier klinkt het fantastisch!
En wie denkt dat dit soort ‘tijdelijke uitzonderingen’ nooit richting de gewone burger verschuiven, heeft het voorbije decennium wellicht op Mars gewoond. In Europa is precedenten creëren een sport geworden: eerst zijn het Russische tegoeden, straks ‘strategische fondsen’, en voor je het weet wordt luidop gespeculeerd over ‘solidariteitsbijdragen’ op slapende rekeningen, spaardepots of vermogens boven een bepaalde drempel. Niet omdat het moet, maar omdat het kán zodra het juridische kader er ligt. Vandaag is het geld van Rusland dat in Brussel wordt bevroren ‘voor het goede doel’. Maar wie garandeert ons dat een volgende Commissie niet beslist om ook jouw en ons spaargeld ‘maatschappelijk efficiënter’ in te zetten wanneer de noden of de ambities weer eens groter blijken dan de begroting?
