Kind en Gezin waarschuwt voor gevaarlijke desinformatie.
Het is dé nachtmerrie voor elke ouder: wiegedood. Het is dan ook verontrustend dat het aantal accidentele overlijdens van zuigelingen tijdens de slaap een zorgwekkende stijging vertoont, zowel in Vlaanderen als internationaal. Kind en Gezin start daarom een nieuwe sensibiliseringscampagne om ouders te informeren over een veilige slaapomgeving voor hun kinderen.
Volgens het agentschap Opgroeien merken experten dat ouders nog steeds worstelen met tegenstrijdige en vaak foutieve informatie over veilig slapen. Een analyse van afbeeldingen op sociale media toont dat amper 1,9 procent van de foto’s van slapende baby’s voldoet aan de richtlijnen voor een veilige slaapomgeving. Veel zuigelingen worden verkeerd gepositioneerd, liggen met een muts op of met te veel dekens, wat het risico op stikken verhoogt.
Stijging van overlijdens
De stijging van plotse en onverwachte overlijdens is niet uniek voor Vlaanderen. Ook in de Verenigde Staten en Nederland wordt een vergelijkbare trend vastgesteld. Wetenschappers maken nu een onderscheid tussen wiegendood – plots en onverklaarbaar overlijden – en accidentele overlijdens, die wel te verklaren zijn na onderzoek. Die laatste omvatten bijvoorbeeld verstikking onder een kussen of onveilige slaapposities, vaak in de eerste zes maanden van het leven.
Professor neonatologie Gunnar Naulaers (UZ Leuven) benadrukt bij ‘VRT NWS’ dat deze overlijdens in sommige gevallen vermijdbaar zijn, afhankelijk van de slaapomgeving. Forensisch patholoog Wouter Van Den Bogaert, die alle niet-gewelddadige onverwachte overlijdens in Limburg en Vlaams-Brabant onderzoekt, concludeert dat een op de vier van deze overlijdens tussen 2010 en 2019 voorkomen had kunnen worden. Alleen al dit jaar werden in Leuven en Limburg negen overlijdens geregistreerd, waarbij de meerderheid van de baby’s niet in een veilige slaapomgeving lag.
Hoewel het om relatief lage absolute aantallen gaat – in totaal ongeveer 45 gevallen in het onderzochte gebied – is er geen reden aan te nemen dat elders in Vlaanderen de situatie beter is. De stijging zet vraagtekens bij de effectiviteit van eerdere sensibiliseringscampagnes, die in de jaren 90 het aantal wiegendoden reduceerden van bijna 200 naar een niveau van ongeveer 15 per jaar in Vlaanderen.
Advies voor ouders
Kind en Gezin bundelt alle informatie in vijf concrete richtlijnen om de slaapomgeving van baby’s te optimaliseren:
- Slaap op de rug: Buik- en zijligging zijn onveilig tijdens de slaap. Alleen onder toezicht kan het kind in een andere houding worden geplaatst.
- Eenvoudig kinderbed: Gebruik een stevige matras en een slaapzak. Vermijd grote of veel knuffels en zachte dekens.
- Blijf dichtbij: Slaap in dezelfde ruimte, niet in hetzelfde bed.
- Nieuwe situaties geleidelijk introduceren: Stressvolle ervaringen, zoals kinderopvang, kunnen invloed hebben op de slaap.
- Rookvrije en goed geventileerde omgeving: Zorg dat het kind het niet te warm krijgt; mutsen en extra dekens zijn niet nodig.
De campagne richt zich zowel op ouders als op zorgprofessionals. Een webinar voor professionals staat gepland op 16 december, terwijl ouders via verschillende kanalen praktische tips krijgen om het risico op accidentele overlijdens te verminderen.
Wat hebben we vandaag geleerd
Ondanks decennia van preventie en voorlichting stijgt het aantal onverwachte overlijdens opnieuw. Het benadrukt het belang van een consequente toepassing van veilige slaaprichtlijnen en het blijvend informeren van ouders over risico’s en preventieve maatregelen. Voor Kind en Gezin staat voorop dat ouders voldoende kennis hebben om geïnformeerde keuzes te maken over de slaapomgeving van hun kind.
(Foto: Pixabay)
