“En als ik ‘Vive la Défense’ zeg, telt dat ook mee?”
De Belgische nationale feestdag serveerde dit jaar niet alleen opgedirkte militaire, maar ook een nieuwe communautaire rel. In het hart van de vieringen weigerde Theo Francken (N-VA) - in de hoedanigheid van minister van Defensie - voor de camera van de Franstalige zender RTL de woorden “Vive la Belgique” uit te spreken. Zijn alternatief, “Vive la Défense”, werd niet overal op gelijke toon onthaald. Waalse politici gingen meteen moord en brand schreeuwen op de barricades van het groot gelijk. En het had zo’n mooie dag moeten worden voor Theo die – met een glimlach van oor tot oor – al zijn speeltje kon laten zien aan le peuple Belge.
Francken blijft Francken – ook op 21 juli
Theo Francken verdedigde zijn optreden met de gebruikelijke combinatie van pragmatiek en partijstandpunt. “Ik doe mijn job als minister van Defensie. Dat is een nationale bevoegdheid, en die voer ik naar behoren uit,” klonk het bij de N-VA’er, die zich als Vlaams-nationalist al jaren profileert als criticus van het Belgische model. Een expliciete liefdesverklaring aan het land zelf bleek op 21 juli dan ook te veel gevraagd. “Ik ben verkozen in België, ja. Maar ik zeg ‘Vive la Défense’,” aldus Francken, die met een kwinkslag ook verwees naar het legendarische Brabançonne-incident van Yves Leterme (CD&V) in 2007.
Hoewel het incident ogenschijnlijk banaal is — een paar woorden meer of minder — werd het door tegenstanders meteen politiek gecodeerd als een symbolische minachting voor het federale project.
Di Rupo: “Onwaardig voor een federaal minister”
De eerste politieke tegenreactie liet dan ook niet lang op zich wachten. Oud-premier en Europees Parlementslid Elio Di Rupo (PS) – en bijna politiek gecremeerd – hekelde het gedrag van Francken als een “ernstige misstap” en “schaadt de waardigheid van de federale regering.” In een scherp geformuleerde post op sociale media wees Di Rupo op de symbolische betekenis van 21 juli als dag van nationale eenheid. “Dat een minister op die dag de formule ‘Leve België’ niet over de lippen krijgt, ondermijnt doelbewust onze nationale cohesie,” aldus Di Rupo. Hij voegde eraan toe dat Francken zich hierover in het parlement moet verantwoorden.
De Smet (DéFI): “N-VA wil België niet besturen, maar begraven”
Ook in de rangen van DéFI werd het incident gretig opgepikt. Kamerlid François De Smet, voormalig voorzitter van de partij, zag in Franckens uitspraak een bevestiging van wat hij al langer beweert: “De N-VA wil dit land niet besturen, maar ontmantelen.” De Smet richtte zijn pijlen tegelijk op MR en Les Engagés, de Franstalige partijen die instemden met regeringsdeelname van N-VA: “Dat net zij de sleutels tot de macht aan Francken hebben toevertrouwd, is minstens even vreemd.”
Meer dan een symboolkwestie
Hoewel het op het eerste gezicht om een symbolische kwestie gaat, legt het incident opnieuw het sluimerende ideologische conflict bloot binnen de federale structuur. De aanwezigheid van een uitgesproken Vlaams-nationalist op een sleutelpost in een federale regering blijft voor velen een contradictio in terminis. En op een dag waarop België zichzelf viert met vlagvertoon, speeches en vuurwerk, volstaat het blijkbaar al dat een minister één zin niet uitspreekt om het communautaire smeulvuur opnieuw aan te wakkeren.
Leve de onzin.
(Foto: Didier Lebrun/Photo News)
