Geld nodig voor nieuwe wapens? Klop eens aan bij de kankerpatiënt.
Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) komt met een plan dat de schaamteloosheid voorbij schiet. Hij wil de uitgaven aan geneesmiddelen onder controle krijgen door jaarlijks een kwart miljard euro te besparen. Dat blijkt uit een meerjarenplan dat donderdag op de federale ministerraad besproken wordt en dat de krant ‘De Tijd’ kon inkijken. De besparingsoperatie richt zich vooral op het overmatig gebruik van dure kankertherapieën, met name immuuntherapie. Voor sommige patiënten kan dat betekenen dat behandelingen korter of minder intensief worden.
Uitgaven geneeskundige verzorging onder druk
De uitgaven voor farmaceutische verstrekkingen stijgen jaarlijks met 7 à 8 procent. Tegen 2026 dreigt er een tekort van ruim 500 miljoen euro op het gezondheidszorgbudget. Volgens Vandenbroucke is ingrijpen noodzakelijk om het systeem betaalbaar te houden.
Vreemd dat men de zelfde oefening niet doet om Defensie betaalbaar te houden. Maar wij gaan wellicht te kort door de bocht, niet?
Nu goed, Frank wil dus het aandeel van geneesmiddelenuitgaven plafonneren op 17,3 procent van het totale gezondheidszorgbudget, voor de periode 2026-2029. Die limiet moet de uitgavenstijging structureel afremmen. De farma-industrie wordt opgeroepen tot “financiële discipline”, maar ook artsen, ziekenhuizen, apothekers én patiënten zullen volgens de minister hun verantwoordelijkheid moeten nemen.
Overconsumptie in oncologie
De focus ligt op de oncologie, waar volgens Vandenbroucke vandaag te vaak “onnodig zware of langdurige behandelingen” worden toegediend. Immuuntherapieën, die de laatste jaren fors aan belang wonnen, leggen een bijzonder zware druk op het budget. Nieuwe internationale studies zouden aantonen dat lagere doseringen of kortere behandelingen in veel gevallen even effectief kunnen zijn. We stellen voor dat Frank dat even persoonlijk gaat uitleggen aan mensen die de dood voor ogen zien.
De bevindingen van experten vormen de basis voor de aangekondigde hervormingen. “We willen vermijden dat patiënten nodeloos met een overmaat aan medicatie of overbodige behandelingscycli worden geconfronteerd”, aldus Vandenbroucke. “Zorg op maat betekent ook: correct gedoseerde zorg, niet de standaard met de zwaarste middelen.”
‘Onafhankelijk’ onderzoeksfonds moet de bewijzen leveren
Om deze nieuwe benadering wetenschappelijk te onderbouwen, komt er een onafhankelijk onderzoeksfonds. Dat fonds, gefinancierd door de farmasector en los van politieke en commerciële belangen, krijgt jaarlijks 10 miljoen euro ter beschikking. Juist, lees de vorige zin,nog een keer beste lezer: gefinancierd door de farmasector, maar wel los van politieke en commerciële belangen!? Jawel, ‘onafhankelijken’ moeten strikte richtlijnen uitwerken voor de optimale dosering en behandelduur bij kankertherapieën. En dat voor slechts 10 miljoen euro per jaar. Klinkt goed, toch?
Explosieve kostenevolutie
De cijfers ondersteunen volgens Vandenbroucke de urgentie van de maatregel. In tien jaar tijd stegen de uitgaven voor kankerbehandelingen van 1,1 miljard euro naar meer dan 3,1 miljard. Immuuntherapieën nemen daar het grootste aandeel in. Volgens data van het RIZIV zijn het vandaag de duurste medicijnen op de markt. Zouden in die cijfers ook de buitensporige uitgaven van Vandenbroucke tijdens de coronapandemie zitten?
Vandenbroucke benadrukt dat de besparing niet neerkomt op een afbouw van de zorgkwaliteit. “Het gaat er niet om minder te behandelen, wel om beter te behandelen. De patiënt moet kunnen rekenen op doeltreffende zorg, maar zonder nodeloos zware behandelingsprotocollen.” Wij Belgen blijven kampioen surrealisme. “Ceci n’est pas un pipe”, weet je wel.
(Foto: Pieter-Jan Vanstockstraeten/Photo News)
