Hoofd van kindeke Jezus gestolen: Brussel prutst aan traditie en krijgt de volkswoede cadeau.
Het was Rode Duivel Thomas Meunier die het gevoel van een hele natie in één zin wist te verpakken. “We hebben de bodem bereikt en blijven graven,” schreef hij. Het leest als een archeologische expeditie naar het gezonde verstand. De aanleiding is de nieuwe kerststal op de Grote Markt. Brussel heeft zichzelf weer een kunstproject cadeau gedaan — en half Vlaanderen vraagt zich af wie dat in hemelsnaam besteld heeft.
Gezichten verdwenen — en met hen het geduld van het publiek
Wie in Brussel de kerststal bezoekt, krijgt niet langerde vertrouwde gipsen Maria en Jozef te zien, maar figuren uit gerecycleerd textiel, zonder ogen, zonder mond, zonder verhaal. Étoffes de la Nativité heet het werk, klinkt, sjiek, belangrijk en Frans. Kunstenares Victoria-Maria ontwierp het, Atelier By Souveraine naaide het in elkaar. Het schepencollege knikte. De kerk knikte mee. En het publiek… ja, dat knikt niet. Dat schudt van ‘nee’.
Een woordvoerder legt de bedoeling uit in perfect beleidsproza: “Een inclusieve mix van huidskleuren, zodat iedereen zich in het tafereel kan herkennen.” Mooi. Maar wie zich hierin wil herkennen, mist – volgens ons – toch ergens iets wat loszit.
Hoofd Jezus gestolen — symboliek te koop
De kritiek zwol aan, en zaterdag werd zowaar het hoofd van het kindje Jezus gestolen. In Brussel is zelfs vandalisme symbolistisch. De roep om een terugkeer naar de klassieke kerststal klinkt als de herdertjes die bij nachte liggen, maar dan luider, ongefilterd en klaar voor bisnummers.
Politici duiken erbovenop: traditie als frontlijn
Voor Sammy Mahdi van cd&v gaat het allang niet meer over een paar poppen zonder gezicht op de Grote Markt. Nee, dit is volgens hem een lakmoesproef voor hoe we als samenleving omgaan met wat ons nog rest aan tradities — en of we die nog durven verdedigen zonder eerst drie commissies diversiteit, twee werkgroepen semantiek en een focusgroep ‘inclusieve kerstbeleving’ in te schakelen.
Mahdi spaart de moderne, gezichtsloze kerstpoppen en de bijna merkwaardige merknaam Winterpret niet. Volgens hem verdwijnen de klassieke beelden langzaam maar zeker uit het straatbeeld, maar de waarden die ze vertegenwoordigen — hoop, vrede, verbondenheid, opnieuw beginnen zonder Excel-sheet — verdwijnen nog sneller uit het nationale discours. En dat, vindt Mahdi, heeft geen nood aan een cultureel-relativerend hipsterjasje in gerecycleerd vilt.
Wat dan wel? Mensen die nog durven zeggen waar het op staat, zonder vrees om een hashtag voor de kiezen te krijgen. Want een traditie die je voortdurend moet heruitvinden om niemand te bruuskeren, verliest op den duur niet alleen haar gezicht — ze verliest vooral haar betekenis.
Bij de MR gooide men het op emotie, en vooral volume. Een petitie — uiteraard online — moet de klassieke stal terughalen. De moderne figuren zouden een “eerbetoon aan zombies” zijn, wat voor een kerststal toch een onverwachte richting is.
Ook Team Fouad Ahidar mengt zich in de strijd. Raadslid Mourad Maimouni: “De traditionele kerststal staat symbool voor liefde, familie en verbinding. Dit experiment roept fundamentele vragen op over het respect voor onze culturele identiteit.”
Cultuurpausen in verzet, dierenparkdirecteur in contemplatie
Pairi Daiza-baas Éric Domb schreef een halve roman op Facebook. Daarin filosofeert hij dat gezichten wissen om niemand te kwetsen vooral betekent dat je vergeet wat blikken, glimlachen en goedheid met een mens kunnen doen. Een klassieke kerstboodschap, maar dan via een man die dagelijks tussen walibi’s en panda’s werkt.
De Meunier-meter slaat uit
Zelfs voetballers bemoeien zich met de zaak. Thomas Meunier, immer recht voor de raap, noemt het hele gebeuren symptomatisch voor een land dat blijft graven terwijl het al op de bodem zit. Dat zinnetje ging sneller rond dan menig kersthit.
Close duwt door — al staat de rest op de rem
Burgemeester Philippe Close weigert te wijken. “Ik hou van deze kerststal. Ik neem de verantwoordelijkheid.” Je kan veel zeggen over Close, maar niet dat hij geen ruggengraat heeft. De deken van de kathedraal houdt eveneens voet bij stuk.
En zo staat Brussel daar: een kerststal die het land verdeelt, politici die het vuurtje aanblazen, een kunstenares die waarschijnlijk nooit eerder zo’n zichtbaarheid had, en een gestolen hoofdje van Jezus dat ergens op een Brusselse vensterbank ligt te wachten op de herdertjes.
Traditie versus experiment — in Brussel wordt het geen serene kerstnacht, maar een collectieve culture clash onder een lichtslinger.
(Foto: PD)
