Eén, twee, drie, vier: woede van papier.
In een zeldzaam eensgezind optreden hebben 25 westerse landen – waaronder België, Frankrijk, Canada en het Verenigd Koninkrijk – gezamenlijk opgeroepen tot een onmiddellijk staakt-het-vuren in de Gazastrook. De ondertekende verklaring, verspreid door hun ministers van Buitenlandse Zaken, veroordeelt niet alleen de Israëlische militaire strategie, maar ook de wijze waarop humanitaire hulp wordt belemmerd. Israël verwerpt de kritiek en verwijt de landen “onrealistisch denken” en “het verkeerde signaal naar Hamas” te sturen.
“Lijden van de burgerbevolking bereikt dieptepunt”
Volgens het statement heeft het militaire optreden van Israël geleid tot een “ongeziene humanitaire catastrofe”. De ministers verwijzen naar cijfers van het Palestijnse ministerie van Gezondheid in Gaza, dat spreekt van meer dan 59.000 dodelijke slachtoffers en 142.000 gewonden sinds het uitbreken van het conflict op 7 oktober 2023.
De 25 landen hekelen de Israëlische hulpstrategie, waarbij essentiële middelen zoals voedsel en water via de omstreden hulporganisatie GHF verdeeld worden onder strikte militaire controle. Die aanpak zou niet alleen ineffectief zijn, maar ook levensbedreigend: getuigenissen en rapporten wijzen op incidenten waarbij Israëlische veiligheidstroepen het vuur openden op Palestijnen die voedsel wilden bemachtigen.
“Het is hallucinant dat meer dan 800 Palestijnen stierven terwijl ze op zoek waren naar basisvoorzieningen”, stelt de verklaring. “De huidige aanpak van de Israëlische regering ontzegt burgers hun menselijke waardigheid, ondermijnt de regionale stabiliteit en draagt bij aan verdere radicalisering.”
Ook gijzelaars van 7 oktober blijven inzet van oproep
Hoewel de kritiek op Israël scherp is, verliest de verklaring de gijzelaars die sinds 7 oktober door Hamas worden vastgehouden niet uit het oog. “Deze mensen verkeren al maanden in onmenselijke omstandigheden. Hun onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating is noodzakelijk,” luidt het.
Volgens de ondertekenaars is het voortzetten van de militaire operaties geen effectieve manier om hun vrijlating te bekomen. Integendeel: “Een diplomatiek akkoord is de enige realistische weg naar een duurzame oplossing.”
De tekst drukt volledige steun uit aan de bemiddelingsinspanningen van de Verenigde Staten, Qatar en Egypte. De landen geven bovendien aan “bereid te zijn om bijkomende diplomatieke druk te zetten” om tot een onmiddellijke wapenstilstand te komen.
Europese breuklijnen: VS en Duitsland ontbreken
Opvallend is de afwezigheid van twee belangrijke westerse spelers: de Verenigde Staten en Duitsland hebben de verklaring niet ondertekend. Israël zelf reageerde dan ook scherp: het verwijt de ondertekenaars “niet meer realistisch naar de situatie te kijken” en “de verantwoordelijkheid ten onrechte uitsluitend bij Israël te leggen”. Volgens Tel Aviv wordt met dit soort verklaringen Hamas net aangemoedigd om de oorlog voort te zetten.
De Israëlische regering waarschuwt dat dit soort druk “op gevoelige momenten in de onderhandelingen” bijzonder contraproductief kan zijn.
Belgische minister Prévot: “Niet morgen, maar vandaag”
België was een van de ondertekenaars. Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) gaf via sociale media toelichting bij de Belgische positie. Hij riep op tot het stopzetten van gedwongen verplaatsingen, het beëindigen van illegale nederzettingen en het respecteren van het internationaal recht. “Geweld is geen fundament voor vrede. We moeten deze oorlog stoppen, niet morgen, maar vandaag.”
Ook Europees commissaris Hadja Lahbib (MR) schaarde zich achter de verklaring – een opvallende stap, gezien de doorgaans voorzichtige diplomatieke lijn van de Europese Commissie bij conflicten in het Midden-Oosten.
Politieke symboliek of effectieve druk?
Hoewel het statement in diplomatieke kringen wordt gezien als een belangrijk signaal, blijft het de vraag of het voldoende gewicht heeft om daadwerkelijk een kentering teweeg te brengen. Zonder de steun van de VS en Duitsland blijft de impact beperkt, en Israël lijkt voorlopig niet van koers te willen veranderen.
Toch is de gezamenlijke oproep van 25 landen symptomatisch voor de groeiende internationale frustratie over het gebrek aan proportioneel geweldgebruik, de aanhoudende blokkade van hulp en de immense tol onder de burgerbevolking.
De slotzin van de verklaring klinkt ondubbelzinnig: “Verder bloedvergieten heeft geen zin.” Of die boodschap ook doordringt tot op het terrein, valt voorlopig te betwijfelen. Maar diplomatiek is het signaal duidelijk: het Westen kijkt niet meer lijdzaam toe.
(Foto: Shutterstock)
