Van een operapremière tot GTA 6, en van een filmfestival tot een expo waar je negen euro betaalt in plaats van dertien. Je najaar van 26 zit in geen tijd helemaal vol.
Er bestaat een moment in je leven waarop cultuur goedkoper is dan ze ooit nog zal zijn. Dat moment loopt ongeveer tot je zesentwintigste, en de meeste mensen ontdekken pas achteraf dat het bestond.
Onder de zesentwintig betaal je in bijna elk museum, elke schouwburg en veel concertzalen minder, soms bijna niets. Daarna verdwijnt die korting en verschijnt er een agenda vol dingen die belangrijker heten te zijn. Dit najaar is er dus geen excuus.
Hieronder wat er ligt te wachten, per soort avond.
De concerten waar je later over opschept
Het najaar in de zalen is uitzonderlijk goed gevuld, en het zwaartepunt ligt in oktober.
In de Ancienne Belgique in Brussel staat op 22 september 6LACK, die tien jaar carrière viert en de zaal twee jaar geleden al uitverkocht. Op 5 oktober komen The Afghan Whigs langs, veertig jaar oud en met een nieuwe plaat. Op 14 oktober Ethel Cain, op 28 oktober Black Country, New Road, op 29 oktober Men I Trust.
In de Botanique speelt The Beths op 1 oktober en Hotline TNT op 22 november. Daartussen bouwt dat huis twee festivals in zijn eigen gebouw: van 30 oktober tot 1 november Les Nuits Weekender, met The Avalanches en IAMDDB naast opkomende namen zoals Camille Keller, en op 7 november Urban32, volledig gewijd aan opkomende Belgische urban-artiesten, met concerten, een cypherwedstrijd en prijzen voor de beste videoclip.
Op 5 november staat Mac DeMarco in het Cirque Royal.
Eén tip die je geld en frustratie bespaart: is een concert uitverkocht in Brussel, kijk dan of dezelfde band elders in het land speelt. The Afghan Whigs doen dit najaar Luik op 1 oktober, Antwerpen op 4 oktober en Brussel op 5 oktober. Dat patroon geldt voor bijna elke band van dat formaat, en de zaal buiten je eigen stad is meestal het laatst uitverkocht.
Film: één festival, twaalf dagen, meer dan honderd films
Van 7 tot en met 18 oktober loopt Film Fest Gent, het grootste filmfestival van het land, met meer dan honderd films.
De openingsfilm is Coward, de derde langspeelfilm van Lukas Dhont, die zich afspeelt in de loopgraven van 1917 en waarin soldaten een theatervoorstelling in elkaar steken om overeind te blijven. De film draait vanaf 21 oktober gewoon in de zalen, dus als je de opening mist, mis je niets definitiefs.
Interessanter voor wie iets anders zoekt: Videodroom, het onderdeel dat het festival samen met kunstencentrum VIERNULVIER maakt. Daar draaien cultklassiekers met een nieuwe, live uitgevoerde soundtrack eronder. Je zit dus tegelijk in een filmzaal en op een concert, en dat is precies het soort avond dat je je over tien jaar nog herinnert.
Het volledige programma staat vanaf 17 september online. Zet die datum in je agenda als je de goede voorstellingen wil, want die zijn snel weg.
Games: 19 november, en de rest van het jaar bestaat niet meer
Laten we eerlijk zijn over wat dit najaar cultureel het meeste volk zal bezighouden.
Op 19 november verschijnt GTA 6 voor PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het spel speelt zich af in Vice City en omgeving, en je volgt Lucia en Jason, een duo dat samen overvallen pleegt en probeert weg te komen uit het geweld om hen heen. Lucia is de eerste vrouwelijke hoofdrolspeler in de reeks sinds jaren.
Los van wat je van het spel vindt: dit wordt de grootste vrijetijdsgebeurtenis van het jaar, groter dan om het even welke film of plaat. Wie de weken erna een feest organiseert, weet nu al waarom er minder volk komt.
Daarnaast verscheen op 9 september Phantom Blade Zero, een Chinees geïnspireerd zwaardvechtspel voor PlayStation 5 en pc, en wordt Marvel's Wolverine van de makers van de Spider-Man-spellen dit najaar verwacht: bloederig, dichter op de huid en minder open dan wat die studio eerder maakte. Een precieze datum daarvoor is er nog niet.
Mode: de goedkoopste manier om er iets van te snappen
In Antwerpen loopt tot en met 17 januari de eerste grote tentoonstelling ooit over de Antwerpse Zes, de zes ontwerpers die de stad in 1986 op de wereldkaart zetten. Zes aparte ruimtes, zes totaal verschillende manieren van werken.
Een ticket kost dertien euro, en negen als je tussen achttien en vijfentwintig bent. Onder de achttien betaal je niets.
Wie liever ziet wat er nu gebeurt dan wat er veertig jaar geleden gebeurde, kan vanaf 18 september in het KMSKA terecht, waar tot 8 november werk van jonge ontwerpers hangt. De combinatie van die twee op één dag is misschien wel het slimste culturele uitstapje van dit najaar: eerst de mythe, dan wie hem moet opvolgen.
En dan het stuk waar je normaal niet naartoe gaat
Een stilstaan bij het onderdeel dat de meeste twintigers overslaan, en dat is jammer.
Opera Ballet Vlaanderen opent zijn seizoen in september met De materie van Louis Andriessen. Dat is geen opera met pruiken en een dikke dame die sterft. Andriessen was een Nederlandse componist die klonk als een gebouw dat instort. De materie is groot, hoekig en luid.
Als je nooit in een operazaal geweest bent, is dit een betere eerste keer dan een klassieker, precies omdat je geen enkele verwachting hoeft mee te brengen. En het kost je met een jongerentarief vaak minder dan een avond op café.
Hoe je er echt het maximum uit haalt
Vijf dingen die het verschil maken, en geen enkel ervan is ingewikkeld.
Vraag altijd naar het tarief onder de zesentwintig, ook als het er niet bij staat. In veel huizen bestaat het en wordt het niet uit zichzelf aangeboden.
Schrijf je in op de nieuwsbrief van de zalen zelf, niet op die van de ticketsites. Daar start de voorverkoop eerder, en daar kom je te weten wanneer er extra tickets vrijkomen.
Koop nooit een ticket via sociale media. Elke serieuze zaal en elk groot festival heeft een eigen systeem om tickets officieel door te verkopen. Dat is precies bedoeld om te vermijden dat je honderdvijftig euro betaalt voor een schermafbeelding.
Ga op weekdagen. Dezelfde film, dezelfde expo, minder volk, en soms een lagere prijs.
En ga af en toe naar iets waarvan je niet zeker weet of je het leuk zult vinden. Dat is uiteindelijk het enige waar dat goedkope tarief voor bedoeld is: om te kunnen missen. Een avond die tegenvalt kost je onder de zesentwintig negen euro. Na je dertigste kost diezelfde vergissing je een halve avond en het dubbele.
De korte versie
- September: het seizoen opent, en de opera durft.
- Oktober: twaalf dagen film in Gent, en de beste concertmaand van het jaar.
- November: twee festivals in de Botanique, en op de negentiende ziet niemand je nog buiten.
Kies er drie uit. Meer moet dat niet zijn.
