Tien jonge kunstenaars in Brussel onderzoeken hoe familie, afkomst, technologie, geloof en maatschappelijke verwachtingen ons vormen. In een tijd waarin iedereen op sociale media een zorgvuldig samengestelde versie van zichzelf presenteert, stelt de tentoonstelling ‘Sous Influence’ een ongemakkelijke vraag: zijn we wel zo vrij en onafhankelijk als we graag geloven?
We maken onszelf graag wijs dat we zelf bepalen wie we zijn. We kiezen onze kleren, onze vrienden, onze overtuigingen, onze muziek en de beelden waarmee we ons aan de buitenwereld tonen. Op Instagram en TikTok verschijnt vervolgens een zorgvuldig samengestelde versie van dat leven, bij voorkeur met de juiste belichting en zonder al te veel storende details. Het resultaat oogt als individualiteit, maar hoeveel daarvan is werkelijk van onszelf?
Die vraag vormt het vertrekpunt van ‘Sous Influence’, een tentoonstelling die vanaf 6 november in Brussel tien opkomende kunstenaars samenbrengt. In een bijzonder herenhuis van ongeveer duizend vierkante meter onderzoeken ze de krachten die onze identiteit mee vormgeven: familieherinneringen, culturele erfenissen, religie, technologie, migratie, onze leefomgeving en de maatschappelijke verwachtingen waaraan we ons vaak ongemerkt aanpassen.
Het is een onderwerp dat verder reikt dan de muren van een tentoonstellingsruimte. We leven in een tijd waarin persoonlijke vrijheid bijna een verplichting is geworden. Iedereen moet authentiek zijn, een eigen mening hebben, een herkenbare stijl ontwikkelen en vooral laten zien dat hij of zij niet zomaar met de massa meeloopt. Tegelijkertijd worden onze voorkeuren steeds nadrukkelijker beïnvloed door algoritmes, commerciële belangen en sociale conventies. Zelfs onze rebellie heeft tegenwoordig een eigen doelgroep en een bijbehorend verdienmodel.
De onzichtbare hand die aan onze identiteit schrijft
De tien kunstenaars benaderen dat spanningsveld vanuit verschillende disciplines. Dóra Benyó, Sarah Caillard, Romane Iskaria, Fañch Le Bos, Lancelot Michel, Sofia Pashaei, Pedro Riofrío, Stefanie Salzmann, Denys Shantar en Barbora Žilinskaitė gebruiken schilderkunst, fotografie, textiel, sculptuur en installaties om zichtbaar te maken hoe persoonlijke en collectieve invloeden doorwerken in ons bestaan.
Hun werk raakt aan thema's als migratie, spiritualiteit, familiebanden, cultureel geheugen en de verhouding tussen mens en technologie. Dat levert uiteenlopende artistieke perspectieven op, zonder dat de tentoonstelling één sluitend antwoord probeert op te dringen. Identiteit is immers geen afgewerkt product dat op een bepaald moment wordt afgeleverd. Ze ontstaat uit herinneringen, toevalligheden, verwachtingen en ervaringen, en verandert voortdurend onder invloed van de wereld om ons heen.
Daar zit ook de maatschappelijke relevantie van ‘Sous Influence’. In een samenleving die individualisme hoog in het vaandel draagt, wordt gemakkelijk vergeten hoeveel van onze persoonlijkheid al gevormd is voordat we zelf bewuste keuzes kunnen maken. De taal die we spreken, de omgeving waarin we opgroeien, de overtuigingen die we meekrijgen en de beelden waaraan we dagelijks worden blootgesteld, leggen allemaal een stukje van het fundament.
Authentiek zijn volgens het algoritme
Vooral de invloed van technologie verdient aandacht. Sociale media hebben van identiteit een permanent publiek project gemaakt. We presenteren onszelf, beoordelen anderen en passen onze voorkeuren aan op basis van reacties, likes en zichtbaarheid. Het algoritme leert wat onze aandacht vasthoudt en serveert vervolgens steeds meer van hetzelfde. De digitale vrijheid die ons zogenaamd onbeperkte mogelijkheden biedt, kan zo ongemerkt veranderen in een comfortabele vorm van conditionering.
Het maakt de zoektocht naar authenticiteit behoorlijk ingewikkeld. Wie voortdurend bezig is met hoe anderen hem zien, dreigt uiteindelijk een personage te worden in zijn eigen leven. De tentoonstelling plaatst die spanning in een bredere context en laat zien dat de invloeden die ons vormen niet uitsluitend digitaal zijn. Ook familie, afkomst, religie, cultuur en onze fysieke omgeving schrijven mee aan het verhaal dat we over onszelf vertellen.
Een huis vol verschillende werelden
VITRINE kiest voor deze tentoonstelling niet voor de vertrouwde witte museumzaal, maar voor een herenhuis van duizend vierkante meter aan de Louizalaan. De verschillende kamers bieden plaats aan een parcours waarin de uiteenlopende artistieke praktijken met elkaar in dialoog gaan. Sommige werken werden speciaal voor de tentoonstelling ontwikkeld.
Dat is meer dan een decoratieve keuze. Een huis draagt sporen van zijn bewoners, zijn geschiedenis en zijn functie. Het is een plek waar identiteit wordt gevormd, waar herinneringen worden opgeslagen en waar de buitenwereld soms nadrukkelijk buiten wordt gehouden. In die omgeving krijgen de thema's van de tentoonstelling een extra betekenislaag.
VITRINE, opgericht door Alice de Kerchove, profileert zich als een onafhankelijk en mobiel kunstplatform dat hedendaagse kunst buiten de traditionele tentoonstellingsvormen wil brengen. Het initiatief richt zich op een nieuwe generatie kunstenaars en zoekt daarvoor ook ongewone locaties op.
Met ‘Sous Influence’ brengt het een actueel maatschappelijk thema samen met kunstenaars die elk vanuit hun eigen achtergrond en beeldtaal naar de wereld kijken. Dat hoeft geen pasklare conclusies op te leveren. Soms volstaat het dat kunst ons even doet twijfelen aan de vanzelfsprekendheden waarmee we dagelijks rondlopen.
Want misschien zijn we minder zelfgemaakt dan we denken. En misschien begint echte individualiteit pas wanneer we durven onderzoeken wie of wat er allemaal aan ons heeft meegebouwd.
Praktische informatie
Tentoonstelling: Sous Influence
Organisator: VITRINE
Wanneer: 6 november tot 13 december 2026
Locatie: Louizalaan 126, 1050 Brussel
Openingsuren: woensdag tot en met zondag, van 11 tot 18 uur
(Foto: vitrine-art)
